 |
| Ông Trần Trung Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC trả lời tại Họp báo. |
Tại Họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026 ngày 7/10/2026, ông Trần Trung Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đã thông tin về những thay đổi trong hoạt động mua bán, xử lý nợ xấu sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 359/2026/NĐ-CP ngày 17/09/2026 quy định về việc thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của VAMC.
Theo ông Trần Trung Dũng, Nghị định số 359/2026/NĐ-CP cần được nhìn trong tổng thể định hướng phát triển kinh tế nhà nước, cải cách thị trường tài chính và xử lý nợ xấu trong giai đoạn mới.
Nghị định số 359/2026/NĐ-CP tiếp tục xác định VAMC là doanh nghiệp đặc thù do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, được thành lập nhằm xử lý nợ xấu, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý cho nền kinh tế. Đồng thời, khuôn khổ mới bổ sung hành lang pháp lý và công cụ để VAMC tham gia sâu hơn vào quá trình xử lý nợ.
Đáng chú ý, ngoài mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng Việt Nam, VAMC được mua theo giá trị thị trường nợ xấu của tổ chức tín dụng liên doanh, tổ chức tín dụng 100% vốn nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
VAMC cũng được bổ sung hoạt động hỗ trợ tổ chức tín dụng thu hồi, xử lý nợ và tài sản bảo đảm; tư vấn tái cơ cấu doanh nghiệp. Đối với khoản nợ mua theo giá trị thị trường, VAMC có thể giảm một phần nợ gốc khi bảo đảm hiệu quả phương án mua nợ.
Cùng với đó, Nghị định số 359/2026/NĐ-CP hoàn thiện cơ chế tài chính và cơ chế phát hành trái phiếu theo hướng tăng tính chủ động cho VAMC trong tổ chức mua và xử lý nợ.
Theo Chủ tịch HĐTV VAMC Trần Trung Dũng, những thay đổi này hướng tới việc từng bước chuyển từ mua và thu hồi một khoản nợ sang xử lý tổng thể khoản nợ, tài sản bảo đảm và hỗ trợ phục hồi khách hàng vay.
Một thay đổi lớn được ông Trần Trung Dũng nhấn mạnh là cách tiếp cận đối với xử lý nợ xấu. Trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng và quy mô tín dụng ngày càng lớn, VAMC xác định cần từng bước chuyển từ xử lý từng khoản nợ sang phát triển một thị trường mua bán nợ thực sự, có khả năng kết nối nhiều chủ thể, nơi khoản nợ và tài sản bảo đảm được chuẩn hóa thông tin, định giá, chào bán và tiếp cận bởi nhiều nhà đầu tư.
Định hướng này cũng nằm trong tổng thể cải cách thị trường tài chính. Theo Chủ tịch HĐTV VAMC, Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về cải cách tổng thể thị trường tài chính đặt ra yêu cầu phát triển thị trường mua bán nợ theo hướng hiện đại, minh bạch và có tính thanh khoản cao.
Khi một khoản nợ được đưa trở lại thị trường, được mua bán, tái cơ cấu và tài sản được khai thác hiệu quả, việc xử lý không chỉ dừng lại ở khoản nợ xấu trên bảng cân đối của tổ chức tín dụng. Quan trọng hơn, nguồn lực đang nằm trong khoản nợ và tài sản bảo đảm có cơ hội được đưa trở lại nền kinh tế.
Để phát triển thị trường mua bán nợ, VAMC xác định Sàn giao dịch nợ là một cấu phần quan trọng của hạ tầng thị trường.
Ông Trần Trung Dũng cho biết, Sàn giao dịch nợ trong giai đoạn tới không thể chỉ dừng lại ở vai trò đăng tải thông tin về các khoản nợ cần bán mà phải từng bước trở thành nền tảng kết nối thị trường.
