 |
| Trưa ngày 9/9 giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga đã tới sân bay Chinggis Khan, Thủ đô Ulaanbaatar, bắt đầu chuyến thăm chính thức Mông Cổ. Ảnh: daibieunhandan.vn |
Từ nền tảng hữu nghị lâu đời đến khuôn khổ đối tác toàn diện
Việt Nam và Mông Cổ chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 17/11/1954. Hơn 70 năm qua, quan hệ hai nước được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước không ngừng vun đắp, trở thành nền tảng quan trọng cho sự tin cậy và hợp tác song phương.
Trong chính sách đối ngoại của Mông Cổ, Việt Nam được coi là một đối tác toàn diện quan trọng ở khu vực Đông Nam Á, đồng thời được nhìn nhận như một “láng giềng thứ ba”. Về phía Việt Nam, Mông Cổ là người bạn truyền thống, có quan hệ hữu nghị lâu đời và có vị trí trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong quan hệ song phương là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Mông Cổ của Tổng Bí thư Tô Lâm vào tháng 9/2024. Hai nước đã chính thức nâng cấp quan hệ lên khuôn khổ Đối tác toàn diện Việt Nam - Mông Cổ. Đây là bước phát triển quan trọng, mở ra không gian hợp tác rộng hơn cho các bộ, ngành, địa phương và cơ quan lập pháp hai bên.
Trong tổng thể quan hệ song phương, hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Mông Cổ là một kênh quan trọng góp phần củng cố nền tảng chính trị và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước. Hai bên đã ký Thỏa thuận hợp tác giữa hai Quốc hội năm 2018, đồng thời duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và hợp tác giữa các cơ quan chuyên môn.
Quan hệ nghị viện không chỉ được triển khai trong khuôn khổ song phương mà còn được phát huy tại các diễn đàn liên nghị viện khu vực và quốc tế như Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), Diễn đàn Nghị viện châu Á - Thái Bình Dương (APPF) và Đối tác Nghị viện Á - Âu (ASEP). Việc duy trì phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn này góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và phối hợp giữa hai cơ quan lập pháp.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm chính thức Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội lần này có ý nghĩa đặc biệt. Đây là chuyến thăm thứ hai của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam tới Mông Cổ sau 23 năm, đồng thời là chuyến thăm cấp cao đầu tiên của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam tới Mông Cổ kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện.
Điểm đáng chú ý của chuyến thăm là thúc đẩy việc cụ thể hóa khuôn khổ hợp tác mới. Qua trao đổi giữa hai cơ quan lập pháp, hai bên có thêm điều kiện chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, quản trị đất nước, đồng thời phối hợp đôn đốc triển khai các thỏa thuận cấp cao.
Mở rộng không gian hợp tác, tạo thêm những trụ cột mới
Một trong những lĩnh vực có nhiều dư địa để hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác toàn diện là kinh tế, thương mại và đầu tư. Việt Nam và Mông Cổ có những lợi thế mang tính bổ trợ tương đối rõ nét. Mông Cổ có thế mạnh về khoáng sản, năng lượng, chăn nuôi và một số nguồn nguyên liệu; trong khi Việt Nam có năng lực sản xuất, chế biến và xuất khẩu nhiều nhóm hàng tiêu dùng, nông sản, thực phẩm, dược phẩm, dệt may và điện tử.
Những năm gần đây, hợp tác thương mại giữa hai nước đã có những chuyển biến tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 155 triệu USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt trên 100 triệu USD. Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mông Cổ khá đa dạng, từ điện thoại, linh kiện điện tử, thiết bị điện gia dụng đến thực phẩm chế biến, gạo, ngũ cốc, bánh kẹo, cà phê, dược phẩm và một số sản phẩm tiêu dùng. Việt Nam nhập khẩu từ Mông Cổ một số nông sản, nguyên phụ liệu dệt may và da giày.
| Việt Nam và Mông Cổ chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 17/11/1954. Hơn 70 năm qua, quan hệ hai nước được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước không ngừng vun đắp, trở thành nền tảng quan trọng cho sự tin cậy và hợp tác song phương. |
Quy mô thương mại hiện nay cho thấy dư địa hợp tác vẫn còn lớn. Mục tiêu trước mắt được đặt ra là đưa kim ngạch thương mại song phương lên 200 triệu USD và hướng tới 500 triệu USD trong thời gian tới. Để đạt được những mục tiêu này, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thị trường, logistics, thông tin và kết nối doanh nghiệp sẽ có ý nghĩa quan trọng.
