Chỉ 10/1.600 doanh nghiệp niêm yết thuộc khối FDI

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Quy mô lớn nhưng hiện diện trên sàn còn khiêm tốn

Phát biểu tại Hội thảo “Lộ trình Niêm yết cho Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam” ngày 17/9, ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đang giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nhưng mức độ tham gia thị trường chứng khoán vẫn còn khá hạn chế.

Theo số liệu được ông Thu dẫn tại Hội thảo, năm 2025, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp đạt hơn 38,4 tỷ USD; vốn thực hiện đạt trên 27,6 tỷ USD, tăng 9% so với năm 2024.

Đến hết tháng 8/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12% và là mức cao nhất của cùng kỳ trong 5 năm. Trong đó, vốn đăng ký mới tăng 96,8%, còn giá trị góp vốn, mua cổ phần tăng 50,1%.

Trái với quy mô ngày càng lớn của dòng vốn FDI vào nền kinh tế, số doanh nghiệp FDI hiện diện trên thị trường chứng khoán lại khá nhỏ.

Thống kê của UBCKNN cho thấy, từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào hoạt động đến nay, mới có 11 doanh nghiệp FDI chuyển đổi thực hiện niêm yết và đăng ký giao dịch, chủ yếu trong giai đoạn 2003 - 2017. Trong quá trình hoạt động, 4 doanh nghiệp đã rời sàn do kinh doanh thua lỗ.

“Số lượng doanh nghiệp FDI đang niêm yết và đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam là rất nhỏ, chỉ khoảng 10 doanh nghiệp trong hơn 1.600 doanh nghiệp, ” Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết.

Quy mô của nhóm này cũng còn nhỏ. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn điều lệ của 10 doanh nghiệp khoảng 12.000 tỷ đồng, tổng tài sản khoảng 44.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,15% so với toàn thị trường.

Ông Hoàng Văn Thu đánh giá đây là con số khá khiêm tốn và kỳ vọng với các định hướng chính sách mới, thị trường chứng khoán sẽ đón thêm doanh nghiệp FDI tham gia trong thời gian tới.

Mở rộng hành lang cho doanh nghiệp FDI lên sàn

Từ góc độ chính sách, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, quan điểm hiện nay là tạo điều kiện để doanh nghiệp FDI tiếp cận thị trường vốn, thị trường chứng khoán tương tự doanh nghiệp trong nước.

Theo ông Thu, định hướng chính sách xác định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, được khuyến khích phát triển lâu dài và đối xử bình đẳng với các khu vực kinh tế khác theo quy định pháp luật. Khu vực này còn là kênh tiếp nhận công nghệ, quản trị hiện đại, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng thị trường.

Cùng với định hướng này, khung pháp lý của thị trường chứng khoán đang tiếp tục được hoàn thiện. Tháng 9/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2020 với các quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, gắn IPO với niêm yết, cải thiện quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài và quản trị công ty, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế.

Đối với dòng vốn ngoại, tháng 2/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC sửa đổi Thông tư 96/2020/TT-BTC, bổ sung 3 thông tư trong lĩnh vực chứng khoán. Quy định mới cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch chứng khoán thông qua tổ chức môi giới toàn cầu mà không phải mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước, qua đó giảm thủ tục, thời gian và chi phí đối với các quỹ đầu tư lớn.

Một bước tiếp theo được ông Thu đề cập là tiếp tục sửa đổi Luật Chứng khoán trong năm nay. Theo kế hoạch được ông chia sẻ tại hội thảo, nội dung sửa đổi hướng tới giảm bớt điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả và tiết giảm chi phí cho doanh nghiệp; dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10.

“Luật Chứng khoán sẽ tiếp tục được cập nhật, sửa đổi theo hướng giảm bớt điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp”, ông Thu khẳng định.

Song song với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, định hướng phát triển thị trường vốn đặt mục tiêu tăng quy mô và độ sâu của thị trường, đẩy mạnh huy động vốn thông qua chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng và phát triển các định chế tài chính trung gian. Việt Nam cũng đặt mục tiêu tiếp tục đáp ứng các tiêu chí nâng hạng thị trường theo chuẩn quốc tế.

Theo ông Hoàng Văn Thu, nhu cầu vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn 2026 - 2030 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, bình quân 7,7 triệu tỷ đồng mỗi năm, hơn gấp đôi giai đoạn 2021 - 2025. Trong bối cảnh đó, thị trường vốn được định hướng trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng hơn cho nền kinh tế.

Việc mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp FDI vì vậy cũng nằm trong định hướng huy động thêm nguồn lực từ khu vực kinh tế tư nhân, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và các tổ chức tài chính quốc tế cho đầu tư phát triển.