Mở rộng ưu đãi thuế cho quỹ đầu tư, tăng minh bạch thị trường vốn

Bộ Tài chính đề xuất mở rộng ưu đãi thuế cho quỹ đầu tư, tăng minh bạch thị trường vốn.

Giảm thuế trong vòng 5 năm

Một trong những điểm đáng chú ý tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 là việc bổ sung quy định giảm thuế đối với thu nhập từ lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản thành lập theo Luật Chứng khoán nhằm phát triển các quỹ này theo định hướng, chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 5 Điều 5 của Luật, nhà đầu tư cá nhân được giảm 50% thuế thu nhập cá nhân đối với lợi tức nhận được từ quỹ đầu tư chứng khoán và quỹ đầu tư bất động sản thành lập theo pháp luật về chứng khoán trong thời hạn do Chính phủ quy định. Đồng thời, Luật cũng bổ sung quy định miễn thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nếu nhà đầu tư nắm giữ từ 2 năm trở lên kể từ ngày mua.

Triển khai quy định này, dự thảo Nghị định đề xuất áp dụng mức giảm 50% thuế trong vòng 5 năm, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2031. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy ngành quỹ trong nước phát triển, qua đó khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia và nắm giữ chứng chỉ quỹ dài hạn.

Định hướng này hoàn toàn phù hợp với các chủ trương lớn đã được đề ra. Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân yêu cầu hoàn thiện chính sách thuế để tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư của các quỹ. Trong khi đó, Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 (Quyết định số 1726/QĐ-TTg ngày 29/12/2023) cũng nhấn mạnh việc phát triển nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư chuyên nghiệp, trong đó có việc khuyến khích đầu tư thông qua các quỹ.

Việc bổ sung ưu đãi thuế không chỉ góp phần gia tăng quy mô và chất lượng của các quỹ đầu tư mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, đồng thời xây dựng cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn giữa cá nhân và tổ chức.

Mức thuế suất phù hợp với đặc thù giao dịch chứng khoán

Dự thảo Nghị định cũng làm rõ và hoàn thiện quy định về thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán.

Theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, thu nhập từ chuyển nhượng vốn được chia thành ba nhóm: chuyển nhượng phần vốn trong tổ chức kinh tế; chuyển nhượng chứng khoán; và các hình thức chuyển nhượng vốn khác.

Đối với hoạt động chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế và các hình thức chuyển nhượng vốn khác, dự thảo cơ bản kế thừa phương pháp tính thuế hiện hành. Theo đó, thuế được tính bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% cho từng lần chuyển nhượng. Thu nhập tính thuế được xác định trên cơ sở chênh lệch giữa giá bán và giá mua cùng các chi phí hợp lý liên quan; trường hợp giá bán thấp hơn giá mua thì cá nhân không phải nộp thuế.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định xử lý đối với trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan. Khi đó, thuế sẽ được tính theo tỷ lệ 2% trên giá chuyển nhượng, áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.

Phạm vi điều chỉnh cũng được mở rộng, bao gồm cả thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, cũng như cổ phần của các tổ chức chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán. Các giao dịch này thường mang tính thỏa thuận, không diễn ra thường xuyên, nên được áp dụng phương pháp tính thuế tương tự như chuyển nhượng vốn.

Trong khi đó, đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, dự thảo tiếp tục duy trì mức thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần giao dịch như hiện hành. Đối tượng áp dụng bao gồm chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch; cũng như trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định.

Việc áp dụng mức thuế suất này được lý giải là phù hợp với đặc thù giao dịch chứng khoán niêm yết bởi giá chuyển nhượng minh bạch và hoạt động mua bán diễn ra thường xuyên, liên tục. Đồng thời, đây cũng là công cụ chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia niêm yết, đăng ký giao dịch chính thức trên Sở Giao dịch chứng khoán, qua đó nâng cao tính minh bạch và chất lượng hàng hóa trên thị trường.

Các quy định này cũng bảo đảm tính đồng bộ với chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, góp phần hoàn thiện khung pháp lý về thuế đối với hoạt động đầu tư vốn.