 |
| Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà phát biểu tại Họp báo. |
Phát biểu tại Họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026 vào ngày 7/10/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, những tháng đầu năm 2026, bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường.
Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông, đã tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế; giá dầu tăng cao, chuỗi cung ứng đứt gãy. Trước rủi ro lạm phát tăng trở lại, các ngân hàng trung ương cũng phản ứng thận trọng hơn.
Ngày 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75 - 4,00%. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 tăng các mức lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm, lần tăng thứ hai trong năm 2026. Ngày 18/9, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất điều hành từ 1% lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm.
Theo Phó Thống đốc, mặt bằng lãi suất cao cùng nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam.
Sức ép đối với chính sách tiền tệ không chỉ đến từ bên ngoài. Trong nước, tăng trưởng kinh tế đang ở mức cao nhưng áp lực giá cũng gia tăng. Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, GDP quý III/2026 tăng 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận hai con số. Tính chung 9 tháng, GDP ước tăng 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua.
Trong khi đó, CPI tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 9 tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP.
“Đây là các mức tăng cao nhất của tháng 9 và bình quân 9 tháng trong nhiều năm qua, cho thấy áp lực điều hành giá và kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm 2026 là rất lớn”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đó, 9 tháng đầu năm, theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, công tác điều hành chính sách tiền tệ được thực hiện chủ động, linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác. Mục tiêu được xác định là kiên định ưu tiên kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Với lãi suất, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp. Đồng thời, cơ quan điều hành yêu cầu các ngân hàng triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất và tiếp tục công bố lãi suất cho vay để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn.
Ngân hàng Nhà nước cũng làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với giao dịch phát sinh mới kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay; đồng thời yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Khu vực kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất tại các ngân hàng trên địa bàn.
Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.
Cùng với lãi suất, tỷ giá tiếp tục chịu tác động từ thị trường quốc tế. NHNN cho biết đã điều hành tỷ giá linh hoạt, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài; phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời; tỷ giá VND/USD diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.
 |
| Ông Phạm Chí Quang Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) |
Làm rõ hơn những áp lực đối với chính sách tiền tệ trong thời gian tới, trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính tại Họp báo, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, những biến động của thị trường quốc tế đang tác động rất lớn tới các nền kinh tế nhỏ, có độ mở cao như Việt Nam.
Theo ông Phạm Chí Quang, thời gian qua, kinh tế thế giới liên tục chịu tác động từ các cú sốc như xung đột địa chính trị, biến động giá cả hàng hóa, dầu mỏ cũng như những thay đổi nhanh của chính sách tiền tệ tại các nền kinh tế lớn. Trong đó, diễn biến lạm phát quốc tế vẫn còn nhiều yếu tố khó lường.
Trong bối cảnh này, điều hành chính sách tiền tệ đứng trước yêu cầu vừa kiểm soát lạm phát, vừa tìm cách hỗ trợ nền kinh tế trong phạm vi cho phép.
Theo ông Phạm Chí Quang, mặc dù chịu áp lực từ thị trường quốc tế, tỷ giá VND/USD vẫn có những yếu tố hỗ trợ trong nước. Trong đó, cung - cầu trên thị trường duy trì ổn định trong ngắn hạn, chênh lệch lãi suất VND - USD ở mức dương, trong khi các yếu tố nền tảng vĩ mô tích cực như kinh tế vĩ mô ổn định, thu hút vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục được duy trì.
Những yếu tố này góp phần hạn chế tác động tiêu cực lên tỷ giá và củng cố tâm lý thị trường. Thực tế, sau thời điểm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất, tỷ giá VND/USD vẫn duy trì tương đối ổn định quanh mức khoảng 26.000 VND/USD và hiện giảm 1,1% so với cuối năm 2025.
Không chỉ tỷ giá, mặt bằng lãi suất trong nước cũng chịu tác động từ diễn biến của thị trường quốc tế. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi và cho vay của các giao dịch phát sinh mới tăng lần lượt 1,15 điểm phần trăm và 1,09 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.
Áp lực này càng lớn khi CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, trong khi nền kinh tế đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Ông Phạm Chí Quang cho hay, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục quản lý chặt chẽ các kênh cung tiền, bám sát diễn biến lạm phát, đồng thời phối hợp với các bộ, ngành trong kiểm soát giá.
Tuy nhiên, điều hành lãi suất còn phải tính đến yêu cầu duy trì dòng vốn cho nền kinh tế. Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.
Ông Phạm Chí Quang nhận định, trong bối cảnh nền kinh tế đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tín dụng vẫn phải tiếp tục đưa vốn vào nền kinh tế để phục vụ sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng. Do đó, Ngân hàng Nhà nước phải tìm điểm cân bằng giữa các mục tiêu về lãi suất, tỷ giá, kiểm soát lạm phát và cung ứng vốn.
Đồng thời sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường trong và ngoài nước để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Mục tiêu là kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Trong đó, NHNN sẽ phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để điều tiết, kịp thời hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng; duy trì ổn định các mức lãi suất điều hành; điều hành tỷ giá linh hoạt và can thiệp thị trường khi cần thiết nhằm ổn định thị trường ngoại tệ.
Cũng về vấn đề này, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, tinh thần của chính sách tiền tệ là phải linh hoạt vì tình hình thị trường thế giới luôn thay đổi, qua đó giữ tỷ giá và lãi suất ở mức hợp lý.
