Cần các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số và R&D của doanh nghiệp

Nâng cao năng lực công nghệ, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) và chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng để tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng (Ảnh minh họa tạo bởi AI).

Từ hình mẫu Khu công nghệ cao Hòa Lạc

Nhằm có cơ sở đánh giá thực trạng công nghệ, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số và hạ tầng số tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trên địa bàn thủ đô, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội đã tổ chức khảo sát các doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổng hợp, đánh giá các kết quả đạt được; đồng thời nhận diện những tồn tại, hạn chế và nhu cầu hỗ trợ trong giai đoạn tới.

Kết quả cho thấy, đang có sự phân hóa khá rõ về trình độ phát triển công nghệ, năng lực R&D và mức độ chuyển đổi số trên mặt bằng chung các khu công nghiệp trên địa bàn thủ đô; trong đó, các doanh nghiệp tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc có nền tảng tốt hơn cả.

Theo đánh giá của Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hoạt động nghiên cứu và phát triển đã được hình thành tương đối rõ nét. Kết quả khảo sát cho thấy 69,2% dự án có bộ phận R&D nội bộ và 91,7% có bố trí nhân lực tham gia hoạt động R&D. Toàn Khu Công nghệ cao Hòa Lạc ghi nhận 43 phòng thí nghiệm, phòng kiểm thử và 25 phòng sạch, xưởng pilot; cùng đội ngũ nhân lực có trình độ cao và chuyên gia nước ngoài tham gia nghiên cứu, phát triển công nghệ.

Về chuyển đổi số, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc cũng cho thấy những kết quả triển khai tích cực. Có 65,2% dự án đã triển khai chuyển đổi số từ mức từng phần trở lên, trong đó 29,2% dự án đã số hóa hầu hết quy trình vận hành. Nhu cầu kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học và nhu cầu về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát của doanh nghiệp cũng ở mức cao.

Dấu ấn của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc còn nằm ở hạ tầng số. Khảo sát cho thấy hạ tầng truyền dẫn hiện là một trong những lợi thế của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Hệ thống mạng cáp quang do các doanh nghiệp viễn thông đầu tư đã được phủ khắp, với dung lượng dự phòng lớn, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng các dịch vụ viễn thông và công nghệ thông tin trong thời gian tới.

Về cơ bản, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội đánh giá, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đã có những nền tảng quan trọng về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ. Trong giai đoạn tiếp theo, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục phát triển về số lượng mà cần tập trung nâng cao chất lượng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học, công nghệ. Ngoài ra, việc hoàn thiện hạ tầng nghiên cứu dùng chung, thúc đẩy liên kết R&D, hỗ trợ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng là những nội dung cần tiếp tục được quan tâm.

Ngoài ra, để đáp ứng yêu cầu phát triển theo hướng hiện đại và thông minh, Khu công nghệ cao Hòa Lạc cần tiếp tục đầu tư các lớp hạ tầng phía trên như hệ thống IoT, cảm biến chuyên ngành, nền tảng dữ liệu dùng chung và các công cụ phục vụ quản lý, điều hành số...

Nhận diện những khoảng trống

Đúng như cái tên, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang có nhiều lợi thế thu hút đầu tư và quy tụ được nhiều doanh nghiệp mạnh về phát triển công nghệ, R&D và chuyển đổi số. Tuy nhiên, phần còn lại, tại các khu công nghiệp trên địa bàn thủ đô lại ghi nhận những chỉ số thông tin khảo sát rất đáng lưu tâm.

Theo kết quả khảo sát của Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội, hiện có 56,8% dự án tại các khu công nghiệp chưa triển khai chuyển đổi số. Hoạt động R&D nội bộ và hợp tác nghiên cứu với các tổ chức bên ngoài còn hạn chế.

Trong khi đó, một tỷ lệ đáng kể các dự án đã hoạt động trong thời gian dài, đặt ra yêu cầu về nâng cấp công nghệ, dây chuyền và thiết bị sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh.

Từ thực tiễn này, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội nhận định: chương trình hỗ trợ doanh nghiệp cần được triển khai theo hướng thiết thực, phù hợp với khả năng tiếp cận và nhu cầu thực tế. Trước mắt, có thể tập trung vào các giải pháp số hóa quản trị doanh nghiệp, sản xuất, kho vận, an toàn thông tin và từng bước nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ.

Đối với những doanh nghiệp có tiềm lực và nhu cầu cao hơn, cần tăng cường kết nối với các tổ chức khoa học, công nghệ, các đơn vị cung cấp giải pháp tự động hóa và chuyển đổi số để thúc đẩy quá trình nâng cấp công nghệ sản xuất.

Đánh giá tổng thể, kết quả cũng cho thấy toàn bộ mẫu khảo sát chưa ghi nhận dự án chuyển giao công nghệ ra bên ngoài; tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được các chính sách ưu đãi về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn thấp.

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội cũng nhấn mạnh: sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp theo hướng lấy nhu cầu thực tế của doanh nghiệp làm cơ sở xây dựng chính sách và chương trình hỗ trợ. Đối với các khu công nghiệp, trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp từng bước phổ cập chuyển đổi số, nâng cấp công nghệ sản xuất, tiếp cận các chương trình hỗ trợ về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực quản trị và khả năng tham gia các chuỗi giá trị.

Từ những khảo sát đánh giá về thực trạng công nghệ, R&D và hạ tầng số tại các khu công nghiệp tại thủ đô, có thể phần nào thấy được bức tranh với nhiều sự phân hóa tại các khu công nghiệp trên cả nước cũng như các doanh nghiệp. Thực tiễn này cũng đặt ra những yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, tham mưu các cơ chế, chính sách và giải pháp phù hợp, góp phần nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.