Hà Nội năm thứ tư liên tiếp dẫn đầu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương

Hà Nội năm thứ tư liên tiếp dẫn đầu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương.

Sự kiện năm nay có chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, hướng tới lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học cùng cộng đồng.

Các hoạt động công bố kết quả, trao giải góp phần ghi nhận những địa phương, sáng kiến, giải pháp và công trình tri thức tiêu biểu, qua đó thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Hà Nội dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần

Theo kết quả PII 2026 được công bố, Hà Nội dẫn đầu cả nước với 63,80 điểm. Đây là năm thứ tư liên tiếp Thủ đô giữ vị trí cao nhất kể từ khi PII được triển khai chính thức trên phạm vi toàn quốc.

Xếp sau Hà Nội là TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh. Năm vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên.

Như vậy, Top 10 PII 2026 gồm Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên. Trong nhóm này có 7 thành phố trực thuộc Trung ương. Xét theo vùng, miền Bắc có 6 địa phương, miền Trung 2 địa phương, miền Nam 2 địa phương.

Ở cuối bảng xếp hạng, Cao Bằng đạt 21,22 điểm, đứng thứ 34. Khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu với địa phương cuối bảng phần nào cho thấy sự khác biệt về nguồn lực, điều kiện phát triển, năng lực khoa học - công nghệ cũng như khả năng chuyển hóa nguồn lực đầu vào thành kết quả đổi mới sáng tạo.

Vị trí dẫn đầu của Hà Nội được củng cố bởi kết quả nổi bật ở nhiều cấu phần quan trọng. Thủ đô đứng đầu 18/52 chỉ số thành phần, tập trung vào những yếu tố có vai trò trực tiếp đối với năng lực nghiên cứu, phát triển và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bảng xếp hạng PII 2026.

Trong đó có nhân lực nghiên cứu và phát triển (R&D), chi cho R&D, số tổ chức khoa học và công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện R&D, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo. Đây là những nền tảng quan trọng để chuyển nguồn lực khoa học - công nghệ thành sản phẩm, quy trình, mô hình kinh doanh và giá trị mới cho nền kinh tế.

Hà Nội còn thể hiện lợi thế ở nhóm đầu ra về tài sản trí tuệ, gồm sáng chế, giải pháp hữu ích, giống cây trồng, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, bên cạnh một số tiêu chí liên quan đến giảm nghèo và phát triển con người. Kết quả phản ánh tương đối rõ lợi thế của Thủ đô về nguồn nhân lực, nghiên cứu, tri thức và hệ thống tổ chức khoa học - công nghệ.

TP. Hồ Chí Minh đứng thứ hai về số chỉ số thành phần dẫn đầu, với 12/52 chỉ số. Thành phố ghi dấu ấn ở các yếu tố như tổ chức khoa học và công nghệ, hạ tầng chung, tín dụng dành cho khu vực tư nhân, tài chính vi mô, mật độ doanh nghiệp, tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện R&D, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp mới thành lập.

Quảng Ninh có 5/52 chỉ số thành phần đứng đầu, gồm hạ tầng số, tín dụng cho khu vực tư nhân, dự án đầu tư trong các cụm công nghiệp, sản phẩm OCOP và tốc độ giảm nghèo. Kết quả cho thấy lợi thế đổi mới sáng tạo của mỗi tỉnh, thành không hoàn toàn giống nhau, phụ thuộc vào đặc điểm kinh tế, nguồn lực và mô hình phát triển.

Bộ chỉ số giúp “giải phẫu” năng lực đổi mới sáng tạo của từng địa phương, chỉ ra nơi nào mạnh về thể chế, nhân lực, nghiên cứu, hạ tầng, thị trường hay sản phẩm tri thức; qua đó nhận diện những mắt xích cần tiếp tục cải thiện.

