Cụ thể hóa sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW
Tại hội thảo phát triển kinh tế tư nhân do Trường Đại học kinh tế TP. Hồ Chí Minh tổ chức mới đây, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, chỉ một thời gian ngắn sau khi Nghị quyết 68-NQ/TW được ban hành và mô hình chính quyền hai cấp đi vào hoạt động ổn định, TP. Hồ Chí Minh đã bắt tay đưa nghị quyết vào cuộc sống.
 |
| Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, chỉ một thời gian ngắn sau khi Nghị quyết 68-NQ/TW được ban hành, TP. Hồ Chí Minh đã bắt tay đưa nghị quyết vào cuộc sống. |
Trong số 2 triệu doanh nghiệp tư nhân mà Nghị quyết 68-NQ/TW đề ra vào năm 2030, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu có 750.000 doanh nghiệp tư nhân hoạt động, đóng góp 55-58% GRDP và 50-55% tổng thu ngân sách, duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 10-12 %/năm.
Đến năm 2045, số doanh nghiệp tư nhân của Thành phố dự kiến đạt từ 1,05-1,25 triệu doanh nghiệp. Đây là chỉ tiêu được TP. Hồ Chí Minh đề ra trong Quyết định số 2205/QĐ-UBND triển khai chương trình hành động của Thành ủy TP. Hồ Chí Minh về thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW ban hành tháng 10/2025.
Một trong những trọng tâm là cải cách hành chính thực chất. Thành phố đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục và 30% chi phí tuân thủ pháp luật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý nhà nước.
Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA) Nguyễn Ngọc Hòa cho biết, thời gian qua, lãnh đạo Thành phố và các sở, ngành đã tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn lớn nhất của khu vực tư nhân: Đất đai, vốn và nhân lực chất lượng cao. Nhiều dự án chậm triển khai do vướng mắc pháp lý đã được rà soát, tổng hợp và kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.
Các mô hình hợp tác công-tư được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, mở ra cơ hội để doanh nghiệp tham gia các dự án hạ tầng, năng lượng, công nghệ thông tin, đường sắt đô thị và công nghiệp mũi nhọn.
Cùng với đó, cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế-xã hội tiếp tục được duy trì. Các chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có phát sinh thu nhập được triển khai, tạo động lực cho hệ sinh thái khởi nghiệp.
Doanh nghiệp đầu tư vào logistics, hệ thống kho lạnh, kho đông có thể được hỗ trợ lãi suất 50%, qua đó giảm chi phí, nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng và tăng sức cạnh tranh.
Từ góc nhìn một doanh nhân, Tổng Giám đốc Bidrico Nguyễn Đặng Hiến cho rằng, sự đồng hành thực chất giữa Nhà nước và doanh nghiệp, nhà nước hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao tính minh bạch; trong khi doanh nghiệp phải chủ động chuyển đổi, nâng cao năng lực quản trị để đáp ứng các chuẩn mực mới. Khi hai chiều này gặp nhau, các chủ trương về chuyển đổi số, kinh tế số và tăng trưởng xanh sẽ trở thành động lực thực sự cho phát triển. Sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, TP. Hồ Chí Minh đang thực hiện rất tốt những vấn đề này.
 |
| Các chủ trương về chuyển đổi số, kinh tế số và tăng trưởng xanh sẽ trở thành động lực thực sự cho phát triển của doanh nghiệp (Một doanh nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh giới thiệu sản phẩm công nghệ y khoa). Ảnh: L.V |
Ông Phan Đình Tuệ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh chia sẻ, thành công lớn nhất trước tiên của Nghị quyết 68-NQ/TW là tạo sự phấn chấn và lan tỏa tinh thần tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp. Từ khi nghị quyết được ban hành vào đầu tháng 4/2025, rất nhiều doanh nhân và doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố đã bàn luận sôi nổi, chia sẻ, bình luận và đặt kỳ vọng vào những chuyển động tích cực của chính sách này.
Một điểm được ông Phan Đình Tuệ đặc biệt nhấn mạnh chính là quy định không hình sự hóa các sai phạm kinh tế nếu doanh nghiệp vô tình vi phạm do thiếu hiểu biết hoặc nhận thức chưa đầy đủ, cho phép họ có cơ hội khắc phục và làm lại.
Tuy nhiên, theo ông Tuệ, không hình sự hóa không có nghĩa là dung túng cho những hành vi cố ý vi phạm pháp luật hoặc làm tổn hại đến sức khỏe cộng đồng và an toàn xã hội như sản xuất thực phẩm bẩn, thuốc giả. Những hành vi này phải được xử lý nghiêm khắc và không thể chỉ dùng tiền để khắc phục hậu quả.
Ông Trần Hữu Thân, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Dầu Thực vật Tân Bình cho biết, thời gian qua công ty luôn theo sát chính sách để hiểu sâu, hiểu đúng và thực thi đúng với pháp luật; song song vẫn đi đúng với chiến lược kinh doanh công ty. “Nghị quyết 68-NQ/TW phát triển kinh tế tư nhân ”Tôi đánh giá đây là những điểm đột phá, rất tốt cho doanh nghiệp. Dù vậy, trong giai đoạn đầu, nhiều doanh nghiệp còn bỡ ngỡ và cần thời gian để vận hành trơn tru", ông nói.
