Hiệu quả kinh tế từ di cư lao động quốc tế được cải thiện

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương phát biểu khai mạc hội thảo (Ảnh: Cục Thống kê).

Tham dự hội thảo có Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương; Phó Cục trưởng Đỗ Thị Ngọc cùng lãnh đạo, chuyên viên một số đơn vị thuộc Cục Thống kê. Hội thảo còn có sự tham dự của bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam; bà Emelie Rennerfelt, Phó Đại sứ Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam; ông Gonzalo Serrano, Phó Trưởng ban Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, cùng đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ Nội vụ; Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao; đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, các bộ, ngành, cơ quan nghiên cứu, chuyên gia trong nước và quốc tế.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, Báo cáo phân tích chuyên sâu về chi phí do người lao động Việt Nam chi trả để làm việc ở nước ngoài - Chỉ tiêu SDG 10.7.1 là kết quả của quá trình phối hợp nghiên cứu, triển khai điều tra và khảo sát trong thời gian qua.

Trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, di cư lao động quốc tế đang trở thành một bộ phận quan trọng của thị trường lao động. Đối với Việt Nam, làm việc ở nước ngoài không chỉ tạo thêm cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động mà còn góp phần nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, tích lũy kinh nghiệm, mở rộng cơ hội phát triển cho bản thân và gia đình. Xa hơn, dòng dịch chuyển lao động này còn góp phần phát triển nguồn nhân lực và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Cục trưởng Nguyễn Thị Hương, việc xây dựng và hoàn thiện thông tin thống kê về di cư lao động quốc tế có ý nghĩa quan trọng, cung cấp bằng chứng phục vụ nghiên cứu, phân tích và theo dõi các mục tiêu phát triển.

Trong khuôn khổ Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững, Chỉ tiêu SDG 10.7.1 được sử dụng để đo lường mối tương quan giữa chi phí người lao động phải chi trả để có được việc làm ở nước ngoài và thu nhập mà họ nhận được từ công việc đó. Đây là một trong những chỉ tiêu góp phần cung cấp thông tin phục vụ theo dõi Mục tiêu phát triển bền vững số 10 về giảm bất bình đẳng.

Việc biên soạn Chỉ tiêu SDG 10.7.1 tại Việt Nam vì vậy không chỉ đáp ứng yêu cầu theo dõi các Mục tiêu phát triển bền vững và các cam kết quốc tế có liên quan mà còn góp phần bổ sung, hoàn thiện hệ thống thông tin thống kê về lao động di cư quốc tế của Việt Nam.

Báo cáo được xây dựng trên cơ sở kết hợp hai nguồn thông tin gồm Điều tra lao động và việc làm năm 2025, trong đó lồng ghép nội dung thu thập thông tin phục vụ biên soạn Chỉ tiêu SDG 10.7.1 và Khảo sát chuyên sâu về người lao động di cư năm 2025, cung thêm thông tin phục vụ phân tích về quá trình chuẩn bị trước khi xuất cảnh, cơ cấu các khoản chi phí, điều kiện làm việc, tình hình vay vốn, hồi hương và tái hòa nhập. Sự kết hợp giữa hai nguồn dữ liệu cho phép báo cáo vừa đo lường chỉ tiêu SDG 10.7.1 theo phương pháp thống kê, vừa mở rộng phân tích một số đặc điểm của lao động di cư quốc tế Việt Nam…

Kết quả báo cáo cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Chi phí bình quân mà người lao động di cư chi trả để có được việc làm ở nước ngoài đã giảm 23,8%, từ 164,9 triệu đồng năm 2021 xuống còn 125,7 triệu đồng năm 2025. Trong khi đó, thu nhập bình quân trong tháng làm việc đầu tiên ở nước ngoài tăng 25,4%, từ 22,4 triệu đồng lên 28,1 triệu đồng. Xu hướng chi phí giảm và thu nhập tăng đã tạo ra sự cải thiện rõ nét về tương quan giữa khoản đầu tư ban đầu và nguồn thu nhập mà người lao động có thể nhận được.

Theo đó, Chỉ tiêu SDG 10.7.1 - phản ánh tỷ lệ giữa tổng chi phí do người lao động chi trả để làm việc ở nước ngoài và thu nhập trong tháng làm việc đầu tiên tại nơi đến - giảm từ 7,4 năm 2021 xuống còn 4,5 năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí bình quân để có được một việc làm ở nước ngoài năm 2025 tương đương khoảng 4,5 tháng thu nhập, thấp hơn đáng kể so với mức tương đương 7,4 tháng thu nhập vào năm 2021. Đây là một chỉ dấu quan trọng cho thấy gánh nặng tài chính ban đầu đối với người lao động đã có xu hướng giảm xuống.

