 |
| Đến ngày 15/5/2026, Bộ Tài chính đã cắt giảm 790/962 (82,12%) thủ tục hành chính. |
Đột phá từ thể chế và công nghệ
Ngay từ đầu năm, Đảng ủy Bộ Tài chính đã ban hành hàng loạt kế hoạch nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao theo chương trình công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các kế hoạch được xây dựng theo hướng “rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”, xác định cụ thể các nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện kiến trúc dữ liệu quốc gia, xây dựng nền tảng số, phát triển cơ sở dữ liệu và đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao.
Kế hoạch giao nhiệm vụ cụ thể tới từng cơ quan, đơn vị và cá nhân theo đúng chức năng, nhiệm vụ. Bộ Tài chính đồng thời duy trì cơ chế kiểm đếm tiến độ định kỳ, thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn và kịp thời kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Qua đó, vai trò của cấp ủy và người đứng đầu các đơn vị được phát huy rõ nét trong công tác chỉ đạo, điều hành.
Song song với công tác điều hành, Bộ Tài chính đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế tài chính phục vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, nhiều văn bản pháp luật quan trọng đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho việc bố trí nguồn lực và triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
| Đến 15/5/2026, tổng số thủ tục hành chính còn hiệu lực thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Tài chính là 723 thủ tục hành chính. Bộ Tài chính đã cắt giảm theo yêu cầu Nghị quyết số 66/NQ-CP là 790/962 (82,12%) thủ tục hành chính, trong đó: Cắt giảm 236 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 556 thủ tục hành chính. Tổng thời gian đã cắt giảm là 6.577/12.288 ngày, đạt tỷ lệ 53,52%; chi phí đã cắt giảm là 39.147,524/75.430 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 51,90%. Cắt giảm được 139/363 điều kiện kinh doanh (đạt 38,29%), đáp ứng các yêu cầu đặt ra của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. |
Các chính sách mới cho phép giao dự toán kịp thời cho các dự án khoa học công nghệ và mở rộng cơ chế phân cấp, giao quyền tự chủ, tăng cường khoán chi, chỉ định thầu và lựa chọn nhà đầu tư đối với các nhiệm vụ đặc thù. Đồng thời, đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý tài chính, thuế, hải quan và các lĩnh vực liên quan.
Trong lĩnh vực thuế, nhiều giải pháp công nghệ hiện đại đã được triển khai nhằm xây dựng cơ quan thuế điện tử trên nền tảng dữ liệu lớn. Các quy trình quản lý thuế từng bước được tự động hóa; trí tuệ nhân tạo được ứng dụng trong hỗ trợ người nộp thuế, xử lý nghiệp vụ, kiểm tra, cưỡng chế và hoàn thuế tự động. Việc kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu và chống thất thu ngân sách.
Một trong những kết quả rõ nét nhất của quá trình chuyển đổi số là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính. Tính đến giữa tháng 5/2026, Bộ Tài chính đã cắt giảm, đơn giản hóa hơn 82% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý. Hàng nghìn ngày xử lý thủ tục và hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ đã được tiết giảm, góp phần giảm gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân.
Cùng với đó, Bộ Tài chính đã đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tăng cường minh bạch hóa hoạt động quản lý nhà nước và thúc đẩy xây dựng Chính phủ số. Các hệ thống thông tin, nền tảng dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến ngày càng được hoàn thiện, giúp nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp theo hướng nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.
Đến nay, Bộ Tài chính được giao tổng cộng 411 nhiệm vụ liên quan đến triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong đó, hơn 61% nhiệm vụ đã hoàn thành, gần 7% đang được triển khai đúng tiến độ và chỉ còn tỷ lệ rất nhỏ nhiệm vụ quá hạn. Kết quả này cho thấy tinh thần chủ động, quyết liệt của ngành Tài chính trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Từng bước hiện đại hóa ngành Tài chính
Không chỉ chú trọng hoàn thiện thể chế và hạ tầng số, Bộ Tài chính còn từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động quản lý, điều hành. Các lĩnh vực như thuế, hải quan và thống kê đã triển khai thử nghiệm nhiều giải pháp AI hỗ trợ tra cứu thông tin 24/7, phản hồi tự động và xử lý dữ liệu nhanh chóng với độ chính xác cao. Việc ứng dụng công nghệ mới không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân trong tiếp cận dịch vụ công.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc. Một số nhiệm vụ liên quan đến đầu tư hạ tầng, xây dựng cơ sở dữ liệu và bố trí nguồn vốn còn chậm do phụ thuộc vào công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục giao đất hoặc sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Việc giải ngân nguồn lực dành cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số cũng chưa đạt kỳ vọng dù ngân sách đã được cân đối đầy đủ.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, một số rào cản lớn hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế hay nguồn lực mà còn ở tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm trong quá trình tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, năng lực của nhà thầu và nguồn cung công nghệ trên thị trường cũng ảnh hưởng nhất định đến tiến độ triển khai các dự án chuyển đổi số quy mô lớn.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính xác định tiếp tục tập trung rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, nguồn vốn và tổ chức thực hiện; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ trọng tâm theo chương trình công tác năm 2026. Ngành Tài chính cũng sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nền tảng số dùng chung và mở rộng ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong lĩnh vực tài chính - ngân sách.
Những kết quả đạt được trong 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy quyết tâm lớn của Bộ Tài chính trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Từ những chuyển động về thể chế, chuyển đổi số đến cải cách thủ tục hành chính, ngành Tài chính đang từng bước hiện đại hóa hoạt động quản lý, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn mới.
