Tài chính xanh mở thêm dư địa cho doanh nghiệp chuyển đổi năng lượng

Các đại biểu thực hiện các mảnh ghép về tiết kiệm năng lượng trong chiếu sáng. Ảnh: Thu Hòa

Tiêu chuẩn xanh ngày càng gắn với khả năng tiếp cận nguồn vốn

Ngày 20/8, trong khuôn khổ Signify Innovation Day 2026 được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia, nhà quản lý đã chia sẻ tới cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư về vai trò của công nghệ, tiêu chuẩn và hợp tác quốc tế trong thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển hạ tầng bền vững tại Việt Nam.

Tại phiên thảo luận “Kiến tạo giá trị từ tiêu chuẩn & sự bền vững”, đại diện Signify, ARDOR Green, Nedspice, Perfetti Van Melle Vietnam và JW Marriott cho rằng, tính bền vững cần được triển khai xuyên suốt từ tiêu chuẩn, sản xuất đến trải nghiệm và vận hành.

Theo các diễn giả, tiêu chuẩn xanh đang trở thành điều kiện quan trọng để tiếp cận thị trường và nguồn vốn quốc tế. Trong khi đó, đầu tư dài hạn, hợp tác với nông dân và cộng đồng địa phương, cùng việc tích hợp bền vững vào trải nghiệm khách hàng là những yếu tố giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, khả năng truy xuất nguồn gốc và giá trị thương hiệu.

Kết nối các mắt xích này, đại diện Signify nhấn mạnh vai trò của chiếu sáng kết nối trong tối ưu năng lượng, dữ liệu và vận hành công trình. Khi các tiêu chí bền vững ngày càng tác động đến năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp cần những giải pháp có thể tạo ra hiệu quả đo lường được, thay vì các sáng kiến riêng lẻ.

Ông Phùng Hoài Dương, Tổng Giám đốc Signify Việt Nam, chia sẻ: “Bước sang năm thứ tư tại Việt Nam, Signify Innovation Day tiếp tục khẳng định vai trò của ánh sáng như một nền tảng kết nối, giúp các công trình vận hành thông minh hơn, bền vững hơn và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao về hiệu quả năng lượng và phát triển xanh”.

Các chuyên gia trong và ngoài nước chia sẻ về chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng. Ảnh: Thu Hòa

Bà Raissa Marteaux, Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, Hà Lan hiện là nhà đầu tư châu Âu lớn nhất và đối tác thương mại châu Âu lớn nhất của Việt Nam. Hà Lan đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng về phát thải ròng bằng 0, hướng tới giảm 55% lượng phát thải vào năm 2030 và đạt trung hòa khí hậu vào năm 2050. Chính phủ Hà Lan đặt mục tiêu đến năm 2040 sẽ giảm 90% lượng phát thải trên hành trình này.

Bà Raissa Marteaux đánh giá, Việt Nam đã chứng minh khả năng tiến nhanh khi chính sách, đầu tư, công nghệ và nhu cầu thị trường cùng hội tụ. Đây cũng là môi trường để các doanh nghiệp Hà Lan và đối tác Việt Nam cùng tạo ra những giá trị lớn hơn những gì mỗi bên có thể làm một mình.

Tiết kiệm năng lượng là nền tảng của chuyển đổi xanh

Ở góc độ quản lý, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho rằng, mục tiêu Net Zero vào năm 2050 không chỉ là mục tiêu về môi trường mà là một quá trình chuyển đổi sâu rộng của nền kinh tế, từ cơ cấu năng lượng, công nghệ sản xuất, phương thức sử dụng năng lượng, hạ tầng, giao thông đến mô hình sản xuất và tiêu dùng.

Theo ông Dũng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả phải được coi là một trong những giải pháp nền tảng. “Bởi vì năng lượng sạch nhất, ít phát thải nhất và trong nhiều trường hợp có chi phí thấp nhất chính là phần năng lượng mà chúng ta không phải tiêu thụ nhờ nâng cao hiệu quả sử dụng”.

Mỗi kWh điện được tiết kiệm không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn và lưới điện, giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch và giảm phát thải khí nhà kính.

Ông Dũng cho rằng, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và chuyển dịch năng lượng không phải là 3 quá trình riêng biệt, mà là 3 cấu phần có quan hệ chặt chẽ trong quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế. Muốn giảm phát thải, trước hết phải giảm nhu cầu năng lượng không cần thiết và nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng. Trên nền tảng đó, từng bước chuyển đổi cơ cấu nguồn năng lượng theo hướng sạch hơn, tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo, điện hóa các hoạt động sử dụng năng lượng phù hợp và giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Đồng thời, cần ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để tối ưu hóa toàn bộ quá trình sản xuất và sử dụng năng lượng.

Doanh nghiệp tìm hiểu về hệ thống chiếu sáng tiết kiệm năng lượng. Ảnh: Thu Hòa

Về hành lang pháp lý, ông Dũng cho biết, Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đã bổ sung nhiều cơ chế nhằm thúc đẩy đầu tư, quản lý và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để chuyển dần từ việc “khuyến khích tiết kiệm năng lượng” sang quản trị hiệu quả năng lượng một cách có hệ thống, thông qua quản lý năng lượng, kiểm toán năng lượng, đổi mới công nghệ, sử dụng thiết bị hiệu suất cao và phát triển thị trường dịch vụ năng lượng.

Đặc biệt, đối với khu vực doanh nghiệp, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được nhìn nhận không chỉ là thực hiện nghĩa vụ pháp luật, mà phải trở thành một bộ phận trong chiến lược nâng cao năng suất, giảm chi phí và giảm dấu chân carbon của sản phẩm.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Jitender Khurana, Tổng Giám đốc Khối Kinh doanh Chuyên dụng khu vực Đông Nam Á và Viễn Đông của Signify, cho biết mức tiêu thụ năng lượng của các công trình trên toàn cầu đã tăng 11% kể từ năm 2015, trong khi lượng phát thải tăng 6%.

Theo ông Jitender Khurana, những con số này cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và quản lý vận hành công trình hiệu quả hơn. Hệ thống chiếu sáng kết nối có thể giúp các đơn vị vận hành có cái nhìn rõ hơn về mức tiêu thụ năng lượng, hiệu suất hệ thống và nhu cầu bảo trì, từ đó hỗ trợ đưa ra các quyết định vận hành chính xác và hiệu quả hơn.

Signify hiện đã triển khai 175 triệu điểm chiếu sáng kết nối trên toàn cầu. Trong giai đoạn tiếp theo, doanh nghiệp đặt mục tiêu giúp khách hàng tiết kiệm lũy kế 60 TWh điện năng vào năm 2030.

Từ nhu cầu cấp thiết trên, bà Raissa Marteaux đưa ra lưu ý cho doanh nghiệp: “Đừng xem quá trình chuyển đổi xanh là điều sẽ xảy đến với doanh nghiệp của mình. Hãy xem đó là điều mà chính doanh nghiệp có thể định hình và nếu hành động sớm, đó có thể là yếu tố giúp doanh nghiệp phát triển công nghệ hiệu quả hơn, củng cố các quan hệ với các đối tác trong thu hút nguồn vốn xanh cho chuyển đổi xanh”.