Sống trên những cú chạm số của ngân hàng hiện đại

Điện thoại thay ví tiền

Trong chuyến du lịch Trung Quốc dịp 30/4, anh L.H.Quang, một du khách đến từ Hà Nội, gần như không phải dùng tiền mặt. Điều khiến anh ấn tượng là có thể thanh toán trực tiếp bằng VCB Digibank tại các cửa hàng địa phương mà không cần đổi trước Nhân dân tệ.

“Đi Trung Quốc nhưng không kịp đổi tiền Nhân dân tệ, tôi mở VCB Digibank và quét QR thanh toán trực tiếp từ tài khoản tại Việt Nam. Giao dịch xử lý nhanh, tôi không phải mang theo tiền mặt hay lo đổi ngoại tệ”, anh Quang kể.

Theo anh Quang, việc quét QR trực tiếp khá thuận tiện, nhiều cửa hàng còn áp dụng ưu đãi cho các giao dịch đầu tiên, tương tự trải nghiệm thanh toán số đang phổ biến tại Việt Nam.

Người dùng trải nghiệm thanh toán QR xuyên biên giới. Ảnh: Vietcombank

Vài năm trước, trải nghiệm này vẫn còn khá xa lạ với nhiều người dùng Việt. Nhưng cùng với sự phát triển của thanh toán QR và kết nối xuyên biên giới, điện thoại đang dần thay thế cả ví tiền trong nhiều chuyến đi.

Tại châu Á, QR đang trở thành một trong những phương thức chi trả phát triển nhanh nhất. Ở Việt Nam, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank cũng tham gia làn sóng này thông qua OneQR và QR Outbound, cho phép khách hàng quét mã trực tiếp từ tài khoản trong nước tại nhiều điểm chấp nhận ở nước ngoài.

Từ quán cà phê, cửa hàng tiện lợi đến chợ dân sinh, mã QR đang trở thành hình thức thanh toán quen thuộc của người Việt. Các giao dịch tài chính vì thế cũng diễn ra tự nhiên hơn, liền mạch hơn trong đời sống hàng ngày.

Ngân hàng gắn với định danh số

Nếu QR đang thay đổi thói quen thanh toán, thì VNeID và định danh điện tử lại mở ra một bước chuyển mới của ngân hàng số. Đại diện Vietcombank cho biết ngân hàng thời gian gần đây đã triển khai nhiều khoản vay trực tuyến thông qua xác thực VNeID và ký số từ xa, cho phép khách hàng hoàn tất quy trình mà không cần gặp trực tiếp nhân viên ngân hàng. Theo đó, một số thủ tục vốn yêu cầu hồ sơ giấy và ký trực tiếp được thực hiện thông qua các bước xác thực điện tử trên ứng dụng. Trong những năm gần đây, Vietcombank triển khai các giải pháp xác thực số như sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip, tích hợp VNeID, chữ ký số từ xa và SoftOTP.

Theo số liệu ngân hàng này công bố, đến cuối năm 2025, Vietcombank đã thu thập dữ liệu sinh trắc học cho hơn 15 triệu khách hàng, có khoảng 2,5 triệu tài khoản liên kết an sinh xã hội qua VNeID và giải ngân khoảng 8.350 tỷ đồng thông qua hình thức ký số cá nhân.

Xu hướng này đang diễn ra tại nhiều quốc gia trên thế giới. Ấn Độ kết nối Aadhaar với UPI để xây dựng hệ sinh thái tài chính số quy mô lớn, Singapore tích hợp Singpass với các dịch vụ ngân hàng và thanh toán, còn Brazil phát triển Pix thành hạ tầng thanh toán tức thời toàn quốc. Điểm chung của các mô hình này là ngân hàng ngày càng gắn sâu hơn với dữ liệu và định danh số quốc gia.

Song song với các giao dịch online, trải nghiệm tại quầy cũng đang được số hóa mạnh hơn. Với VCB Tablet, khách hàng có thể thao tác trực tiếp trên thiết bị số thay cho nhiều quy trình giấy tờ truyền thống, giúp rút ngắn thời gian giao dịch và đồng bộ dữ liệu ngay tại quầy.

Nhân viên ngân hàng sử dụng VCB Tablet để hỗ trợ thu thập sinh trắc học và mở dịch vụ ngân hàng tại khu công nghiệp ngoài điểm giao dịch của Vietcombank.

Năm 2026, VCB Tablet là sản phẩm duy nhất của Việt Nam lọt vào vòng chung kết hạng mục Digital Innovation tại ASEAN Digital Awards. Theo Vietcombank, kết quả này phản ánh quá trình mở rộng chuyển đổi số của ngân hàng không chỉ trên nền tảng ứng dụng di động mà còn trong toàn bộ quy trình phục vụ khách hàng tại điểm giao dịch.

Trong thực tế, các dịch vụ ngân hàng số đang xuất hiện ngày càng nhiều trong đời sống hàng ngày. Người dùng có thể thực hiện thanh toán học phí, xác thực giao dịch bằng sinh trắc học hay mở sổ tiết kiệm trực tuyến ngay trên điện thoại di động. Gần đây, việc nhiều khách hàng trẻ tham gia các chương trình trực tuyến, săn mã ưu đãi hoặc tương tác với các nội dung giải trí gắn với dịch vụ tài chính số cũng cho thấy xu hướng kết nối giữa trải nghiệm ngân hàng với đời sống số và nhu cầu tiêu dùng hiện đại.

Chuyển đổi số trên nền tảng quy mô lớn

Đại diện Vietcombank cho biết, quá trình chuyển đổi số của ngân hàng không chỉ tập trung vào một sản phẩm riêng lẻ mà được triển khai trên nhiều nền tảng và nhóm dịch vụ khác nhau. Theo số liệu ngân hàng công bố, năm 2025, gần 99% giao dịch bán lẻ được thực hiện qua kênh số; hệ sinh thái số xử lý khoảng 1,17 tỷ giao dịch với tổng giá trị khoảng 14,7 triệu tỷ đồng và có gần 18 triệu khách hàng hoạt động trên VCB Digibank.

Để đáp ứng nhu cầu giao dịch ngày càng lớn, Vietcombank phát triển nhiều nền tảng số như VCB Digibank, VCB DigiBiz, VCB CashUp, VCB Online Lending cùng các giải pháp dành cho lĩnh vực y tế và giáo dục như iCare, iSchool. Một trong những cột mốc quan trọng trong quá trình này là việc đưa hệ thống Core Banking vào vận hành từ năm 2020, tạo nền tảng cho việc mở rộng các dịch vụ số và xử lý giao dịch theo thời gian thực.

Trong giai đoạn tiếp theo, ngân hàng tiếp tục mở rộng ứng dụng dữ liệu lớn (big data), trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình phân tích dự báo vào hoạt động quản trị, kinh doanh và quản trị rủi ro. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều ngân hàng quốc tế triển khai nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tăng khả năng cá nhân hóa dịch vụ.

Theo giới chuyên gia, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng không chỉ liên quan đến tốc độ xử lý giao dịch mà còn đặt ra yêu cầu về khả năng vận hành ổn định, bảo mật dữ liệu và duy trì chất lượng dịch vụ trên quy mô lớn.

Trong bối cảnh số lượng giao dịch trực tuyến ngày càng gia tăng, việc duy trì tính an toàn, thông suốt và ổn định của hệ thống được xem là một trong những yếu tố quan trọng đối với các ngân hàng có quy mô lớn và lượng khách hàng đông đảo.