Nhìn từ góc độ kinh tế, việc chi phí đầu vào giảm trong khi thu nhập tăng giúp rút ngắn thời gian bù đắp khoản chi phí ban đầu của người lao động. Đây cũng là yếu tố góp phần cải thiện khả năng tiếp cận cơ hội việc làm ở nước ngoài, nhất là đối với những lao động và gia đình có nguồn lực tài chính hạn chế.

Báo cáo cũng phân tích theo giới tính, khu vực cư trú, trình độ kỹ năng, thị trường tiếp nhận và phương thức tìm việc, qua đó phản ánh sự đa dạng về đặc điểm và trải nghiệm của các nhóm lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài…

Tại hội thảo, các đại biểu đã nghe giới thiệu về Điều tra lao động và việc làm năm 2025 cùng việc lồng ghép thu thập thông tin phục vụ đo lường Chỉ tiêu SDG 10.7.1; các kết quả chính của Báo cáo phân tích chuyên sâu; chính sách hỗ trợ người Việt Nam di cư lao động quốc tế; thực tiễn và định hướng tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động Việt Nam ở nước ngoài từ góc độ Bộ Ngoại giao; cũng như kinh nghiệm quốc tế trong nâng cao an sinh cho lao động di cư.

Các đại biểu, chuyên gia trong nước và quốc tế cũng trao đổi về phương pháp thống kê, cách khai thác và diễn giải số liệu, đồng thời thảo luận khả năng sử dụng kết quả nghiên cứu trong thực tiễn. Qua đó, hội thảo làm rõ hơn giá trị của việc kết hợp dữ liệu từ Điều tra lao động và việc làm với Khảo sát chuyên sâu về người lao động di cư.

Phát biểu bế mạc hội thảo, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh, giá trị của hội thảo không chỉ nằm ở việc công bố một báo cáo mà còn ở việc tạo diễn đàn để các bên cùng trao đổi, nhìn nhận kết quả nghiên cứu dưới nhiều góc độ, từ phương pháp thống kê, cách khai thác và diễn giải số liệu đến khả năng ứng dụng trong thực tiễn.

Từ kết quả nghiên cứu và các ý kiến trao đổi tại hội thảo, Cục Thống kê xác định một số nhiệm vụ cần tiếp tục quan tâm trong thời gian tới, gồm nâng cao chất lượng thu thập và biên soạn thông tin về lao động di cư quốc tế, bảo đảm tính ổn định và khả năng so sánh của chỉ tiêu qua thời gian; mở rộng khả năng khai thác, phân tích các nguồn thông tin hiện có nhằm nâng cao giá trị sử dụng của số liệu.

Cùng với đó, Cục Thống kê sẽ tiếp tục tăng cường trao đổi chuyên môn và hợp tác kỹ thuật với các cơ quan, tổ chức và đối tác quốc tế trong lĩnh vực thống kê di cư nhằm cập nhật phương pháp, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao chất lượng sản phẩm thống kê.

Hội thảo cũng là dịp để Cục Thống kê chia sẻ rộng rãi kết quả nghiên cứu, đồng thời tiếp nhận ý kiến từ các cơ quan, tổ chức và chuyên gia về phương pháp, kết quả phân tích cũng như những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu. Những ý kiến này sẽ là nguồn tham khảo quan trọng để tiếp tục hoàn thiện công tác thống kê, phân tích và phổ biến thông tin về lao động di cư quốc tế, góp phần phục vụ theo dõi các Mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam

Việc chi phí đi làm việc ở nước ngoài giảm mạnh trong khi thu nhập của người lao động tăng lên đang tạo ra những chuyển biến tích cực, cho thấy hiệu quả kinh tế từ di cư lao động quốc tế được cải thiện. Cùng với việc hoàn thiện dữ liệu và Chỉ tiêu SDG 10.7.1, các thông tin thống kê sẽ tiếp tục cung cấp cơ sở quan trọng cho hoạch định chính sách, giảm gánh nặng chi phí và nâng cao hiệu quả di cư lao động quốc tế của Việt Nam.