Theo đó, Sàn sẽ kết nối tổ chức tín dụng có nhu cầu bán nợ với VAMC, các tổ chức mua bán nợ, nhà đầu tư và quỹ đầu tư. Đồng thời, hệ thống hướng tới kết nối các đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian như định giá, đấu giá, tư vấn pháp lý, kiểm toán, môi giới và các đơn vị có khả năng khai thác, tái cấu trúc tài sản.
Theo ông Trần Trung Dũng, sự tham gia của nhiều chủ thể sẽ tạo điều kiện tăng khối lượng giao dịch và tỷ lệ giao dịch thành công, qua đó tạo sức mạnh tổng hợp cho quá trình xử lý nợ thay vì chỉ phụ thuộc vào nguồn lực riêng của VAMC hoặc từng tổ chức tín dụng.
Để chuẩn bị cho hạ tầng này, VAMC đang triển khai hợp tác về dữ liệu và công nghệ. Chủ tịch VAMC cho biết đơn vị đã làm việc với phía Hàn Quốc để nhận hỗ trợ và tiếp cận các doanh nghiệp hàng đầu về dữ liệu, công nghệ phục vụ dự án Sàn giao dịch nợ.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch VAMC, để gia tăng cả số lượng và chất lượng giao dịch, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về nguồn lực tài chính, cơ chế chính sách, công nghệ và dữ liệu. Đây là những cấu phần có quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau trong một giải pháp tổng thể phát triển thị trường mua bán nợ; do đó, không thể tách rời hoặc chỉ tập trung vào một cấu phần riêng lẻ.
Hơn nữa, việc tăng cường năng lực tài chính cho VAMC cần gắn với tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của Sàn giao dịch nợ và cơ chế xử lý tài sản bảo đảm, qua đó thu hút nhà đầu tư và thúc đẩy thị trường. Đồng thời, Sàn cần được phát triển trên nền tảng công nghệ hiện đại, với hệ thống dữ liệu đầy đủ, tin cậy, phục vụ hiệu quả việc niêm yết, phân tích, giao dịch và xử lý nợ xấu.
Trong đó, dữ liệu là một trong những vấn đề VAMC đặc biệt quan tâm. Theo định hướng được ông Trần Trung Dũng nêu, muốn nhà đầu tư tham gia thị trường, họ phải có đủ thông tin để đánh giá khoản nợ, tài sản bảo đảm, tình trạng pháp lý và khả năng thu hồi. Vì thế, cùng với phát triển Sàn, VAMC xác định cần đẩy nhanh việc chuẩn hóa, số hóa dữ liệu về nợ xấu và tài sản bảo đảm, đồng thời tăng khả năng kết nối, khai thác dữ liệu theo đúng quy định pháp luật, đảm tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Trong thời gian tới, VAMC xác định 3 chuyển đổi lớn: từ xử lý từng khoản nợ sang góp phần kiến tạo thị trường mua bán nợ; từ Sàn giao dịch chủ yếu cung cấp thông tin sang hạ tầng kết nối và tổ chức giao dịch; từ quản lý theo hồ sơ, nghiệp vụ riêng lẻ sang quản trị, phân tích và ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Mục tiêu cuối cùng, theo ông Trần Trung Dũng, là nâng cao năng lực xử lý nợ xấu của nền kinh tế, phát triển thị trường mua bán nợ minh bạch, có thanh khoản cao hơn và đưa các nguồn lực đang tồn đọng trong nợ xấu, tài sản bảo đảm trở lại nền kinh tế nhanh hơn.
Để VAMC thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị được Đảng, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước giao, nguồn lực dành cho VAMC cũng cần được xem xét tương xứng với quy mô tín dụng, quy mô nợ xấu và yêu cầu xử lý nợ trong giai đoạn mới, cả về năng lực tài chính và cơ chế chính sách. Theo Chủ tịch HĐTV VAMC, đây không đơn thuần là việc cấp vốn cho một doanh nghiệp để mở rộng kinh doanh, mà là tăng cường năng lực cho một công cụ của Nhà nước trong xử lý nợ xấu, góp phần bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng hợp lý cho nền kinh tế.
