Chuyển đổi số tạo đà tăng trưởng tại Hải quan khu vực XIV

Chuyển đổi số tạo đà tăng trưởng tại Hải quan khu vực XIV

Chuyển đổi số đi vào thực chất

Những kết quả đạt được cho thấy chuyển đổi số tại Hải quan khu vực XIV không còn là định hướng mà đã trở thành hoạt động vận hành thường xuyên. Đáng chú ý, 100% thủ tục hải quan cơ bản đã được tự động hóa thông qua Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS; đồng thời, 100% số thu ngân sách được thực hiện bằng phương thức điện tử. Đây là bước tiến quan trọng, giúp loại bỏ cơ bản các khâu xử lý thủ công, nâng cao tính minh bạch và giảm thời gian xử lý hồ sơ.

Cùng với đó, hàng loạt hệ thống công nghệ thông tin được triển khai đồng bộ như hệ thống dịch vụ công trực tuyến, hệ thống quản lý hải quan tự động (VASSCM), hệ thống quản lý văn bản và điều hành (CCES)… đã góp phần hình thành nền tảng số tương đối hoàn chỉnh. Các giải pháp công nghệ như seal định vị GPS trong giám sát hàng hóa vận chuyển container cũng được áp dụng, nâng cao hiệu quả quản lý và kiểm soát rủi ro.

Đáng chú ý, các hệ thống công nghệ thông tin được duy trì vận hành ổn định 24/7, đảm bảo thông quan hàng hóa liên tục, thông suốt, đáp ứng yêu cầu hoạt động thương mại ngày càng tăng.

Hiệu quả của chuyển đổi số được thể hiện rõ qua các chỉ số tăng trưởng. Tính đến giữa tháng 4/2026, tổng số tờ khai xuất nhập khẩu tại đơn vị đạt hơn 32.000 tờ khai, tăng tới 96,83% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 2,12 tỷ USD, tăng 46,32% so với cùng kỳ năm 2025.

Số lượng doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, với gần 700 doanh nghiệp lũy kế, tăng 14,76%. Những con số này cho thấy môi trường thủ tục hải quan tại khu vực XIV ngày càng thuận lợi, hấp dẫn doanh nghiệp.

Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng phục vụ cũng được cải thiện rõ rệt. Trong kỳ báo cáo, toàn bộ 15/15 vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp đã được giải quyết kịp thời. Điều này phản ánh khả năng phản ứng nhanh và hiệu quả của hệ thống quản lý trên nền tảng số. Bà Bạch Thị Quế Ngân, Trưởng phòng Xuất nhập khẩu, Công ty TNHH B & D Lingerie Việt Nam (Khu CN Nhơn Hội, Phường Quy Nhơn Đông, Tỉnh Gia Lai) cho rằng, Chi cục Hải quan khu vực XIV đã nhanh chóng áp dụng các nền tảng số để việc hỗ trợ doanh nghiệp được nhanh chóng hơn, thuận lợi hơn; góp phần đẩy nhanh tiến độ thông quan, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

Chuyển đổi số cũng góp phần tăng cường hiệu quả quản lý thu ngân sách. Lũy kế đến giữa tháng 4/2026, số thu ngân sách nhà nước của đơn vị đạt hơn 335 tỷ đồng.

Từng bước tiến tới Hải quan số

Không dừng lại ở những kết quả hiện tại, Hải quan khu vực XIV đang tiếp tục triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm hướng tới mô hình Hải quan số theo lộ trình của ngành. Trong đó, nổi bật là việc phối hợp xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số, với mục tiêu đưa vào vận hành chính thức trong năm 2027. Song song đó, đơn vị đang tích cực triển khai Đề án thông quan tập trung, chuẩn bị đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực để sẵn sàng áp dụng mô hình mới. Việc tham gia mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN cũng là bước đi quan trọng, góp phần nâng cao mức độ hội nhập và tạo thuận lợi thương mại xuyên biên giới.

Công chức Hải quan khu vực XIV giám sát hàng hóa tại cửa hàng miễn thuế.

Trong lĩnh vực công nghệ, đơn vị chú trọng nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ của Cách mạng công nghiệp 4.0 như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây… vào quản lý hải quan. Đồng thời, công tác đào tạo nguồn nhân lực số được đẩy mạnh thông qua các chương trình, phong trào như “Bình dân học vụ số”, góp phần nâng cao kỹ năng và nhận thức của cán bộ, công chức .

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số tại Hải quan khu vực XIV vẫn còn một số khó khăn cần khắc phục. Điển hình là việc đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống quản lý văn bản còn hạn chế; hệ thống CCES trong quá trình vận hành đôi lúc chưa ổn định, ảnh hưởng đến hiệu suất xử lý công việc.

Ngoài ra, việc tổ chức lại bộ máy theo mô hình mới cũng phát sinh một số vướng mắc trong quản lý tài khoản và phân quyền hệ thống, đòi hỏi phải sớm có giải pháp đồng bộ từ cấp trên.Tuy nhiên, những khó khăn này được đánh giá là mang tính kỹ thuật và hoàn toàn có thể khắc phục trong quá trình hoàn thiện hệ sinh thái số.

Ông Đỗ Việt Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XIV nhấn mạnh: “Có thể thấy, chuyển đổi số đang trở thành trụ cột quan trọng trong quá trình cải cách, hiện đại hóa của Hải quan khu vực XIV. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn trực tiếp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và tăng trưởng kinh tế địa phương”.

Trong bối cảnh khu vực Tây Nguyên và duyên hải miền Trung đang đẩy mạnh phát triển logistics và thương mại biên giới, vai trò của Hải quan khu vực XIV càng trở nên quan trọng. Những kết quả đạt được trong chuyển đổi số không chỉ mang ý nghĩa nội tại của ngành Hải quan mà còn góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, ông Đỗ Việt Toàn cho biết.