 |
| Giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của điều hành kinh tế, gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Ảnh: Lê Toàn |
Đưa tiến độ giải ngân lên một thước đo cụ thể
Giải ngân vốn đầu tư công được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xác định là nhiệm vụ quan trọng, được chỉ đạo thường xuyên, quyết liệt. Trong tổng thể các giải pháp thúc đẩy giải ngân năm 2026, việc xây dựng phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công là một bước triển khai mới nhằm có thêm cơ sở theo dõi và đánh giá tiến độ thực hiện.
Theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, phương án chấm điểm được triển khai theo hướng công khai, minh bạch, bảo đảm chất lượng thông tin, dữ liệu của các chỉ tiêu chấm điểm. Bộ Tài chính đã xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ chấm điểm trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, áp dụng chạy thử trong các kỳ tháng 7, tháng 8, tháng 9 và chính thức thực hiện từ kỳ báo cáo tháng 10/2026.
Ngay sau khi Quyết định được ban hành, Bộ Tài chính đã tích cực nghiên cứu, hoàn thành xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ chấm điểm; ban hành văn bản hướng dẫn phương án chấm điểm và đôn đốc nhập dữ liệu trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính phục vụ chấm điểm.
Dữ liệu phục vụ chấm điểm được hình thành từ kết quả giải ngân, kế hoạch đăng ký giải ngân và việc thực hiện chế độ báo cáo về khó khăn, vướng mắc của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Cách tiếp cận này giúp việc theo dõi giải ngân có thêm một lớp thông tin bên cạnh con số giải ngân thực tế.
Đặc biệt, việc chấm điểm không chỉ tạo ra kết quả theo từng kỳ mà còn hình thành cơ sở dữ liệu để theo dõi sự khác biệt về tiến độ, mức độ thực hiện giữa các đơn vị. Qua đó, phục vụ giám sát, so sánh, đánh giá, đôn đốc và phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.
Đây cũng là điểm làm cho cơ chế chấm điểm có ý nghĩa quan trọng hơn cả việc ghi nhận một tỷ lệ giải ngân tại một thời điểm. Dữ liệu được cập nhật theo từng kỳ, kết quả có thể được đặt trong diễn biến thực hiện của từng đơn vị, gắn với kế hoạch đăng ký và những khó khăn, vướng mắc đã được phản ánh trên hệ thống.
Bước hoàn thiện quan trọng sau chạy thử
Kết quả chạy thử tháng 7 và tháng 8 là cơ sở đầu tiên để đánh giá khả năng vận hành của phương án chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công trước khi áp dụng chính thức.
Trên cơ sở kết quả giải ngân và dữ liệu về kế hoạch đăng ký giải ngân, tình hình chấp hành chế độ báo cáo được cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, Bộ Tài chính đã tổng hợp kết quả chấm điểm thử của hai tháng này.
Theo Bộ Tài chính, kết quả thử nghiệm bước đầu cho thấy phương án chấm điểm có khả năng phản ánh sự khác biệt về tiến độ và mức độ giải ngân giữa các đơn vị. Đối với vốn kế hoạch năm 2026, trong kỳ tháng 7 có 13 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương đạt mức từ 90 điểm trở lên; sang kỳ tháng 8, số này lần lượt là 12 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương. Với vốn năm trước chuyển sang, tháng 7 có 6 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương đạt từ 90 điểm trở lên; tháng 8 lần lượt là 5 và 15 đơn vị.
| Việc chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, nâng cao ý thức trách nhiệm trong chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính, kỷ cương công vụ, đồng thời phát huy tinh thần chủ động của từng tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân. |
Điều quan trọng hơn những con số riêng lẻ là qua hai kỳ chạy thử, hệ thống đã bước đầu hình thành được dữ liệu phục vụ đánh giá theo kỳ và cho phép cơ quan quản lý tổng hợp, phân tích các nguyên nhân tác động đến tiến độ giải ngân.
