Tăng trưởng 2 con số và cuộc “tổng động viên” nguồn lực giai đoạn nước rút

Khơi thông các nguồn lực, tạo sức bật cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Ảnh AI minh họa.

Giải phóng nguồn lực, xác lập động lực tăng trưởng mới

Bức tranh kinh tế 9 tháng năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp. GDP tăng 9,01% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong 15 năm. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng cải thiện qua từng quý, từ 8,15% trong quý I lên 8,81% trong quý II, tiếp tục đạt 9,95% trong quý III.

Động lực tăng trưởng được thể hiện rõ ở các khu vực chủ chốt. Công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt; dịch vụ tăng 8,69%. Sản xuất phục hồi, đầu tư mở rộng, thương mại cùng du lịch khởi sắc đã tạo thêm lực đẩy. Tuy nhiên, kết quả tích cực này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tốc độ, chất lượng tăng trưởng trong chặng đường tiếp theo.

Định hướng phát triển đã được xác định rất rõ tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030, gắn với mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số.

Tại cuộc làm việc ngày 20/5 về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, xác lập mô hình tăng trưởng mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đặt ra yêu cầu kiểm kê, số hóa, giải phóng những nguồn lực đang bị mắc kẹt. Đây là định hướng quan trọng nhằm khai thác hiệu quả dư địa phát triển còn nằm trong nền kinh tế.

Từ yêu cầu này, bài toán tăng trưởng được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ giữa nguồn lực hiện có với khả năng tạo ra giá trị mới. Đất đai, vốn, tài sản công, hạ tầng, dữ liệu và nguồn nhân lực cần được khai thác hiệu quả hơn. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phải từng bước trở thành động lực trực tiếp nâng cao năng suất.

Để nhanh chóng đưa Kết luận số 18-KL/TW vào thực tiễn, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16/4/2026, cập nhật chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cùng các kết luận của Trung ương. Tiếp đó, Nghị quyết số 169/NQ-CP ngày 27/6/2026 xác định mục tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng địa phương trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Việc giao chỉ tiêu tới từng địa phương thể hiện bước chuyển từ định hướng chiến lược sang trách nhiệm thực thi. Mỗi tỉnh, thành phố phải nhận diện đúng lợi thế, xác định động lực chủ yếu, lựa chọn dự án trọng điểm và chủ động huy động nguồn lực. Kết quả 9 tháng cho thấy 12/34 địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số, phản ánh dư địa phát triển khi các động lực được khai thác hiệu quả.

Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa nguồn lực vào nền kinh tế

Để tạo sức bật cho tăng trưởng, cải cách thể chế được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ngày 29/4/2026, Chính phủ ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, hướng tới giảm trên 50% thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Tác động của cải cách thể chế cần được nhìn nhận từ khả năng thúc đẩy hoạt động kinh tế. Thủ tục được rút ngắn giúp dự án sớm triển khai, giảm chi phí gia nhập thị trường, cải thiện tốc độ luân chuyển vốn. Những dự án tồn đọng được tháo gỡ sẽ tạo thêm năng lực sản xuất, việc làm, đơn hàng và nguồn thu cho ngân sách.

Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, tạo lực kéo đối với các nguồn vốn khác. Trong 9 tháng năm 2026, giải ngân đạt khoảng 643 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Yêu cầu đặt ra là tập trung vốn vào những công trình có khả năng mở rộng không gian phát triển, tăng kết nối vùng, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, tạo lực kéo đối với các nguồn vốn khác.

Cùng với hạ tầng giao thông, các dự án hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, năng lượng, công nghệ cao cần được thúc đẩy. Hiệu quả của đầu tư công vì vậy phải được đánh giá qua khả năng tạo thêm năng lực phát triển, thu hút đầu tư tư nhân, mở rộng sản xuất và hình thành những động lực tăng trưởng trong trung hạn.

