Việt Nam - Tanzania mở thêm dư địa hợp tác thương mại, đầu tư

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Cục Xúc tiến thương mại

Dư địa hợp tác rộng từ lợi thế bổ trợ của hai nền kinh tế

Ngày 5/10/2026, tại Dar es Salaam, Tanzania, Diễn đàn Triển vọng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Tanzania diễn ra, tạo cơ hội để cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp hai nước trao đổi trực tiếp về tiềm năng thị trường, chính sách đầu tư và các lĩnh vực hợp tác triển vọng.

Diễn đàn do Bộ Công Thương và Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania phối hợp tổ chức tại trụ sở Viettel Tanzania PLC (Halotel), trong khuôn khổ chương trình công tác của Đoàn Lãnh đạo Quốc hội Việt Nam tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 153 (IPU 153) và tiến hành một số hoạt động song phương tại Tanzania.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Tanzania tiếp tục được củng cố, trong khi hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước còn nhiều tiềm năng để phát triển.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, sau hơn sáu thập kỷ thiết lập quan hệ, Việt Nam và Tanzania đã xây dựng nền tảng chính trị thuận lợi để thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, thương mại hai chiều hiện ở mức khoảng 400 triệu USD trong năm 2025 và đang có xu hướng tăng trưởng tích cực. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều tăng 25,7%.

Tanzania ngày càng trở thành một đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại khu vực Đông Phi, trong khi Việt Nam mở ra cơ hội để hàng hóa và doanh nghiệp Tanzania tiếp cận thị trường Việt Nam và rộng hơn là khu vực châu Á.

Một trong những cơ sở quan trọng cho triển vọng hợp tác là tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế. Tanzania có lợi thế về tài nguyên, nông nghiệp, năng lượng, thị trường và vị trí chiến lược tại Đông Phi; trong khi Việt Nam có thế mạnh về sản xuất, chế biến, chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, điện tử, viễn thông và thương mại quốc tế.

Từ những lợi thế này, hợp tác giữa hai nước có thể được mở rộng từ trao đổi hàng hóa sang các mô hình hợp tác có chiều sâu hơn như cùng đầu tư, cùng sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia các chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định Quốc hội và Chính phủ Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các cơ quan chức năng Tanzania để tạo cầu nối hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Tanzania đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam cũng như hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, tìm kiếm cơ hội tại Tanzania.

Tại Diễn đàn, ông Daudi Riganda, Giám đốc phụ trách Xúc tiến đầu tư của Cơ quan Quản lý Đầu tư và Các Khu Kinh tế Đặc biệt Tanzania (TISEZA), giới thiệu với các đại biểu Việt Nam về môi trường đầu tư, chính sách hỗ trợ và các ưu đãi dành cho nhà đầu tư tại Tanzania.

Phía Tanzania nhấn mạnh những lợi thế về vị trí chiến lược tại Đông Phi, khả năng kết nối với các thị trường trong khu vực cùng tiềm năng trong các lĩnh vực nông nghiệp, khoáng sản, năng lượng, công nghiệp, logistics và dịch vụ.

Việc trao đổi trực tiếp về chính sách, môi trường kinh doanh và cơ chế ưu đãi được kỳ vọng cung cấp thêm thông tin thực tiễn để doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu thị trường Tanzania, từng bước mở rộng hoạt động đầu tư và kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, thị trường Việt Nam với quy mô dân số trên 105 triệu người, năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp cũng tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Tanzania tiếp cận thị trường Việt Nam và các thị trường đối tác của Việt Nam.

Từ thương mại hàng hóa đến những dự án đầu tư cụ thể

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE), Bộ Công Thương đã giới thiệu các cơ hội xúc tiến thương mại và đầu tư với Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò cầu nối của các cơ quan xúc tiến thương mại trong việc đưa doanh nghiệp hai nước đến gần nhau hơn.

Theo Cục trưởng Vũ Bá Phú, những năm gần đây, Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào thương mại và đầu tư quốc tế. Quy mô thương mại hàng hóa tăng từ khoảng 668,5 tỷ USD năm 2021 lên khoảng 930 tỷ USD năm 2025. Việt Nam tiếp tục duy trì xuất siêu, trong khi dòng vốn đầu tư nước ngoài được duy trì ở mức cao và tập trung đáng kể vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.

Những kết quả này cho thấy Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà ngày càng trở thành một cứ điểm sản xuất và xuất khẩu quan trọng trong khu vực.

Trong khi đó, Tanzania sở hữu thế mạnh về nông nghiệp với các sản phẩm như hạt điều, cà phê, bông, chè, đinh hương; đồng thời có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và vị trí thuận lợi để kết nối với các thị trường Đông Phi và Nam Phi.

Sự bổ trợ này tạo cơ sở để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác từ thương mại hàng hóa đến đầu tư, chế biến sâu, công nghiệp hỗ trợ và phát triển chuỗi cung ứng.

Một ví dụ là thương mại hạt điều. Tanzania đã trở thành một trong những nguồn cung hạt điều nguyên liệu quan trọng của Việt Nam tại châu Phi. Năm 2025, kim ngạch nhập khẩu hạt điều từ Tanzania vào Việt Nam đạt khoảng 298 triệu USD, tăng gần 60% so với năm 2024.

Ở lĩnh vực đầu tư, dự án Halotel của Tập đoàn Viettel tại Tanzania là một minh chứng cho khả năng hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước. Từ khi bắt đầu hoạt động năm 2015, Halotel đã đầu tư gần 800 triệu USD tại Tanzania, xây dựng gần 3.500 trạm BTS, phủ sóng khoảng 90% dân số và phục vụ khoảng 18,2 triệu thuê bao.

Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Halotel cũng chú trọng đóng góp cho cộng đồng và phát triển nguồn nhân lực địa phương. Doanh nghiệp hiện tạo hơn 1.500 việc làm trực tiếp và hàng trăm nghìn việc làm gián tiếp thông qua mạng lưới bán hàng, đối tác xây dựng, trung tâm chăm sóc khách hàng và hệ thống cửa hàng.

Halotel đồng thời triển khai nhiều chương trình trong lĩnh vực giáo dục, y tế và hỗ trợ cộng đồng; đưa nhân sự Tanzania sang Việt Nam đào tạo, góp phần tăng cường trao đổi nguồn nhân lực và chia sẻ kinh nghiệm giữa hai nước.

Từ những hoạt động thực tiễn này, hợp tác đầu tư không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn mở rộng các kênh giao lưu nhân dân, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hiểu biết giữa Việt Nam và Tanzania.

Cục Xúc tiến thương mại mong muốn các cơ quan xúc tiến thương mại, hiệp hội và doanh nghiệp Tanzania tham gia sâu hơn vào các chương trình xúc tiến thương mại tại Việt Nam, không chỉ với tư cách khách tham quan mà tiến tới tham gia trưng bày, giao thương B2B, tìm kiếm nhà cung cấp và đối tác đầu tư.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng hướng tới tăng cường các đoàn doanh nghiệp sang Tanzania khảo sát thị trường, tìm hiểu môi trường đầu tư và tìm kiếm những cơ hội hợp tác cụ thể.

Diễn đàn Triển vọng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Tanzania qua đó không chỉ cung cấp thông tin về thị trường và chính sách đầu tư mà còn tạo không gian đối thoại trực tiếp giữa cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến và doanh nghiệp hai nước.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng và đối tác đầu tư ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với các nền kinh tế đang phát triển. Việc tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam và Tanzania được kỳ vọng mở thêm các kênh hợp tác mới, thúc đẩy giao thương và đầu tư, đưa quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.