 |
| Việc xây dựng kế hoạch đầu tư công năm 2027 phải bảo đảm phù hợp khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, giữ vững an toàn nợ công. |
Đánh giá hiệu quả giải ngân, sức lan tỏa của đầu tư công
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải rà soát toàn diện tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026, từ công tác giao, điều chỉnh kế hoạch vốn đến kết quả thực hiện và giải ngân theo từng nguồn vốn của mỗi nhiệm vụ, dự án.
Nội dung đánh giá tập trung vào tình hình thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công trong 6 tháng đầu năm và ước thực hiện cả năm 2026 đối với từng nguồn vốn, bao gồm vốn ngân sách trung ương, vốn ngân sách địa phương và nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh kết quả giải ngân, các bộ, ngành và địa phương phải báo cáo các giải pháp đã triển khai nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; đồng thời đánh giá những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện của từng dự án.
Một nội dung quan trọng khác là đánh giá tác động của kế hoạch đầu tư công đối với phát triển kinh tế - xã hội và khả năng thu hút các nguồn vốn đầu tư khác. Trong đó, các địa phương phải làm rõ hiệu quả lan tỏa của đầu tư công đối với việc huy động nguồn lực xã hội, tình hình triển khai các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), cũng như những kết quả đạt được trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Bộ Tài chính cũng yêu cầu đánh giá cụ thể tiến độ thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, các tuyến đường cao tốc, đường ven biển, các dự án liên vùng và các dự án có tác động lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, rà soát tình hình triển khai các dự án sử dụng nguồn tăng thu, cắt giảm, tiết kiệm chi ngân sách trung ương và nguồn dự phòng ngân sách trung ương những năm gần đây.
Đối với 3 Chương trình mục tiêu quốc gia, các bộ chủ chương trình, bộ, ngành và địa phương phải đánh giá kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm và dự kiến cả năm 2026; làm rõ những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai cũng như đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế thực hiện trong thời gian tới.
Tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm năm 2027
Trên cơ sở mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được Quốc hội thông qua, Bộ Tài chính yêu cầu việc xây dựng kế hoạch đầu tư công năm 2027 phải bảo đảm phù hợp khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, giữ vững an toàn nợ công và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
Theo đó, các bộ, ngành và địa phương phải đăng ký nhu cầu vốn sát với khả năng thực hiện và giải ngân; thực hiện triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, tránh đầu tư dàn trải, phân tán nguồn lực. Kế hoạch đầu tư công năm 2027 được xây dựng theo hướng tập trung hơn, giảm số lượng dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021-2025.
Một trong những yêu cầu đáng chú ý là phát huy vai trò của vốn đầu tư công trong việc thu hút và dẫn dắt các nguồn lực đầu tư xã hội. Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu lấy vốn đầu tư công làm “vốn mồi” để tạo đột phá trong huy động nguồn vốn khu vực tư nhân trong nước và nước ngoài thông qua các hình thức hợp tác phù hợp, nhất là phương thức đối tác công - tư, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao tính bền vững của các dự án đầu tư.
Nguồn vốn đầu tư công năm 2027 sẽ được tập trung cho các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia, các chương trình, dự án thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các dự án phục vụ quốc phòng, an ninh, tư pháp và những công trình có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, kế hoạch đầu tư công năm 2027 tiếp tục hướng tới các dự án hạ tầng chiến lược có sức lan tỏa cao, tạo đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu; hạ tầng văn hóa, giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; y tế và bảo vệ môi trường.
Bộ Tài chính cũng yêu cầu bảo đảm tỷ lệ chi tối thiểu cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục - đào tạo, dạy nghề theo chủ trương của Đảng, Nhà nước và quy định của pháp luật. Các bộ, ngành, địa phương phải xác định rõ nhu cầu vốn cho các lĩnh vực này khi xây dựng kế hoạch đầu tư công năm 2027.
Đối với việc bố trí vốn, các bộ, ngành và địa phương phải tuân thủ chặt chẽ thứ tự ưu tiên theo quy định của pháp luật. Trong đó, ưu tiên bố trí đủ vốn cho các dự án đầu tư công đặc biệt, dự án khẩn cấp, chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia; hoàn trả vốn ứng trước; thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản; bố trí vốn cho các dự án ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, các dự án chuyển tiếp và nhiệm vụ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư trước khi xem xét bố trí vốn cho các dự án khởi công mới.
Việc xây dựng kế hoạch đầu tư công năm 2027 không chỉ nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm tới mà còn hướng tới nâng cao hiệu quả đầu tư công, tăng cường tính kết nối và sức lan tỏa của các dự án. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển ngày càng lớn, yêu cầu tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công và huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