Quá trình thử nghiệm cũng là bước để các đơn vị cùng tham gia hoàn thiện cơ chế. Đến ngày 28/8/2026, Bộ Tài chính đã nhận được ý kiến phản hồi của 42 bộ, cơ quan, địa phương, trong đó 23 đơn vị thống nhất với kết quả chấm điểm thử. Các ý kiến còn lại tập trung vào việc rà soát, đối chiếu dữ liệu và hoàn thiện một số nội dung trong quá trình vận hành hệ thống.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu dữ liệu đầu vào phải bảo đảm chính xác, thống nhất và có thể kiểm chứng. Trường hợp có chênh lệch giữa dữ liệu chấm điểm, số liệu đơn vị báo cáo và số liệu của cơ quan thanh toán, các bên phối hợp rà soát, đối chiếu để xác định số liệu chính xác trước khi tổng hợp.
Đáng chú ý, kết quả chấm điểm thử là cơ sở để các đơn vị rà soát, đánh giá tiến độ thực hiện, xác định nguyên nhân và tiếp tục hoàn thiện việc cập nhật dữ liệu, phục vụ các kỳ chấm điểm tiếp theo.
Hoàn thiện dữ liệu, nâng chất lượng điều hành
Một trong những giá trị quan trọng của phương án chấm điểm là yêu cầu ngày càng cao đối với tính thống nhất của dữ liệu giải ngân. Đây cũng là nội dung được Bộ Tài chính chú trọng trong giai đoạn chạy thử.
Theo Bộ Tài chính , trong quá trình triển khai đã phát sinh một số trường hợp dữ liệu đăng ký giải ngân theo tháng chưa thống nhất với số liệu trong báo cáo định kỳ; một số số liệu lũy kế cần được rà soát, đối chiếu. Đây là những nội dung được nhận diện ngay trong giai đoạn thử nghiệm để tiếp tục hoàn thiện hệ thống và cách thức vận hành trước khi chấm điểm chính thức.
Bộ Tài chính đã thường xuyên theo dõi tiến độ cập nhật dữ liệu, rà soát từng đơn vị, đôn đốc các trường hợp chưa hoàn thành hoặc cần bổ sung, điều chỉnh. Trong hai đợt nhập dữ liệu tháng 7 và tháng 8, Bộ bố trí hỗ trợ để xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng hệ thống. Các chức năng về tốc độ truy cập, xác nhận tình trạng tiếp nhận dữ liệu, cảnh báo dữ liệu bất thường cũng tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trong quá trình vận hành thực tế.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đang hoàn thiện việc tích hợp Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính với Hệ thống dữ liệu đầu tư công. Theo đó, các dữ liệu về kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và kế hoạch vốn chi tiết đã được cập nhật trên Hệ thống dữ liệu đầu tư công sẽ được kết nối với Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, qua đó hạn chế việc các đơn vị phải nhập lại những thông tin đã có.
Cùng với hoàn thiện hệ thống, Bộ Tài chính tiếp tục tổng hợp, phân tích kết quả chấm điểm và các khó khăn, vướng mắc để phục vụ công tác theo dõi, đôn đốc và quản lý giải ngân. Hệ thống cũng sẽ được nghiên cứu bổ sung chức năng phát hiện, cảnh báo dữ liệu bất thường hoặc chưa đầy đủ trước khi chấm điểm; đồng thời tiếp tục hoàn thiện để phục vụ chấm điểm theo quý và cả năm.
Một điểm đáng chú ý khác là đối với các đơn vị đã giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và không phát sinh kế hoạch vốn bổ sung, từ các tháng tiếp theo sẽ được tính điểm 100 và không phải cập nhật định kỳ dữ liệu đăng ký giải ngân, khó khăn, vướng mắc. Trường hợp phát sinh kế hoạch vốn bổ sung thì tiếp tục cập nhật theo quy định. Cách xử lý này góp phần tập trung công tác theo dõi vào những nơi còn nhu cầu điều hành, đồng thời giảm thao tác đối với những đơn vị đã hoàn thành kế hoạch.
Theo kế hoạch, kết quả tháng 7 và tháng 8 mới là kết quả chấm điểm thử, được sử dụng để rà soát, hoàn thiện phương án và Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, chưa dùng để đánh giá, phân loại chính thức. Việc chấm điểm chính thức sẽ được thực hiện từ kỳ báo cáo tháng 10/2026.
Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, giải ngân vốn đầu tư công luôn là nhiệm vụ được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đặc biệt quan tâm, chỉ đạo quyết liệt và thường xuyên. Đây là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng hằng năm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, nâng cao ý thức trách nhiệm trong chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính, kỷ cương công vụ, đồng thời phát huy tinh thần chủ động của từng tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân.
