 |
| Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2026 với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình” |
Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2026 với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình” do Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức đã diễn ra ngày hôm nay 5/10/2026 tại Hà Nội. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng để đạt được mục tiêu kép: vừa tạo ra tốc độ tăng trưởng cao hơn, vừa chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hơn, hiệu quả hơn, đổi mới hơn và có sức chống chịu tốt hơn.
Tiếp nối hành trình đối thoại thường niên do VBCSD - VCCI tổ chức từ năm 2014, VCSF 2026 hướng tới kết nối các cơ quan hoạch định chính sách, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức trong nước, quốc tế và các chuyên gia để cùng trao đổi về những động lực, điều kiện và giải pháp giúp doanh nghiệp vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, vừa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước.
Năm 2026 mở ra yêu cầu mới đối với cộng đồng doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế Việt Nam nói chung: tăng trưởng không chỉ được đo bằng quy mô, mà ngày càng gắn với năng suất, chất lượng, khả năng đổi mới, sức chống chịu và năng lực tạo ra giá trị dài hạn. Trong bối cảnh đó, chủ đề của Diễn đàn VCSF 2026 nhấn mạnh mối quan hệ gắn kết giữa mục tiêu tăng trưởng 2 con số và phát triển bền vững.
Tăng trưởng tạo nguồn lực cho chuyển đổi; trong khi chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả nguồn lực và thực hành kinh doanh có trách nhiệm có thể trở thành nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và củng cố năng lực cạnh tranh, qua đó đóng góp tích cực cho nền tảng tăng trưởng xanh, mạnh và bền vững của quốc gia. Đây là hai mặt của cùng một quá trình chuyển đổi để tạo ra tăng trưởng nhanh và bền vững.
“Hai mục tiêu, một hành trình”, thay đổi quan trọng trong tư duy phát triển
Tại sự kiện, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cũng chia sẻ những thông tin cập nhật hữu ích về những định hướng, chính sách của của Đảng, Nhà nước để đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số một cách bền vững, đồng thời làm rõ vị trí và đóng góp của doanh nghiệp trong mô hình này.
Tại phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên, đồng thời hướng tới một nền kinh tế có năng suất cao hơn, kinh tế số phát triển mạnh hơn và năng lực cạnh tranh ngày càng được nâng cao. Đây không chỉ là mục tiêu tăng trưởng về tốc độ bởi đằng sau đó là yêu cầu chuyển sang một giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
“Muốn tăng trưởng nhanh mà vẫn bền vững, cần tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi đơn vị nguồn lực thông qua đổi mới công nghệ, năng suất, chuyển đổi số và sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên. Đây cũng là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó doanh nghiệp là một chủ thể, nguồn lực và động lực quan trọng của quá trình chuyển đổi. Trên tinh thần đó, tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai con đường, đó là một hành trình chung. Đây cũng chính là thông điệp xuyên suốt của VCSF 2026”, Chủ tịch VCCI khẳng định.
Nếu trước đây doanh nghiệp có thể coi chuyển đổi xanh, giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả hay trách nhiệm xã hội là những chương trình được triển khai bên cạnh hoạt động kinh doanh cốt lõi, thì trong giai đoạn mới, yêu cầu mới đặt ra là chuyển đổi xanh phải đi vào chính mô hình kinh doanh, chuyển đổi số thay đổi phương thức vận hành và đổi mới sáng tạo đang quyết định khả năng tạo ra sản phẩm và thị trường mới.
 |
| Ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI phát biểu khai mạc Diễn đàn |
Các yêu cầu về môi trường và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng đang ngày càng tác động trực tiếp tới khả năng tiếp cận thị trường và duy trì quan hệ với các đối tác quốc tế. Vì vậy, câu hỏi của doanh nghiệp không còn đơn thuần là “có nên chuyển đổi hay không?”, mà là “chuyển đổi như thế nào để tạo ra giá trị kinh tế thực chất?”
