Không để chậm trễ hơn nữa việc thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ báo cáo Thường trực Chính phủ về việc nghiên cứu, đánh giá, xem xét đề xuất thành lập sàn/sở giao dịch vàng quốc gia.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 12/CĐ-TTg ngày 08/02/2026 về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa năm 2026.

Tại Công điện này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện báo cáo về việc nghiên cứu các giải pháp huy động ngoại tệ và vàng miếng để thu hút nguồn ngoại tệ và vàng miếng trong dân theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ tại Văn bản số 74/VPCP-KTTH ngày 08/01/2026. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ báo cáo Thường trực Chính phủ về việc nghiên cứu, đánh giá, xem xét đề xuất thành lập sàn/sở giao dịch vàng quốc gia, không để chậm trễ hơn nữa.

Theo dữ liệu Hội đồng Vàng thế giới (WGC) công bố năm ngoái, Việt Nam nằm trong nhóm tiêu thụ vàng cao nhất khu vực - bình quân mỗi năm tiêu thụ khoảng 55 tấn vàng. Để huy động vàng trong dân, khơi thông nguồn vốn phục vụ cho tăng trưởng kinh tế, một số ý kiến cho rằng, trước mắt, cơ quan quản lý nên tập trung vào việc hoàn thiện pháp lý và cơ chế điều tiết; chuẩn hóa công cụ tài chính gắn với vàng; phát triển hạ tầng giao dịch - lưu ký - giám sát và tăng truyền thông minh bạch để củng cố niềm tin. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu phát triển các sản phẩm tài chính bảo chứng vàng hấp dẫn, minh bạch, dễ giao dịch hoặc chứng chỉ vàng số hóa được bảo đảm quy đổi ra vàng vật chất bất cứ lúc nào.

Lâu nay, nhiều ý kiến ủng hộ việc thành lập Sàn giao dịch vàng thường nhấn mạnh vai trò tích cực của sàn trong việc minh bạch hóa thị trường. Theo đó, khi vàng được giao dịch trên một sàn tập trung, giá cả phản ánh sát quan hệ cung-cầu, chênh lệch giá trong và ngoài nước được thu hẹp, động cơ đầu cơ hưởng chênh lệch giảm xuống, từ đó làm suy yếu động lực tích trữ vàng.

Liên quan đến sàn giao dịch vàng, GS.TS. Trần Thọ Đạt - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, sàn giao dịch vàng, tự thân nó, không làm giảm "vàng hóa" trong nền kinh tế, nhưng cũng không tất yếu làm "gia tăng vàng hóa" nếu được thiết kế và vận hành đúng cách.

Theo chuyên gia này, vấn đề then chốt nằm ở chỗ Sàn vàng được đặt trong chiến lược quản lý tổng thể nào, với mục tiêu, giới hạn và lộ trình ra sao. Đối với Việt Nam, Sàn giao dịch vàng chỉ nên được coi là một công cụ hỗ trợ trong bộ công cụ chính sách, chứ không phải giải pháp thay thế cho ổn định vĩ mô và cải cách tài chính. Nếu được thiết kế theo hướng tập trung, có kiểm soát và gắn chặt với lộ trình giảm vàng hóa dài hạn, Sàn giao dịch vàng có thể góp phần làm thị trường vàng minh bạch, trật tự hơn, qua đó hỗ trợ mục tiêu giảm vàng hóa một cách bền vững.

"Nếu Sàn giao dịch vàng được đặt trong một chiến lược tổng thể kiểm soát lạm phát, củng cố niềm tin vào VND, phát triển thị trường vốn thì Sàn có thể đóng vai trò hỗ trợ, giúp "giải nén" vàng khỏi trạng thái tích trữ thụ động và đưa vàng vào một khuôn khổ quản lý minh bạch hơn", GS.TS. Trần Thọ Đạt chia sẻ.

Trả lời báo chí gần đây, ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC nhận định, trên thế giới, quá trình phát triển của thị trường vàng thường diễn ra theo từng giai đoạn. Giai đoạn đầu là đầu tư vào vàng vật chất, sau đó mở rộng sang các sản phẩm do ngân hàng thương mại cung cấp, tiếp theo là các hình thức hiện đại hơn như tài khoản tiết kiệm vàng, ETF hay chứng chỉ vàng.

Tại Việt Nam, quá trình phát triển thị trường vàng đang được thực hiện từng bước. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, việc nghiên cứu kỹ lưỡng các mô hình đã được áp dụng ở nhiều quốc gia là cần thiết, từ đó có thể cân nhắc những phương án phù hợp với điều kiện trong nước, giúp người dân có thêm lựa chọn đầu tư vàng trong tương lai.

"Khi thị trường phát triển theo hướng đa dạng và có chiều sâu hơn, hiệu quả phân bổ dòng vốn sẽ được cải thiện, đồng thời góp phần nâng cao tính ổn định và minh bạch. Việc tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đánh giá kỹ lưỡng các mô hình phù hợp với điều kiện trong nước là điều cần thiết để thị trường vàng Việt Nam vận hành hiệu quả hơn trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động", ông Shaokai Fan nhận định.