Gần 700 hồ sơ tranh tài tại Cuộc thi “Sáng kiến Khoa học”

Cũng tại sự kiện, Ban tổ chức đã trao Giải cuộc thi “Sáng kiến Khoa học” năm 2026. Sau hơn 2 tháng phát động, cuộc thi thu hút gần 700 hồ sơ từ các cá nhân, nhóm tác giả, doanh nghiệp, tăng gần 3 lần so với năm 2025. Tổng giá trị giải thưởng của cuộc thi đạt gần 1 tỷ đồng.

Các sáng kiến tham dự trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ y tế, công nghệ, vật liệu, nông nghiệp, môi trường đến tự động hóa, trí tuệ nhân tạo. Nhiều giải pháp hướng trực tiếp tới xử lý những bài toán thực tiễn, thể hiện khả năng ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Hà Nội năm thứ tư liên tiếp dẫn đầu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương

Ban tổ chức đã trao nhiều hạng mục như Top 5 sáng kiến doanh nghiệp, Sáng kiến được yêu thích nhất, Sáng kiến xanh, giải Ba, giải Nhì ở nhóm chuyên và không chuyên, cùng giải Nhất dành cho nhóm chuyên.

Giải Nhất nhóm chuyên thuộc về sản phẩm “Cảm biến quang học siêu phổ chi phí thấp tích hợp điện toán biên và học máy” của tác giả Chu Khắc Bảo Trương, Đại học RMIT TP. Hồ Chí Minh. Đây cũng là giải thưởng cao nhất của Cuộc thi “Sáng kiến Khoa học” năm 2026.

Ở nhóm không chuyên, Ban tổ chức quyết định chưa trao giải Nhất do chưa có sáng kiến đáp ứng đầy đủ các tiêu chí đề ra. Cách thức xét chọn này thể hiện yêu cầu cao về chất lượng, tính mới, hiệu quả thực tiễn và khả năng ứng dụng của các sản phẩm tham dự.

Bên cạnh các giải chính, nhiều sáng kiến trong lĩnh vực y tế, nông nghiệp, môi trường, công nghệ vật liệu, cơ điện tử được vinh danh. Các sản phẩm được lựa chọn cho thấy đổi mới sáng tạo ngày càng gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, cộng đồng và đời sống xã hội.

Vinh danh 10 tác phẩm sách khoa học, công nghệ tiêu biểu

Trong khuôn khổ chương trình, Giải thưởng Sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số năm 2026 cũng được trao lần đầu tiên nhằm tôn vinh những tác phẩm có giá trị về khoa học, học thuật, khả năng ứng dụng và sức lan tỏa trong cộng đồng.

Ngay trong năm đầu tổ chức, giải thưởng tiếp nhận 329 tác phẩm của các tác giả, nhà xuất bản, viện nghiên cứu, trường đại học, công ty phát hành sách cùng nhiều tổ chức, đơn vị liên quan.

Hà Nội năm thứ tư liên tiếp dẫn đầu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương

Các tác phẩm trải qua hai vòng sơ khảo, chung khảo, được đánh giá dựa trên giá trị khoa học, tính mới, khả năng ứng dụng và chất lượng xuất bản. Từ kết quả xét chọn, 10 tác phẩm được đề nghị trao giải, gồm 9 tác phẩm sách in và 1 tác phẩm sách điện tử.

Cơ cấu giải thưởng năm 2026 gồm 3 giải Khuyến khích, 3 giải Ba, 3 giải Nhì và 1 giải Nhất. Các tác phẩm được vinh danh bao quát nhiều lĩnh vực như y học, quy hoạch đô thị, kinh tế, lịch sử, chuyển đổi số, phát triển lực lượng sản xuất mới, trí tuệ nhân tạo.

Giải Nhất được trao cho “Sách đỏ Việt Nam”, gồm hai tập: Tập 1 - Động vật; Tập 2 - Thực vật và Nấm. Đại diện nhóm tác giả nhận giải gồm GS.TS Nguyễn Quảng Trường, chủ biên tập 1 và GS.TS Trần Thế Bách, đại diện đồng chủ biên tập 2.