Thiếu tướng Trần Văn Xuân: Đổi mới để “Em yêu biển, đảo quê hương” đi vào chiều sâu

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 ứng dụng phần mềm phục vụ vòng Chung kết khu vực Cuộc thi tại thành phố Cần Thơ. Ảnh: CSB4

Phóng viên: Thưa Thiếu tướng, Đề án 3934 đặt ra yêu cầu tổ chức cuộc thi trên phạm vi toàn quốc. Qua thực tiễn triển khai, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa và hiệu quả của cuộc thi?

Thiếu tướng Trần Văn Xuân:

Việc tổ chức “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc có ý nghĩa thiết thực, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với biển, đảo Tổ quốc.

Qua thực tiễn triển khai, chúng tôi nhận thấy cuộc thi phù hợp với học sinh và có sức hấp dẫn riêng. Các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn được tìm hiểu, suy nghĩ, thể hiện hiểu biết và bày tỏ tình cảm đối với quê hương, đất nước.

Nội dung về biển, đảo, lịch sử, pháp luật, truyền thống dân tộc và trách nhiệm của thế hệ trẻ được thể hiện qua câu hỏi kiến thức, xử lý tình huống, hùng biện và các phần thi tương tác. Qua đó, những nội dung vốn có thể khô cứng trở nên gần gũi hơn với học sinh.

Qua từng vòng thi, chúng tôi cũng có thêm cơ sở để đánh giá, rút kinh nghiệm và hoàn thiện cách tổ chức. Điều quan trọng không chỉ là tìm ra những học sinh có thành tích tốt, mà là giúp các em hiểu hơn về biển, đảo, chủ quyền quốc gia và những người đang làm nhiệm vụ trên biển. Từ hiểu biết, các em hình thành tình yêu, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Phóng viên: Cảnh sát biển Việt Nam đang đổi mới format và tăng tính trải nghiệm. Những thay đổi này được thể hiện như thế nào, thưa ông?

Thiếu tướng Trần Văn Xuân:

Khi cuộc thi được mở rộng trên phạm vi toàn quốc, chúng tôi xác định phải thống nhất cách thức tổ chức nhưng vẫn bảo đảm sự hấp dẫn, phù hợp với học sinh. Vì vậy, format và phương pháp tổ chức được nghiên cứu, điều chỉnh trên cơ sở thực tiễn.

Các phần thi được thiết kế theo hướng tăng tính tương tác. Học sinh không chỉ trả lời câu hỏi mà còn phải suy nghĩ, lựa chọn, phối hợp với đồng đội, trình bày quan điểm và xử lý tình huống. Qua đó, các em có cơ hội vận dụng kiến thức thay vì chỉ ghi nhớ.

Chúng tôi cũng chú trọng hoạt động trải nghiệm. Khi học sinh được tìm hiểu về đơn vị, con tàu và người chiến sĩ Cảnh sát biển, những kiến thức về biển, đảo trở nên cụ thể hơn. Một câu hỏi có thể giúp các em biết thêm một thông tin, nhưng trải nghiệm thực tế có thể để lại ấn tượng lâu hơn.

Mục tiêu của đổi mới là để học sinh thực sự là trung tâm của cuộc thi. Các em được thể hiện kiến thức, khả năng tư duy, sự tự tin và tinh thần làm việc nhóm. Cùng với đó, đội ngũ tổ chức được tập huấn, chuẩn hóa quy trình để các vòng thi được triển khai thống nhất hơn.

Thiếu tướng Trần Văn Xuân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, Trưởng Ban Chỉ đạo Đề án 3934.

Phóng viên: Công nghệ đang được đưa vào tổ chức cuộc thi, Thiếu tướng có thể chia sẻ rõ hơn về định hướng này?

Thiếu tướng Trần Văn Xuân:

Ứng dụng công nghệ là yêu cầu phù hợp khi cuộc thi được triển khai ở quy mô toàn quốc. Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn các đơn vị sử dụng phần mềm phục vụ vòng chung kết khu vực, hỗ trợ các khâu điều hành, hiển thị câu hỏi, xử lý kết quả và chấm thi.

Việc sử dụng công cụ thống nhất giúp quá trình tổ chức thuận lợi, chính xác và chuyên nghiệp hơn. Tuy nhiên, chúng tôi xác định công nghệ chỉ là phương tiện. Mọi giải pháp phải phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc thi và tạo trải nghiệm tốt hơn cho học sinh.

Về lâu dài, Cảnh sát biển Việt Nam chủ động xây dựng, vận hành hệ sinh thái số phục vụ cuộc thi. Cách thức tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ đã thay đổi, vì vậy nội dung về biển, đảo cũng cần được thể hiện bằng những phương thức phù hợp, chính xác, dễ tiếp cận.

Điều quan trọng là xây dựng được đội ngũ có khả năng làm chủ công nghệ, không chỉ có công cụ mà còn có năng lực vận hành và phát triển hệ thống. Đây sẽ là nền tảng để cuộc thi được tổ chức ổn định, đồng bộ và tiếp tục đổi mới trong những năm tới.

Phóng viên: Chung kết toàn quốc năm học 2025-2026 sẽ là dấu mốc quan trọng của Đề án 3934. Ông kỳ vọng gì ở chặng đường tiếp theo?

Thiếu tướng Trần Văn Xuân:

Chung kết toàn quốc năm học 2025-2026 là dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Đề án 3934. Theo phương án đã thống nhất, vòng chung kết có 6 đội thi, dự kiến tổ chức vào tuần thứ tư tháng 8/2026, gắn với hoạt động chào mừng Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam 28/8 và Gala trao giải.

Chúng tôi xác định đây không chỉ là vòng thi cuối cùng mà còn là dịp tổng kết, đánh giá quá trình triển khai tại các địa phương, khu vực để tiếp tục hoàn thiện mô hình. Những đổi mới về nội dung, format và công nghệ phải phục vụ trực tiếp cho học sinh, tạo điều kiện để các em thể hiện kiến thức, sự tự tin và tình cảm đối với biển, đảo quê hương.

Về lâu dài, Cảnh sát biển Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện format, đổi mới phương pháp tổ chức, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phát triển hệ sinh thái số và nâng cao năng lực đội ngũ. Qua từng vòng thi, những cách làm hiệu quả sẽ được phát huy, những điểm chưa phù hợp tiếp tục được điều chỉnh.

Điều chúng tôi muốn giữ vững là giá trị cốt lõi của cuộc thi. Công nghệ có thể thay đổi, cách thức tổ chức có thể ngày càng hiện đại, nhưng mục tiêu bồi đắp tình yêu biển, đảo, quê hương và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với Tổ quốc phải luôn được đặt ở vị trí trung tâm.

Một cuộc thi dành cho học sinh không chỉ được đánh giá bằng kết quả hay giải thưởng. Nếu sau cuộc thi, các em có thêm kiến thức, hiểu hơn về biển, đảo và người lính Cảnh sát biển, từ đó hình thành niềm tự hào và ý thức trách nhiệm với đất nước, thì đó là kết quả có ý nghĩa nhất.

Phóng viên: Xin cảm ơn Thiếu tướng!