Đây là một sự thay đổi rất quan trọng bởi nhìn dưới góc độ năng lực cạnh tranh, các khoản đầu tư cho công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, quản trị dữ liệu, logistics xanh, vật liệu mới hay mô hình kinh tế tuần hoàn có thể trở thành những khoản đầu tư cho năng suất và khả năng chống chịu.
Một trong những vấn đề nổi bật được các diễn giả tại VCSF 2026 đề cập là vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Các ý kiến tham luận đều thống nhất cho rằng những định hướng lớn của Nhà nước là tiền đề nền tảng tạo ra khung chính sách và môi trường thuận lợi, nhưng không chính sách nào thay thế năng lực thực thi của doanh nghiệp.
Từ góc tiếp cận này, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia kinh tế trưởng, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam đã đưa ra các nhân tố cần và đủ để tạo dựng một nền kinh tế tự cường, bền vững bao gồm các trụ cột chính như nâng cao năng suất, tăng cường đổi mới sáng tạo, đưa doanh nghiệp trong nước trở thành chủ thể trung tâm, cải thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực có ý nghĩa đặc biệt.
Theo đại diện ADB, doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu phải nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất. Và tất cả những điều đó cuối cùng đều quay trở lại câu chuyện chất lượng nguồn nhân lực. Do đó, xây dựng một nền kinh tế tự cường đòi hỏi phải nâng cao năng lực nội tại để doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia sâu hơn, bình đẳng hơn và tạo ra giá trị lớn hơn trong các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Từ “xanh hóa” đến bài toán lợi ích kinh tế
Một trong những nhận định đáng chú ý tại VCSF 2026 được ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, đồng Chủ tịch VBCSD đưa ra là phát triển bền vững chỉ thực chất và lâu bền khi gắn với lợi ích kinh tế thiết thực của từng mắt xích trong chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy tới doanh nghiệp cung ứng bao bì, nguyên liệu và logistics.
Nhận định này chạm tới một vấn đề cốt lõi của chuyển đổi xanh tại Việt Nam, đó là không thể xây dựng một nền kinh tế xanh nếu chỉ có một số doanh nghiệp lớn chuyển đổi. Theo Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, để có thể đạt mục tiêu giảm phát thải, thì không chỉ là sự chuyển đổi từ một tập đoàn mà cần cả một hệ sinh thái nhà cung cấp cùng thay đổi.
 |
| Ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch VBCSD khẳng định phát triển bền vững chỉ thực chất và lâu bền khi gắn với lợi ích kinh tế thiết thực của từng mắt xích trong chuỗi giá trị. |
Một doanh nghiệp xuất khẩu có thể đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, nhưng nếu nguyên liệu đầu vào không đáp ứng yêu cầu, toàn bộ chuỗi giá trị vẫn có thể gặp rủi ro. Vì vậy, phát triển bền vững đang chuyển từ câu chuyện của từng doanh nghiệp sang vấn đề của hệ sinh thái doanh nghiệp.
Đây cũng là lý do ông James Crampton, Giám đốc Ngoại vụ cấp cao của HEINEKEN Việt Nam, Phó Chủ tịch VBCSD, nhấn mạnh rằng không một doanh nghiệp nào có thể tăng trưởng độc lập. Bởi một doanh nghiệp mạnh cần một hệ sinh thái mạnh, trong khi đó, nhà cung cấp mạnh hơn giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, đối tác logistics hiệu quả hơn giúp giảm chi phí và phát thải, lao động có kỹ năng cao hơn giúp nâng năng suất, và địa phương có môi trường kinh doanh tốt hơn giúp doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
Và khi những năng lực đó cộng hưởng, lợi ích của phát triển bền vững không còn nằm ở hình ảnh hay cam kết, mà chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh thực tế.
Từ chính sách đến hành động: Khoảng cách lớn nhất nằm ở khả năng thực thi
Nhấn mạnh yếu tố tiên quyết là khả năng thực thi, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc điều hành Sản xuất của Vinamilk cho rằng để đi từ chính sách đến hành động, điều quan trọng nhất là tạo ra những mô hình có thể đo lường được, kiểm chứng được và nhân rộng được.
