Xây dựng ngành Thống kê phát triển lên một tầm cao mới

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành Thống kê Việt Nam.

Bày tỏ sự vui mừng khi đến dự Lễ Kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành Thống kê Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho rằng, đây là dịp để ôn lại truyền thống đáng tự hào của ngành Thống kê, tri ân những cống hiến, đóng góp bền bỉ, thầm lặng của thế hệ lãnh đạo, cán bộ thống kê qua các thời kỳ. Đây cũng là dịp để khẳng định quyết tâm xây dựng ngành Thống kê phát triển lên một tầm cao mới trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

“Suốt 80 năm qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ luôn coi trọng, dành sự quan tâm đặc biệt và ghi nhận những đóng góp to lớn của ngành Thống kê. Thay mặt Lãnh đạo Chính phủ, tôi ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, phấn đấu của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động toàn ngành Thống kê qua các thời kỳ, góp phần quan trọng vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu.

Nhấn mạnh, “chúng ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với yêu cầu xây dựng đất nước thịnh vượng, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”, Phó Thủ tướng cho rằng, ngành Thống kê cần tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, khẳng định vai trò là trụ cột thông tin quan trọng của nền quản trị quốc gia; nâng cao năng lực dự báo, trở thành bộ não dữ liệu phục vụ điều hành quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng, ngành Thống kê cần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công tác theo xu hướng mới “Số hóa - Thông minh - Thời gian thực - Tích hợp dữ liệu - Phục vụ ra quyết định nhanh và chính xác”. Cụ thể hơn, ngành Thống kê cần tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, chuyển đổi số mạnh mẽ, toàn diện hoạt động thống kê, xây dựng thống kê số, thống kê thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm, công nghệ làm nền tảng và công cụ, người dùng tin làm trọng tâm phục vụ:

Theo đó, cần triển khai đồng bộ chuyển đổi số trong toàn bộ các khâu của hoạt động thống kê, từ thu thập, xử lý, tổng hợp, phân tích và dự báo đến công bố, phổ biến thông tin thống kê; đồng thời gắn với đổi mới công tác quản trị nội bộ, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của toàn Ngành.

Hai là, tập trung đổi mới phương thức và quy trình sản xuất thông tin thống kê, trong đó ưu tiên khai thác, sử dụng dữ liệu hành chính sẵn có, nâng cao chất lượng và độ tin cậy của số liệu.

Trước yêu cầu ngày càng cao của công tác quản trị quốc gia và sự phát triển nhanh của nền kinh tế số, ngành Thống kê cần chủ động nghiên cứu, từng bước hoàn thiện quy trình thống kê theo hướng hiện đại, tinh gọn, hiệu quả; đẩy mạnh chuyển đổi từ các quy trình sản xuất số liệu truyền thống sang các quy trình tích hợp, dựa nhiều hơn vào dữ liệu hành chính, qua đó tiết kiệm chi phí, thời gian và giảm gánh nặng cho đối tượng cung cấp thông tin.

Đồng thời, ngành Thống kê cần tăng cường phối hợp với các bộ, ngành và địa phương trong việc chia sẻ, kết nối và khai thác dữ liệu, bảo đảm hệ thống thông tin thống kê hoạt động thông suốt, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ba là, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thống kê quốc gia gắn với phát triển nguồn nhân lực thống kê số, phát triển đội ngũ chuyên trách về chuyển đổi số bao gồm lực lượng phụ trách công nghệ thông tin và an toàn thông tin.

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu đã và đang trở thành một nguồn lực chiến lược của mỗi quốc gia. Từ hoạch định chính sách, quản lý kinh tế - xã hội đến thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, các quyết định được đưa ra đều cần phải dựa trên dữ liệu. Vì vậy, việc hình thành một hệ sinh thái dữ liệu quốc gia hiện đại, an toàn và có khả năng chia sẻ, kết nối hiệu quả đang trở thành yêu cầu tất yếu của mỗi quốc gia. Trong hệ sinh thái đó, Thống kê nhà nước giữ vai trò trung tâm, vừa là nhà sản xuất thông tin thống kê chính thức của quốc gia, vừa là “người giám hộ dữ liệu”, bảo đảm chất lượng và tính nhất quán, thống nhất của dữ liệu phục vụ quản trị và hoạch định chính sách.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Lãnh đạo Bộ Tài chính cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm với Lãnh đạo Cục Thống kê.

