Đằng sau khoản lỗ của PNJ là "cơn sóng" bán lại kim cương của khách hàng

Tỷ lệ giá trị hàng mua lại trên tổng doanh thu từ đầu tháng 7 đến ngày 29/7/2026 ước tính là 237%.

Khủng hoảng niềm tin khách hàng tác động tới lợi nhuận

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của PNJ ghi nhận lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ âm 282,9 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi gần 437 tỷ đồng. Tuy nhiên, phía sau con số này là một diễn biến hiếm gặp trên thị trường kim cương, thay vì sự suy giảm của hoạt động kinh doanh cốt lõi. Dù rằng sự việc phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán.

Theo PNJ, sau ngày 30/6/2026, những diễn biến bất thường trên thị trường kim cương đã ảnh hưởng mạnh đến tâm lý người tiêu dùng, khiến nhu cầu bán lại trang sức kim cương và kim cương rời cho doanh nghiệp gia tăng đáng kể.

Làn sóng khách hàng bán lại kim cương xuất hiện sau khi cơ quan điều tra khởi tố nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab) liên quan đến vụ án buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương. Dù PNJ khẳng định đây là trách nhiệm pháp lý của cá nhân, không liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và các sản phẩm bán ra vẫn được bảo đảm quyền lợi, thông tin này đã khiến nhiều khách hàng lo ngại về giá trị pháp lý của giấy chứng nhận kiểm định P-Lab cũng như khả năng thanh khoản của sản phẩm. Tâm lý muốn “bán sớm để giảm rủi ro” đã khiến lượng khách mang kim cương đến thu đổi tăng đột biến trong những ngày đầu tháng 7.

Từ đầu tháng 7 đến thời điểm phát hành báo cáo tài chính (29/7), giá trị hàng mua lại ước tính đã lên tới 237% doanh thu cùng kỳ, buộc doanh nghiệp phải trích lập dự phòng gần 865,5 tỷ đồng.

Khoản dự phòng quy mô lớn này là nguyên nhân chính khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh quý II chuyển từ mức lãi 548 tỷ đồng cùng kỳ năm trước sang lỗ 345,8 tỷ đồng. Nếu loại trừ khoản chi phí mang tính ước tính này, lợi nhuận hoạt động cốt lõi của PNJ trong quý II vẫn xấp xỉ mức cùng kỳ năm trước.

Áp lực vốn lưu động hiện rõ

Hiện, PNJ một mặt phải ứng phó với cuộc khủng hoảng niềm tin khách hàng, mặt khác cũng phải đối diện với bài toán về vốn lưu động trong những tháng cuối năm.

Ngay trong thuyết minh báo cáo tài chính, PNJ cho biết diễn biến này đã làm gia tăng nhu cầu vốn lưu động và ảnh hưởng đến vòng quay vốn trong ngắn hạn. Doanh nghiệp cho biết đã chủ động cân đối nguồn vốn, duy trì các nguồn lực tài chính cần thiết và điều chỉnh thời hạn thanh toán đối với các giao dịch mua lại trong giai đoạn cao điểm nhằm bảo đảm hoạt động tài chính ổn định. Đồng thời, Ban điều hành nhận định sự kiện này không ảnh hưởng đến khả năng hoạt động liên tục của Tập đoàn.

Trong hoạt động tài chính của PNJ xuất hiện khoản lỗ hơn 30,5 tỷ đồng từ tiền gửi. Theo thuyết minh, khoản lỗ này phát sinh do doanh nghiệp tất toán trước hạn các khoản tiền gửi có kỳ hạn, phải hoàn nhập phần lãi dự thu đã ghi nhận trước đó.

Diễn biến này cho thấy doanh nghiệp có thể đã phải tăng cường sử dụng nguồn tiền mặt để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động trong bối cảnh lượng giao dịch mua lại kim cương gia tăng.

Ở chiều ngược lại, cơ cấu vốn vay ngắn hạn vẫn được duy trì ở mức cao. Đến cuối tháng 6/2026, dư nợ vay ngắn hạn của PNJ đạt gần 3.989 tỷ đồng, trong đó Vietcombank, BIDV và VietinBank là 3 chủ nợ lớn nhất. Phần lớn các khoản vay có thời điểm đáo hạn tập trung trong tháng 8-9/2026. Tại thời điểm ngày 30/6/2026, số lượng hàng tồn kho 4.361 tỷ đồng được sử dụng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay trên. Hàng tồn kho của PNJ chủ yếu là thành phẩm trang sức (khoảng 9.216 tỷ đồng); hàng mua về bán lại (khoảng 4.794 tỷ đồng); vàng, bạc, đá quý thô (khoảng 1.300 tỷ đồng)…

Dù vậy, bức tranh dòng tiền chưa hoàn toàn tiêu cực. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong 6 tháng đầu năm đạt gần 1.990 tỷ đồng, cải thiện mạnh so với mức âm hơn 108 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Theo phân tích từ báo cáo tài chính, kết quả này một phần đến từ việc khoản dự phòng gần 865,5 tỷ đồng là bút toán phi tiền mặt được cộng trở lại vào dòng tiền, cùng với việc hàng tồn kho giảm trong kỳ.

Trong thuyết minh báo cáo tài chính, Ban điều hành PNJ cũng lưu ý sự kiện liên quan đến thị trường kim cương có thể tiếp tục ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh quý III và nửa cuối năm 2026, đồng thời mức độ tác động sẽ còn phụ thuộc vào diễn biến thực tế của thị trường cũng như giá trị thu hồi từ các giao dịch mua lại trong thời gian tới.