Đây là một yêu cầu rất thực tế bởi Việt Nam không thiếu các mục tiêu lớn về tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, giảm phát thải hay đổi mới sáng tạo. Thách thức lớn hơn nằm ở việc biến những mục tiêu đó thành các mô hình kinh doanh cụ thể. Một mô hình kinh tế tuần hoàn phải chứng minh được khả năng giảm chất thải và đồng thời tạo thêm giá trị kinh tế.
Khi những kết quả đó có thể đo lường, kiểm chứng và nhân rộng, phát triển bền vững mới thực sự trở thành một phần của nền kinh tế thị trường thay vì chỉ dừng ở các cam kết.
Vai trò kiến tạo của Nhà nước giúp doanh nghiệp chuyển đổi
Một điểm nhấn của Phiên toàn thể là Thảo luận cấp cao “Chính sách kết nối - Doanh nghiệp đồng hành: Hướng tới nền kinh tế tự cường, bền vững”. Phiên thảo luận đã tạo cầu nối giữa góc nhìn của cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp, từ đó góp phần nhận diện các ưu tiên hợp tác và những yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi, đồng thời trao đổi về những điều kiện cần thiết để nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình hướng tới nền kinh tế tự cường, bền vững.
Các diễn giả đều thống nhất cho rằng một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh và bền vững cần sự thay đổi đồng thời ở cả khu vực công và khu vực tư. Từ phía Nhà nước, yêu cầu quan trọng nhất là xây dựng một môi trường chính sách ổn định, minh bạch và có tính dự báo, giúp doanh nghiệp đủ tự tin để đưa ra những quyết định đầu tư dài hạn.
Chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ hay đào tạo nguồn nhân lực đều đòi hỏi vốn và thời gian. Nếu chính sách thay đổi quá nhanh hoặc thiếu nhất quán, doanh nghiệp sẽ khó tính toán hiệu quả đầu tư. Ngược lại, nếu chính sách tạo được tín hiệu thị trường rõ ràng, doanh nghiệp sẽ có động lực chuyển nguồn lực sang các lĩnh vực có năng suất và giá trị gia tăng cao hơn.
 |
| Các diễn giải trao đổi tại Phiên thảo luận |
Cùng với đó là mối quan hệ giữa tài chính xanh và đổi mới sáng tạo. Theo các diễn giả, đây là 2 “nút thắt” cần được tháo gỡ để biến tham vọng phát triển bền vững thành hành động. Nếu muốn chuyển đổi xanh diễn ra trên diện rộng, thị trường tài chính cần có những sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu của doanh nghiệp; đồng thời cần cơ chế đánh giá, đo lường và xác nhận hiệu quả của các dự án xanh đủ rõ ràng để giảm rủi ro cho cả doanh nghiệp lẫn tổ chức tài chính.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng phải thay đổi cách tiếp cận vốn. Nguồn vốn trong tương lai sẽ không chỉ được quyết định bởi doanh nghiệp có tài sản thế chấp hay không, mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng quản trị, khả năng tạo dòng tiền, mức độ minh bạch, khả năng quản trị rủi ro và triển vọng chuyển đổi của doanh nghiệp.
Phát biểu tổng kết VCSF 2026, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD nhấn mạnh tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững cần được triển khai trong cùng một hành trình chuyển đổi, theo đó tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai lựa chọn tách rời, mà cần được triển khai trong cùng một hành trình chuyển đổi.
Chủ tịch VBCSD cũng khẳng định, thông qua đối thoại giữa khu vực công và khu vực tư, VCSF 2026 kỳ vọng góp phần giúp các bên liên quan nhận diện những khoảng trống cần tiếp tục tháo gỡ về chính sách, môi trường kinh doanh, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực và nguồn lực tài chính; đồng thời chia sẻ những cách tiếp cận và thực tiễn có thể hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh gắn với phát triển bền vững. Các nội dung, khuyến nghị từ Diễn đàn sẽ được VBCSD-VCCI tổng hợp và báo cáo lên Chính phủ, Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững, đồng thời cũng là cơ sở để VBCSD-VCCI tiếp tục tổng hợp, kết nối và thúc đẩy các hoạt động đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới.