Ở khu vực doanh nghiệp, khoảng 223.900 doanh nghiệp gia nhập, tái gia nhập thị trường trong 9 tháng, trong khi khoảng 172.000 doanh nghiệp rút lui. Những con số này cho thấy sức sống của khu vực sản xuất, kinh doanh, đồng thời phản ánh áp lực về chi phí, thị trường và khả năng tiếp cận nguồn lực, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, chính sách thuế đang tiếp tục được hoàn thiện theo hướng đơn giản, minh bạch, phù hợp với quy mô, khả năng quản trị của từng nhóm đối tượng. Đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, phương thức quản lý thuận lợi hơn sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh chính sách tài khóa, việc phối hợp linh hoạt với chính sách tiền tệ có ý nghĩa quan trọng nhằm hỗ trợ tăng trưởng, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu, kiểm soát biến động giá và duy trì các cân đối lớn sẽ giúp doanh nghiệp ổn định chi phí đầu vào, đồng thời củng cố sức mua của thị trường trong nước.

Tăng tốc quý IV, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn

Mặc dù GDP 9 tháng tăng 9,01%, khoảng cách tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số cả năm vẫn là thách thức lớn. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9, ngày 3/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ GDP quý IV cần tăng trên 12,5% để hoàn thành mục tiêu đề ra, đòi hỏi nỗ lực ở mức cao nhất trong chặng nước rút.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, mức tăng GDP 9 tháng còn thấp hơn khoảng 1 điểm phần trăm so với yêu cầu để đạt mục tiêu cả năm. Điều này cho thấy nhiệm vụ trong quý IV vượt xa việc duy trì đà tăng hiện tại. Các nguồn lực đã được khơi thông cần nhanh chóng chuyển thành vốn đầu tư, sản lượng, doanh thu và giá trị gia tăng.

Trước yêu cầu đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai giải pháp mạnh mẽ, bám sát mục tiêu, kịp thời xử lý khó khăn phát sinh. Mục tiêu tăng trưởng cao phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, đồng thời hướng tới nâng cao đời sống người dân.

Đầu tư công là lĩnh vực cần tạo chuyển biến rõ nét trong 3 tháng cuối năm. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, yêu cầu trọng tâm là giải ngân 100% kế hoạch được giao, hoàn thành các dự án trọng điểm theo tiến độ năm 2026. Nguồn vốn tại những bộ, địa phương giải ngân chậm cần được điều chuyển sang các dự án có khả năng triển khai, hấp thụ tốt hơn.

Bộ Tài chính đưa ra 5 nhóm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, giữ ổn định vĩ mô. Ảnh AI minh họa.

Một dư địa quan trọng khác nằm ở hơn 1.000 dự án đã được xử lý khó khăn, vướng mắc. Khi các rào cản pháp lý, thủ tục từng bước được tháo gỡ, nhiệm vụ tiếp theo là đẩy nhanh triển khai, đưa nguồn vốn sớm đi vào nền kinh tế. Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cũng cần phát huy vai trò dẫn dắt, hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Song song với những động lực trước mắt, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được thúc đẩy mạnh hơn. Kế hoạch hành động 100 ngày đặt mục tiêu giải ngân toàn bộ vốn ngân sách nhà nước dành cho các lĩnh vực này trong 3 tháng cuối năm, hướng nguồn lực tới những nhiệm vụ có khả năng nâng cao năng suất, tạo sản phẩm và giá trị mới.

Kết quả tăng trưởng 9,01% sau 9 tháng tạo nền tảng để nền kinh tế bước vào chặng nước rút, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực thực thi. Ba tháng cuối năm là thời điểm quan trọng để cải cách thể chế, dòng vốn đầu tư, các dự án được khơi thông chuyển thành năng lực sản xuất, việc làm và giá trị gia tăng.

Dù phía trước còn nhiều khó khăn, kết quả đạt được đang củng cố niềm tin vào triển vọng tăng trưởng. Với định hướng của Trung ương, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, cùng nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, các nguồn lực sẽ tiếp tục được khơi thông, tạo sức bật hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số của giai đoạn 2026-2030.