Sau nhiều năm, ngành vàng sắp có thêm tân binh IPO

Sau nhiều năm chỉ có PNJ, ngành vàng sắp có thêm doanh nghiệp lên sàn?

Mới đây, 2 hãng truyền thông tài chính quốc tế lớn là Bloomberg và Deal Street Asia đưa tin Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Mạnh Hải (Bảo Tín Mạnh Hải) với kế hoạch IPO cho thấy sức hút ngày càng lớn của thị trường vàng Việt Nam trong mắt nhà đầu tư nước ngoài.

Trao đổi với Bloomberg, ông Vũ Hùng Sơn, Chủ tịch Bảo Tín Mạnh Hải cho biết, doanh nghiệp đang ở giai đoạn tiền IPO và dự kiến triển khai các buổi thuyết trình lưu động với nhà đầu tư từ tháng 6, hướng tới niêm yết trên HOSE trong quý IV năm nay.

Dù chưa chính thức tiết lộ mục tiêu huy động vốn, nhưng công ty dự kiến mở tối thiểu 15% cổ phần trong đợt chào bán này. Bảo Tín Mạnh Hải đang làm việc với các đơn vị tư vấn, trong đó có Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, để định giá và chuẩn bị niêm yết. Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) năm 2025 của Bảo Tín Mạnh Hải đạt 25.813 đồng/cổ phiếu.

Điểm khiến thị trường chú ý còn ở tốc độ tăng trưởng và tham vọng mở rộng rất lớn của doanh nghiệp này. Báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2025 cho thấy doanh thu thuần đạt gần 27.900 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 774 tỷ đồng, trong khi tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) vượt 110%.

Điều đáng nói là quy mô doanh thu này được tạo ra từ hệ thống chỉ khoảng hơn 10 cửa hàng vào cuối năm 2025. Đây là khác biệt đáng chú ý nếu đặt cạnh mô hình của PNJ - doanh nghiệp hiện sở hữu hơn 430 cửa hàng trên toàn quốc và vẫn được xem là “ông lớn” thống trị ngành vàng - trang sức đang niêm yết.

Năm 2025, PNJ ghi nhận doanh thu gần 35.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 2.800 tỷ đồng. Trong năm 2026, PNJ đặt mục tiêu doanh thu khoảng 48.660 tỷ đồng, tăng 37% so với năm trước.

Trong khi đó, Bảo Tín Mạnh Hải đặt kế hoạch doanh thu tới 74.000 tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 165%. Nếu hoàn thành kế hoạch này, doanh nghiệp có thể vượt PNJ về doanh thu.

Dĩ nhiên, giới phân tích cho rằng cần nhìn nhận sự khác biệt trong cấu trúc kinh doanh của hai doanh nghiệp. PNJ có lợi thế lớn ở mảng trang sức chế tác và bán lẻ cao cấp, là những phân khúc tạo biên lợi nhuận cao và ổn định hơn. Trong khi đó, các doanh nghiệp tập trung mạnh vào vàng 24K, vàng nhẫn hay vàng miếng thường ghi nhận doanh thu rất lớn nhưng biên lợi nhuận thấp hơn do đặc thù ngành hàng gắn chặt với diễn biến giá vàng.

Tuy vậy, xu hướng thị trường hiện nay lại đang mở ra dư địa mới cho nhóm doanh nghiệp vàng 24K. Báo cáo quý I/2026 của chính PNJ cho thấy doanh thu vàng 24K tăng tới hơn 320% so với cùng kỳ. Điều này phản ánh nhu cầu tích trữ vàng vật chất vẫn rất lớn trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh và tâm lý phòng thủ tài sản gia tăng.

Một yếu tố khác đang tạo lực đẩy cho ngành là thay đổi chính sách quản lý vàng. Nghị định số 232/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng và mở đường cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vàng nguyên liệu.

Theo công bố hồi tháng 4/2026 từ cơ quan quản lý, đã có 11 doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nộp hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng. Đây được xem là bước ngoặt lớn của thị trường vàng trong nước sau nhiều năm bị giới hạn nguồn cung nguyên liệu. Đại diện Bảo Tín Mạnh Hải cho biết đã ký biên bản ghi nhớ với một số đối tác liên quan tới Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA) để chuẩn bị cho kế hoạch nhập khẩu vàng nguyên liệu khi được cấp phép.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp vàng đang đẩy mạnh chuẩn hóa quản trị, mở rộng chuỗi và tìm kiếm nguồn vốn mới. Điểm đáng chú ý là cuộc cạnh tranh mới không còn chỉ xoay quanh vàng miếng hay trang sức cao cấp, mà đang mở rộng sang thị trường vàng tiêu dùng đại chúng. Các sản phẩm vàng bản vị nhỏ, quà tặng vàng 24K, vàng tích lũy theo nhu cầu tài chính cá nhân đang trở thành phân khúc được nhiều doanh nghiệp theo đuổi.

Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Việt Nam vẫn nằm trong nhóm thị trường có nhu cầu vàng vật chất lớn trong khu vực ASEAN, đặc biệt ở phân khúc vàng nhẫn và vàng tích trữ. Trong khi đó, thị trường bán lẻ vàng trong nước hiện vẫn khá phân mảnh, với sự tham gia của hàng nghìn cửa hàng truyền thống, cho thấy dư địa mở rộng còn lớn đối với các chuỗi bán lẻ quy mô lớn