Cùng với đó, ngành Thống kê cần đặc biệt quan tâm phát triển nguồn nhân lực số, coi đây là yếu tố then chốt trong tiến trình chuyển đổi số. Trọng tâm là thu hút và trọng dụng nhân tài; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ công chức, viên chức và người lao động; tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường làm việc thuận lợi, khuyến khích đổi mới sáng tạo; đồng thời từng bước ứng dụng công nghệ trong quản trị nhân sự, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn nhân lực.

Bốn là, tiến tới hoàn thiện thể chế, khung pháp lý về dữ liệu thống kê.

Trong bối cảnh thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW, nhiều quy định pháp luật liên quan đến hoạt động thống kê cần được rà soát, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với tình hình mới. Đồng thời, từ thực tiễn cũng đặt ra những vấn đề pháp lý mới cần được nghiên cứu, hoàn thiện.

Vì vậy, ngành Thống kê cần chủ động nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng thúc đẩy việc khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu hành chính, dữ liệu lớn và các nguồn dữ liệu mới cho hoạt động thống kê; từng bước luật hóa các quy định liên quan, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Năm là, tăng cường truyền thông thống kê và mở rộng tương tác dữ liệu ngoài Ngành, đổi mới phương thức công bố và phổ biến thông tin thống kê.

Việc đẩy mạnh truyền thông thống kê và mở rộng tương tác dữ liệu nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về ý nghĩa, vai trò của số liệu thống kê; đồng thời giúp người sử dụng hiểu rõ hơn về quyền lợi và trách nhiệm trong việc cung cấp, khai thác và sử dụng thông tin thống kê.

Khi số liệu thống kê được hiểu đúng và sử dụng hiệu quả, sẽ góp phần hạn chế những cách hiểu chưa đầy đủ về phương pháp thống kê, tăng cường niềm tin của người dùng tin, tạo sự đồng thuận trong phối hợp giữa các cơ quan liên quan, qua đó nâng cao giá trị và đóng góp của thống kê đối với sự phát triển chung của đất nước.

Sáu là, tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế.

Để nâng cao hiệu quả hội nhập thống kê quốc tế và khẳng định vị thế của Thống kê Việt Nam, ngành Thống kê cần tập trung chuẩn hóa theo thông lệ và tiêu chuẩn quốc tế giúp đảm bảo dữ liệu Việt Nam có tính so sánh toàn cầu; nâng cao chất lượng và độ tin cậy của dữ liệu qua việc tăng cường kiểm soát chất lượng số liệu thống kê theo khung tiêu chuẩn như Khung đánh giá chất lượng số liệu (DQAF) của IMF; công khai phương pháp luận thực hiện tính toán số liệu và quy trình sản xuất số liệu.

Ngoài việc chủ động tham gia, thực hiện vai trò tích cực tại Thống kê ASEAN, Ủy ban Thống kê Liên hợp quốc, các chương trình của IMF, WB, Thống kê Việt Nam cần khẳng định vai trò của mình thông qua việc đề xuất sáng kiến, đảm nhận vai trò Chủ trì hội nghị, dự án khu vực và cử chuyên gia tham gia nhóm kỹ thuật quốc tế.

Toàn cảnh Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành Thống kê Việt Nam.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh “Đảng, Nhà nước và Chính phủ luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để ngành Thống kê Việt Nam phát triển mạnh mẽ, toàn diện và bền vững hơn trong thời gian tới”, và đề nghị Bộ Tài chính, các bộ, ngành và địa phương tạo điều kiện thuận lợi nhất về cơ chế, chính sách; giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc về nguồn lực và tăng cường phối hợp trong công tác thống kê, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thống kê trong giai đoạn mới. Lãnh đạo Bộ Tài chính cần tiếp tục đồng hành, chỉ đạo sát sao, hỗ trợ tối đa; đồng thời chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ trong tổ chức triển khai nhiệm vụ, bảo đảm tiến độ và hiệu quả công tác thống kê.

“Với truyền thống 80 năm vẻ vang, với tinh thần đoàn kết, đổi mới, chuyên nghiệp và khát vọng cống hiến của các thế hệ ngành Thống kê Việt Nam, Tôi tin tưởng trong thời gian tới ngành Thống kê sẽ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, trở thành lực lượng nòng cốt trong xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại dựa trên dữ liệu”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.