Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam
![]() |
| Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế AI đóng góp 6% GDP vào năm 2030. Ảnh AI minh họa. |
Phát triển AI phải gắn với hiệu quả thực chất
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một trong những động lực quan trọng định hình lại phương thức sản xuất, quản trị và năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế. Với Việt Nam, phát triển AI được xác định là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo dư địa tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.
Tại Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo Việt Nam - AI360 năm 2026, ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh yêu cầu trọng tâm của chính sách AI hiện nay là đưa công nghệ vào thực tiễn một cách có trách nhiệm, tạo ra những lợi ích cụ thể, có thể đo lường đối với người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.
Theo ông Trần Anh Tú, chuyển đổi AI quốc gia cần gắn chặt với phát triển năng lực công nghiệp AI trong nước. Khi khuôn khổ pháp lý từng bước được hoàn thiện, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phải trở thành lực lượng chủ lực trong nghiên cứu, phát triển và triển khai các giải pháp AI, qua đó nâng cao khả năng tự chủ công nghệ và sức cạnh tranh quốc gia.
Để hiện thực hóa định hướng này, lãnh đạo Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo nêu bốn ưu tiên trong phát triển AI thời gian tới. Trong đó, yêu cầu đầu tiên là chuyển đổi AI phải gắn với hiệu quả thực tế. Mỗi kế hoạch triển khai cần xác định rõ hiện trạng, mục tiêu, tiêu chí đánh giá và khả năng tạo ra giá trị kinh tế.
![]() |
| Ông Trần Anh Tú Phó Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) |
Đặc biệt, chi phí ứng dụng AI cần được tính toán đầy đủ, bao gồm xây dựng dữ liệu, tích hợp hệ thống, đào tạo nhân lực, vận hành và duy trì công nghệ. Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng đầu tư theo phong trào, thiếu đánh giá hiệu quả, đồng thời bảo đảm nguồn lực được phân bổ phù hợp với nhu cầu thực tế của từng ngành, lĩnh vực.
Định hướng thứ hai là phát triển năng lực AI Việt Nam gắn với nhu cầu thị trường. Theo đó, hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cần xuất phát trên cơ sở những bài toán cụ thể của nền kinh tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghệ trong nước phát triển sản phẩm có khả năng thương mại hóa, mở rộng thị trường và tham gia chuỗi giá trị công nghệ quốc tế.
Cùng với đó, việc mở rộng khả năng tiếp cận AI được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Các giải pháp cần dễ triển khai, có chi phí minh bạch và phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Đây là khu vực có nhu cầu lớn về nâng cao năng suất, song còn gặp nhiều hạn chế về nguồn lực tài chính và nhân sự công nghệ.
Định hướng thứ tư là quản trị AI dựa trên mức độ rủi ro. Việc xây dựng cơ chế quản lý phù hợp sẽ góp phần bảo đảm an toàn, minh bạch và trách nhiệm trong quá trình ứng dụng công nghệ. Đồng thời, chính sách cần tạo không gian cho hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và đổi mới sáng tạo, tránh hình thành những rào cản gây cản trở phát triển thị trường AI.
Những định hướng trên gắn với các mục tiêu phát triển AI đầy tham vọng của Việt Nam. Theo Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được giới thiệu tại diễn đàn, quy mô kinh tế AI được kỳ vọng đạt khoảng 6% GDP vào năm 2030, đóng góp đáng kể vào quá trình nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Cùng với mục tiêu về quy mô kinh tế, năng suất lao động trong các ngành ứng dụng AI được kỳ vọng tăng 10-15%. Đáng chú ý, 100% dịch vụ công trực tuyến được định hướng tích hợp AI, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý công việc và cải thiện hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính.
Chiến lược cũng đặt mục tiêu hình thành tối thiểu 10 thương hiệu AI Việt Nam có năng lực cạnh tranh, đồng thời đưa kim ngạch xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ AI đạt khoảng 5 tỷ USD vào năm 2030. Đây là những chỉ tiêu thể hiện kỳ vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia có năng lực phát triển công nghệ AI, thay vì chủ yếu sử dụng giải pháp nước ngoài.
Trao cơ hội cho doanh nghiệp Việt làm chủ thị trường AI
Để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số được xác định giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Khi nhu cầu ứng dụng AI ngày càng mở rộng trong khu vực công và tư nhân, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội phát triển những sản phẩm, dịch vụ công nghệ có giá trị gia tăng cao, đồng thời tham gia giải quyết các bài toán lớn của nền kinh tế.
Theo ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), đây là thời điểm mở ra cơ hội lớn chưa từng có đối với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số. Thị trường AI trong nước đã hình thành rõ nét, với nhu cầu ứng dụng ngày càng gia tăng trong quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ.
