Khi thị trường vàng cần một "luật chơi" minh bạch hơn

Sớm hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia.

Cần giải bài toán chênh lệch giá vàng

Giá vàng trong nước liên tục duy trì khoảng cách lớn so với giá vàng thế giới suốt thời gian qua, có thời điểm chênh lệch lên tới gần 20 triệu đồng/lượng. Diễn biến này không chỉ khiến thị trường biến động mạnh mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện cơ chế quản lý, minh bạch hóa hoạt động giao dịch vàng. Trong bối cảnh đó, đề xuất thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia đang nhận được sự quan tâm lớn từ giới chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường tài chính và bất động sản toàn cầu, giá vàng trong nước hiện vẫn neo ở mức cao và khoảng cách với giá vàng thế giới nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức lớn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nguồn cung vàng trong nước còn hạn chế, chưa tạo được sự cân bằng cung - cầu. Bên cạnh đó, thị trường vàng Việt Nam còn chịu tác động mạnh từ tâm lý đám đông, khi nhiều nhà đầu tư cá nhân có xu hướng đổ xô mua vàng mỗi khi giá tăng mạnh.

Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới luôn tồn tại do còn cộng thêm chi phí vận chuyển, bảo hiểm và tác động của tỷ giá. Tuy nhiên, mức chênh lệch hợp lý chỉ nên dao động khoảng 3-5 triệu đồng/lượng. Việc khoảng cách nhiều thời điểm bị đẩy lên tới 15-20 triệu đồng/lượng cho thấy thị trường vàng trong nước vẫn tồn tại nhiều bất cập cần sớm xử lý để ổn định hơn.

Ở góc độ quốc tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định giá vàng thế giới hiện chịu tác động từ nhiều yếu tố như lạm phát, chính sách lãi suất, xung đột địa chính trị hay nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh rủi ro gia tăng, vàng tiếp tục được xem là kênh trú ẩn an toàn của giới đầu tư. Chính xu hướng này đang tạo động lực hỗ trợ đà tăng của giá vàng trên thị trường quốc tế trong thời gian qua.

Trước thực tế chênh lệch giá kéo dài, TS. Nguyễn Trí Hiếu đánh giá việc thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia là yêu cầu cấp bách nhằm minh bạch hóa thị trường. Theo ông, khi có một sàn giao dịch tập trung, thông tin sẽ được công khai rõ ràng hơn, giúp giá vàng trong nước tiệm cận với giá thế giới, hạn chế đầu cơ và thao túng giá. Đồng thời, sàn vàng còn có thể thu hút nguồn vàng trong dân vào lưu thông, biến vàng thành nguồn lực tài chính phục vụ phát triển kinh tế.

Sớm hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia

Tại tọa đàm “Điểm tựa tài sản trong kỷ nguyên mới” diễn ra gần đây, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cùng nhấn mạnh yêu cầu sớm hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia nhằm tăng tính minh bạch và ổn định cho thị trường. Trong bối cảnh giá vàng trong nước có thời điểm cao hơn thế giới từ 15 - 20 triệu đồng/lượng, vấn đề chênh lệch giá và cơ chế điều hành tiếp tục trở thành chủ đề được quan tâm đặc biệt.

Dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông Trần Đình Lương, Giám đốc Công ty TNHH Vàng bạc Đá quý Vạn Lộc - VLJ cho rằng, mức chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới phản ánh rõ những bất cập về tính minh bạch của thị trường. Theo ông Lương, sự khác biệt này không chỉ đến từ cung - cầu mà còn cho thấy thiếu một kênh giao dịch tập trung, công khai và chuẩn hóa, khiến giá vàng khó vận hành theo đúng quy luật thị trường.

Do đó, ông Lương đề xuất cần sớm xây dựng sàn giao dịch vàng vật chất quốc gia để kiểm soát, giám sát và minh bạch hóa toàn bộ hoạt động mua bán vàng. “Một thị trường rõ ràng sẽ giúp cả doanh nghiệp lẫn người dân yên tâm giao dịch, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Giải pháp này cũng phù hợp với xu hướng quản lý thị trường kim loại quý tại nhiều quốc gia trên thế giới”, ông Lương nhận định.

Ngoài ra, ông Lương cũng kiến nghị tăng cường kiểm soát nguồn vàng trôi nổi và các giao dịch tự phát, đồng thời nghiên cứu thành lập quỹ đầu tư vàng, phát hành tín chỉ gửi vàng và thúc đẩy số hóa, định danh sản phẩm vàng. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ giúp chuẩn hóa thị trường, hạn chế gian lận và nâng cao hiệu quả quản lý trong toàn bộ chuỗi giao dịch vàng tại Việt Nam.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Minh Phong, Chuyên gia kinh tế nhấn mạnh sàn giao dịch vàng là một mô hình đặc thù, đòi hỏi mức độ minh bạch và kiểm soát rủi ro rất cao. Theo ông Phong, nếu không được quản lý chặt chẽ, sàn vàng có thể bị biến tướng thành nơi đầu cơ, tạo cung cầu ảo hoặc thậm chí trở thành môi trường cho các hoạt động trục lợi, tội phạm công nghệ cao. Do đó, việc thiết kế cơ chế giám sát là yếu tố then chốt.

Ở góc độ pháp lý, Luật sư Hoàng Minh Hiển, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cảnh báo rằng sàn giao dịch vàng tiềm ẩn nhiều rủi ro liên quan đến nguồn gốc vàng, dòng tiền và nguy cơ thao túng thị trường. Vì vậy, cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng để phân định ranh giới giữa hoạt động đầu tư hợp pháp và các mô hình huy động vốn biến tướng núp bóng giao dịch vàng, nhằm hạn chế tranh chấp và bảo vệ nhà đầu tư.

Liên quan đến đề xuất thành lập sàn vàng quốc gia, ông Nguyễn Quang Huy - Chuyên gia kinh tế, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi - cho rằng nếu thị trường được vận hành trên nền tảng minh bạch, dữ liệu chuẩn hóa và cơ chế giám sát hiện đại, hành vi nhà đầu tư sẽ trở nên ổn định và chuyên nghiệp hơn. Điều này giúp giảm tâm lý “phòng thủ cực đoan”, đồng thời phân bổ dòng tiền cân bằng hơn giữa các kênh tài sản trong nền kinh tế.