Gỡ vướng thể chế, khơi thông nguồn lực vốn mới
Bóc tách trực diện vào những rào cản thực tế của môi trường kinh doanh hiện nay, TS. Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho rằng, khối doanh nghiệp tư nhân vô cùng năng động nhưng lại luôn “đói” vốn và thiếu mặt bằng sản xuất.
 |
| Giáo sư Hans Lööf, Đại học KTH Royal Institute of Technology (Thụy Điển) nhấn mạnh vào “mục tiêu kép” của Việt Nam về áp lực cho các doanh nghiệp, vừa tăng trưởng 10% vừa giảm 8% khí thải. Ảnh: L.V |
Vì vậy TS. Hòa kiến nghị cần đẩy mạnh tiến độ cổ phần hóa để giải phóng nguồn lực đất đai, đồng thời tái cấu trúc thị trường tín dụng theo hướng nhường phần lớn vay vốn ngân hàng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, buộc các tập đoàn lớn phải chủ động huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
Làm rõ hơn về nghịch lý của dòng vốn, TS. Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Quỹ đầu tư Dragon Capital, đưa ra những con số báo động. Mặc dù dư nợ tín dụng ngân hàng đang lên tới mức 135% GDP, nhưng quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp thực chất chỉ đạt vỏn vẹn khoảng 4% GDP nếu loại bỏ phần phát hành chéo của hệ thống ngân hàng.
TS.Tuấn vạch rõ rào cản chí mạng là sự yếu kém của hạ tầng xếp hạng tín nhiệm và sự lệch pha của cơ cấu nhà đầu tư. Các công ty bảo hiểm đang nắm giữ hàng chục tỉ đô la nhưng bị bắt buộc chỉ mua trái phiếu Chính phủ với lợi suất 3-4%, trong khi doanh nghiệp tư nhân phải gồng mình gánh lãi suất vay ngân hàng lên tới 12%.
TS. Lê Anh Tuấn cũng phát đi lời cảnh báo mạnh mẽ về an sinh xã hội khi dân số bước vào chu kỳ già hóa nhanh vào năm 2040 nếu không có các quỹ hưu trí tự nguyện chuyên nghiệp.
Riêng đối với khối doanh nghiệp tư nhân, để tăng khả năng tiếp cận vốn, hệ thống ngân hàng cần sớm ứng dụng cơ chế “Tài chính mở” (Open Finance), cho phép cấp tín dụng tín chấp dựa trên cơ sở dữ liệu số (như dòng tiền, lịch sử nộp thuế) thay vì cứng nhắc đòi hỏi tài sản thế chấp.
TS. Nguyễn Kim Đức, Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Kinh tế - UEH, nhấn mạnh định hướng chiến lược từ Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Dựa trên kết quả phân tích và khảo sát doanh nghiệp, TS. Đức chỉ ra thế mạnh cốt lõi của khu vực tư nhân chính là sự linh hoạt, khát vọng đổi mới sáng tạo và am hiểu thị trường nội địa. Tuy nhiên, khối này đang bị kìm hãm bởi rào cản tiếp cận vốn, đất đai và hạn chế về trình độ công nghệ.
“Để tháo gỡ, Nhà nước cần sớm xây dựng cơ chế thử nghiệm (Sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới, đồng thời ưu tiên mua sắm công đối với các sản phẩm công nghệ từ doanh nghiệp nội địa để tạo bệ phóng vững chắc,” TS Đức kiến nghị.
 |
| Theo các chuyên gia, khối doanh nghiệp tư nhân vô cùng năng động nhưng lại luôn “đói” vốn và thiếu mặt bằng sản xuất (Một doanh nghiệp may mặc tư nhân ở TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: L.V |
Dưới góc nhìn học thuật quốc tế mang tính gợi mở, Giáo sư Hans Lööf, Đại học KTH Royal Institute of Technology (Thụy Điển) nhấn mạnh vào “mục tiêu kép” của Việt Nam là phải vừa tăng trưởng 10% vừa giảm 8% khí thải, Giáo sư Hans Lööf cho rằng công nghệ của các doanh nghiệp chính là chìa khóa duy nhất để vượt qua quy luật hàm lượng giảm dần. Nền kinh tế Việt Nam cần phải cấp bách nâng cao năng lực hấp thụ tri thức, tận dụng tối đa “hiệu ứng lan tỏa” từ chuỗi cung ứng toàn cầu để nâng cấp chất lượng tăng trưởng, tránh nguy cơ tụt hậu trước xu thế mới.
Ông Lư Nguyễn Xuân Vũ, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn cho rằng, dù là trung tâm kinh tế nhưng quỹ đất dành cho sản xuất - kinh doanh tại TP. Hồ Chí Minh ngày càng hạn hẹp, trong khi các khu công nghiệp chưa được quy hoạch mở rộng tương xứng với nhu cầu thực tế.
Sản xuất ngoài khu công nghiệp lại không được phép nếu không có sự chấp thuận, tạo ra áp lực lớn về mặt bằng sản xuất. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics chưa được đầu tư đồng bộ, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thành phố và khả năng kết nối với các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Thực tế, nhiều khu công nghiệp đã kín chỗ, giá thuê cũng tăng rất cao, điều này vô tình tạo áp lực rất lớn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa - vốn là lực lượng đông đảo và rất cần được hỗ trợ. Do vậy, TP. Hồ Chí Minh cần sớm có quy hoạch cụ thể và hợp lý hơn về quỹ đất sản xuất, phát triển thêm các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu logistics hiện đại để đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