Đặc biệt, nhu cầu tích hợp AI vào dịch vụ công cùng hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa đang tìm kiếm giải pháp nâng cao năng suất đã tạo ra thị trường tiềm năng rất lớn. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phát triển sản phẩm phù hợp với đặc thù trong nước, đồng thời tích lũy năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
![]() |
| Ông Nguyễn Văn Khoa Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam |
Bên cạnh cơ hội thị trường, các cơ chế chính sách đang tạo thêm điều kiện cho doanh nghiệp tham gia phát triển AI. Theo ông Nguyễn Văn Khoa, khuôn khổ thể chế đã có những định hướng rõ hơn, bao gồm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, Quỹ Phát triển AI quốc gia và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Đặc biệt, mục tiêu hình thành tối thiểu 10 thương hiệu AI Việt Nam vào năm 2030 được Chủ tịch VINASA nhìn nhận như một đơn đặt hàng lớn dành cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số. Để đạt mục tiêu này, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và xây dựng những nền tảng công nghệ có khả năng cạnh tranh thực chất.
| “Lợi thế quan trọng của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam là khả năng thấu hiểu nhu cầu, điều kiện vận hành và những bài toán thực tiễn của người Việt. Khi kết hợp lợi thế này với năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm, doanh nghiệp trong nước có thể tạo ra những giải pháp AI phù hợp, hiệu quả và có khả năng ứng dụng rộng rãi”, Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam |
Nhằm thúc đẩy quá trình phát triển AI, ông Nguyễn Văn Khoa đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ sớm đưa Quỹ Phát triển AI quốc gia cùng các cơ chế hỗ trợ vào vận hành. Trong đó, cần ưu tiên tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận, sử dụng những giải pháp AI do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu và phát triển.
Kiến nghị tiếp theo là tăng cường cơ chế đặt hàng và hợp tác công - tư, tạo cơ hội để doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia xây dựng các nền tảng AI dùng chung, tích hợp AI vào dịch vụ công. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm hình thành thị trường, tạo đầu ra cho sản phẩm và thúc đẩy năng lực công nghệ nội địa.
Cùng với đó, Chủ tịch VINASA đề xuất mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu dùng chung, dữ liệu tiếng Việt và hạ tầng tính toán phục vụ nghiên cứu, phát triển AI. Những nguồn lực này có ý nghĩa thiết yếu đối với doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là các đơn vị nhỏ và vừa đang gặp khó khăn về chi phí đầu tư và khả năng tiếp cận hạ tầng.
Một kiến nghị đáng chú ý khác là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục tuân thủ, thử nghiệm công nghệ và sớm cụ thể hóa các cơ chế ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất đối với hoạt động AI. Việc hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, thuận lợi sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, phát triển sản phẩm và mở rộng quy mô kinh doanh.
Khẳng định quyết tâm của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số, ông Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh: “Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam sẵn sàng nhận những bài toán lớn nhất của đất nước. Hãy giao việc cho doanh nghiệp Việt và đo chúng tôi bằng kết quả”.
Thông điệp này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức thúc đẩy phát triển AI, lấy hiệu quả ứng dụng và giá trị kinh tế làm thước đo. Khi chính sách tạo được môi trường thuận lợi, doanh nghiệp có đủ cơ hội tiếp cận nguồn lực và thị trường, AI sẽ có điều kiện phát huy vai trò trong nâng cao năng suất, đổi mới mô hình tăng trưởng.
Với mục tiêu kinh tế AI đóng góp khoảng 6% GDP vào năm 2030, Việt Nam đang đứng trước cơ hội tạo bước chuyển quan trọng về năng lực công nghệ. Khả năng hiện thực hóa mục tiêu phụ thuộc vào sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, qua đó hình thành hệ sinh thái AI tự chủ, có sức cạnh tranh và đóng góp thiết thực cho tăng trưởng kinh tế.
Tin tức khác
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Thúc đẩy hợp tác thực chất với Singapore và Hàn Quốc bên lề APEC 2026
Kinh tế thế giới phân mảnh, giá trị của APEC càng rõ hơn
Kinh tế tư nhân trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Cần khơi thông những nguồn lực nào?
Phát triển công nghiệp văn hóa nhìn từ cơ hội kết nối âm nhạc, văn hóa và du lịch
Phát huy vai trò các đối tác chiến lược, nâng tầm vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
VIDEO: Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp: Đòn bẩy tài chính nuôi dưỡng nguồn thu bền vững
PODCAST: Làm sạch mã số thuế: Gỡ nút thắt nợ thuế tồn đọng, chuẩn hóa dữ liệu
Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Không để điểm nghẽn cản trở phát triển
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Thúc đẩy đối thoại, hợp tác kinh tế APEC vì thịnh vượng chung
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ chuyển giao vai trò Chủ nhà APEC 2027
Thúc đẩy hợp tác thực chất với Singapore và Hàn Quốc bên lề APEC 2026
Quy định tổ chức, hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Tuần lễ cấp cao APEC
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam
Giá xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu từ 15h ngày 19/11
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò Chủ nhà APEC 2027
Thúc đẩy hợp tác thực chất với Singapore và Hàn Quốc bên lề APEC 2026
Kinh tế thế giới phân mảnh, giá trị của APEC càng rõ hơn
Kinh tế tư nhân trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Cần khơi thông những nguồn lực nào?
Phát triển công nghiệp văn hóa nhìn từ cơ hội kết nối âm nhạc, văn hóa và du lịch











