Bức tranh lợi nhuận trái chiều của các công ty chứng khoán

Ba doanh nghiệp đóng góp hơn 72% lợi nhuận

Thống kê đến ngày 21/7 cho thấy, khoảng 32 công ty chứng khoán đã công bố báo cáo tài chính quý II/2026, với tổng lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 7.449 tỷ đồng, tăng hơn 37% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả này phản ánh môi trường kinh doanh nhìn chung thuận lợi hơn đối với ngành chứng khoán. Thanh khoản thị trường duy trì ở mức cao, nhu cầu vay ký quỹ gia tăng, trong khi biến động giá cổ phiếu tạo thêm cơ hội cho hoạt động đầu tư. Tuy nhiên, lợi nhuận không tăng đồng đều mà tập trung chủ yếu tại một số doanh nghiệp đứng đầu.

VPBankS, TCBS và Chứng khoán HD (HDS) đạt tổng lợi nhuận trước thuế khoảng 5.374 tỷ đồng trong quý II, chiếm hơn 72% lợi nhuận của 32 doanh nghiệp. Riêng VPBankS và TCBS đóng góp hơn 57%.

VPBankS dẫn đầu với lợi nhuận trước thuế 2.159 tỷ đồng, tăng 293% so với mức 549 tỷ đồng cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, công ty lãi 2.673 tỷ đồng, tăng 197%. Đứng thứ hai là TCBS với lợi nhuận quý II đạt 2.097 tỷ đồng, tăng 21%. Lũy kế nửa đầu năm, TCBS lãi 3.555 tỷ đồng, tăng 17% và dẫn đầu nhóm doanh nghiệp được thống kê về lợi nhuận bán niên.

HDS cũng trở thành điểm sáng khi lợi nhuận quý II đạt 1.118 tỷ đồng, tăng 294%. Lũy kế 6 tháng, doanh nghiệp lãi 1.470 tỷ đồng, tăng 285%, là công ty thứ ba có lợi nhuận quý II vượt mốc 1.000 tỷ đồng.

Ngoài ba doanh nghiệp dẫn đầu, một số công ty ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao. Chứng khoán An Bình (ABS) đạt 196 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 389%; Chứng khoán KIS lãi 181 tỷ đồng, tăng 80%; Chứng khoán JB Việt Nam đạt 41 tỷ đồng, tăng 204%; Agriseco lãi 38 tỷ đồng, tăng 184%.

Chứng khoán OCB (OCBS) dẫn đầu về tốc độ tăng, với lợi nhuận quý II đạt 111 tỷ đồng, cao gấp hơn 42 lần mức nền khoảng 3 tỷ đồng cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, công ty lãi 111 tỷ đồng, tăng 1.251%. Tuy nhiên, mức tăng bằng lần cần được đặt trong tương quan với nền lợi nhuận thấp của năm trước. Xét về giá trị tuyệt đối, kết quả của OCBS vẫn cách khá xa nhóm dẫn đầu.

Chứng khoán EVS cũng ghi nhận sự đảo chiều đáng kể, từ lỗ 9 tỷ đồng trong quý II/2025 sang lãi 243 tỷ đồng trong quý II/2026. Động lực chính đến từ hoạt động tự doanh và đánh giá lại tài sản tài chính. Do kết quả quý đầu năm kém thuận lợi, lợi nhuận lũy kế 6 tháng của EVS chỉ đạt 46 tỷ đồng, thấp hơn nhiều mức riêng quý II.

Bên cạnh nhóm tăng trưởng đột biến, một số doanh nghiệp duy trì nhịp tăng tương đối ổn định. Chứng khoán MB (MBS) lãi 377 tỷ đồng trong quý II, tăng 38%; lũy kế 6 tháng đạt 745 tỷ đồng, tăng 22%. Chứng khoán ACB (ACBS) đạt 299 tỷ đồng lợi nhuận quý II và 606 tỷ đồng sau 6 tháng, tăng lần lượt 30% và 49%.

Chứng khoán FPT (FTS) ghi nhận lợi nhuận quý II đạt 106 tỷ đồng, tăng 25%; lũy kế đạt 290 tỷ đồng, tăng 12%. Chứng khoán Maybank lãi 68 tỷ đồng trong quý II, tăng 35%; lợi nhuận bán niên đạt 124 tỷ đồng, tăng 46%.