Hợp tác đầu tư cũng đang mở ra những triển vọng mới. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã và đang triển khai các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực năng lượng tại Mông Cổ. Cộng đồng người Việt Nam tại Mông Cổ hiện có gần 1.000 người, hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực như sơn, gò ô tô, thương mại, dịch vụ và du lịch. Đây là những cầu nối góp phần tăng cường giao lưu kinh tế và nhân dân giữa hai nước.
Cùng với thương mại và đầu tư, những lĩnh vực truyền thống như văn hóa, giáo dục, đào tạo và du lịch tiếp tục là nền tảng quan trọng của giao lưu nhân dân. Các hoạt động quảng bá văn hóa, du lịch được hai bên duy trì; “Ngày Văn hóa Việt Nam” được tổ chức tại Mông Cổ vào tháng 9/2024, góp phần tăng cường hiểu biết và gắn kết giữa nhân dân hai nước.
Du lịch cũng là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng. Hai nước đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác du lịch tháng 9/2024; trước đó, năm 2023, hai bên ký Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ và hộ chiếu phổ thông. Việc mở và duy trì các đường bay thẳng giữa hai nước tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch, giao thương và giao lưu nhân dân.
Trong giai đoạn mới, không gian hợp tác giữa hai nước cũng có thể được mở rộng sang những lĩnh vực có tính dài hạn và phù hợp với xu thế phát triển. Bên cạnh kinh tế, thương mại, khai khoáng, giáo dục và du lịch, hai bên hướng tới thúc đẩy hợp tác về năng lượng tái tạo, khoa học - công nghệ, nông nghiệp, giao thông vận tải và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây là những lĩnh vực có khả năng bổ sung các “trụ cột” mới, tạo nền tảng bền vững hơn cho quan hệ Đối tác toàn diện.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Mông Cổ dự kiến ký kết các văn kiện hợp tác mới. Những thỏa thuận này được kỳ vọng tạo thêm khuôn khổ để hai bên trao đổi kinh nghiệm về lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan lập pháp trong thúc đẩy quan hệ song phương.
Chia sẻ với báo chí trước thềm chuyến thăm, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo một xung lực mới, thực chất hơn trong mối quan hệ đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Mông Cổ, cả trong hợp tác nghị viện song phương và đa phương, cũng như tạo những động lực mới cho sự phát triển và tương lai của hai nước.
Theo Thứ trưởng, thông qua chuyến thăm, hai bên sẽ tăng cường việc trao đổi, chia sẻ về kinh nghiệm lập pháp, kinh nghiệm quản trị đất nước cũng như tham gia vào việc đôn đốc triển khai các thỏa thuận cấp cao giữa hai nước Việt Nam và Mông Cổ, nhanh chóng chuyển hoá các thỏa thuận cấp cao đã ký kết giữa hai nước thành những dự án, những chương trình, những kết quả và những lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân giữa hai nước.
Từ nền tảng hữu nghị lâu đời đến khuôn khổ Đối tác toàn diện, quan hệ Việt Nam - Mông Cổ đang đứng trước cơ hội mở rộng cả về chiều rộng và chiều sâu. Chuyến thăm chính thức Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn không chỉ tiếp tục củng cố sự tin cậy chính trị, mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển hóa những định hướng và thỏa thuận cấp cao thành các chương trình, dự án và kết quả hợp tác cụ thể. Đó sẽ là cơ sở để quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Mông Cổ ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, đáp ứng lợi ích của hai nước và nhân dân hai nước.