Nhóm này không ghi nhận tốc độ tăng trưởng bằng lần nhưng duy trì quy mô lợi nhuận tương đối ổn định, thường dựa trên sự đóng góp cân bằng hơn giữa môi giới, cho vay ký quỹ, đầu tư và các dịch vụ tài chính.

Tự doanh tạo ra khoảng cách lớn

Ở chiều ngược lại, một số công ty chứng khoán vẫn ghi nhận lợi nhuận suy giảm dù điều kiện chung của thị trường tương đối thuận lợi. Sự phân hóa thể hiện rõ tại những doanh nghiệp có kết quả phụ thuộc lớn vào biến động danh mục tự doanh.

VIX là trường hợp nổi bật khi lợi nhuận trước thuế quý II chỉ đạt khoảng 75 tỷ đồng, giảm 95% so với mức 1.603 tỷ đồng cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, công ty lãi 232 tỷ đồng, giảm 89%.

Mức giảm của VIX ảnh hưởng đáng kể tới bức tranh chung. Nếu loại trừ doanh nghiệp này, tổng lợi nhuận quý II của 31 công ty còn lại tăng gần 93% so với cùng kỳ, thay vì hơn 37% của cả nhóm. Điều này cho thấy kết quả tổng thể có thể bị chi phối mạnh bởi biến động tại một số doanh nghiệp sở hữu danh mục tự doanh lớn.

Chứng khoán VietinBank cũng ghi nhận lợi nhuận quý II giảm 91%, từ 217 tỷ đồng xuống còn 19 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận đạt 101 tỷ đồng, giảm 71%. Việc mở rộng cho vay ký quỹ chưa đủ bù đắp áp lực chi phí vốn và hiệu quả kém thuận lợi của những hoạt động khác.

Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) lãi 51 tỷ đồng trong quý II, giảm 33%; lợi nhuận bán niên giảm 41%, còn 74 tỷ đồng. Chứng khoán Phú Hưng (PHS) đạt 12 tỷ đồng lợi nhuận quý II, giảm 41%; lũy kế 6 tháng đạt 16 tỷ đồng, giảm 58%.

Pinetree lãi 19 tỷ đồng trong quý II, giảm 15%; lợi nhuận bán niên giảm 17%, còn 27 tỷ đồng. Chứng khoán Shinhan Việt Nam tăng 6% lợi nhuận trong quý II nhưng kết quả 6 tháng vẫn giảm 4%.

Ở nhóm quy mô nhỏ, kết quả tiếp tục biến động mạnh. Chứng khoán UP giảm 75% lợi nhuận quý II nhưng lũy kế 6 tháng vẫn tăng 141%. Một số doanh nghiệp như BIS, Beta, APSC và SBB chuyển từ thua lỗ sang có lãi trong quý II, song lợi nhuận chỉ dao động từ vài tỷ đồng đến chưa đầy 10 tỷ đồng. Chứng khoán Nhật Bản và Chứng khoán Eurocapital tiếp tục báo lỗ.

Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng lợi nhuận trước thuế của 32 doanh nghiệp đạt khoảng 11.201 tỷ đồng, tăng hơn 26% so với cùng kỳ. TCBS, VPBankS và HDS đóng góp gần 69% tổng lợi nhuận, cho thấy mức độ tập trung khá cao.

Sự phân hóa phản ánh khác biệt về mô hình kinh doanh của từng công ty. Những doanh nghiệp sở hữu nền tảng vốn lớn có lợi thế mở rộng dư nợ cho vay ký quỹ, trong khi các đơn vị có thị phần môi giới cao được hưởng lợi trực tiếp từ thanh khoản. Ngược lại, nhóm phụ thuộc nhiều vào tự doanh có thể ghi nhận kết quả biến động mạnh theo giá trị danh mục.

Chi phí vốn cũng là biến số cần lưu ý khi quy mô cho vay ký quỹ ngày càng lớn. Doanh thu lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa lợi nhuận cải thiện tương ứng nếu chi phí huy động tăng nhanh. Bên cạnh đó, khả năng lựa chọn tài sản, thời điểm ghi nhận lợi nhuận và quản trị rủi ro tiếp tục tạo ra khoảng cách giữa các doanh nghiệp.