TP. Hồ Chí Minh khởi công 2 tuyến metro nối Tây Ninh, Bình Dương vào quý IV/2026

Phối cảnh tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: MAUR

Metro Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh dài 33,2 km, 24 nhà ga

Theo phương án vừa được UBND TP. Hồ Chí Minh chấp thuận, tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh có chiều dài nghiên cứu khoảng 33,2 km, gồm 17,7 km đi trên cao và 15,5 km đi ngầm. Toàn tuyến có 24 nhà ga, trong đó 11 ga trên cao từ C0 đến C10 và 13 ga ngầm từ C11 đến C23.

Cụ thể hướng tuyến, điểm đầu tuyến là ga C0, đặt trên đường Hùng Vương, phường Bình Dương, kết nối với ga S5 của tuyến Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên. Từ đây, tuyến đi theo đường Hùng Vương, rẽ vào đường Phạm Ngọc Thạch và tiếp tục đi trên cao.

Đến khu vực trước hầm chui Ngã năm Phước Kiến, tuyến chuyển hướng, nhập vào phía bên phải Đại lộ Bình Dương theo hướng từ Thủ Dầu Một về TP. Hồ Chí Minh. Ga C2 được bố trí trong phạm vi công viên Thanh Lễ.

Từ ga C2 đến ga C10, tuyến tiếp tục chạy trên cao dọc Đại lộ Bình Dương. Ga C10 nằm trong khu vực đất công viên cây xanh trước Bệnh viện Quốc tế Becamex và siêu thị Lotte Mart Bình Dương.

Sau ga C10, tuyến chuyển từ trên cao xuống đi ngầm, vượt Quốc lộ 13 và bám theo hành lang đường dây điện cao thế 110kV Thuận An - Linh Trung 2 - Thủ Đức. Tuyến đi qua các khu dân cư Vĩnh Phú 2, Vĩnh Phú 1 với các ga C11, C12 và C13 lần lượt bố trí gần khu dân cư Vĩnh Phú 2, khu vực Bình Đức và khu vực chợ đầu mối Thủ Đức.

Tại ga C13, tuyến dự kiến kết nối với Metro số 10 theo quy hoạch. Sau đó, tuyến vượt ngầm qua Vành đai 2 và đến ga C14, trước Depot Hiệp Bình Phước.

Hướng tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: BQL

Depot Hiệp Bình Phước có diện tích khoảng 26,8 ha, thuộc phường Tam Bình và phường Hiệp Bình, là nơi phục vụ sửa chữa, bảo dưỡng và đậu tàu qua đêm. Đây là một trong những hạng mục quan trọng bảo đảm khả năng vận hành ổn định cho toàn tuyến.

Từ ga C14, tuyến đi dọc bờ phải rạch Dừa đến ga C15, sau đó vượt đường Hiệp Bình để đến ga C16 trước khu đô thị Vạn Phúc. Tiếp đó, tuyến nhập vào hành lang bên trái Quốc lộ 13 theo hướng Thủ Dầu Một về TP. Hồ Chí Minh, vượt cầu Ông Dầu và đến ga C17.

Ga C17 được bố trí trước vị trí giao cắt với tuyến đường sắt quốc gia Bắc - Nam và đường Phạm Văn Đồng, đồng thời có phương án kết nối trung chuyển với Metro số 6 theo quy hoạch.

Từ đây, tuyến tiếp tục đi ngầm theo hành lang Quốc lộ 13, vượt sông Sài Gòn để vào khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh. Tại ga C18 ở khu vực Ngã năm Đài liệt sĩ, tuyến dự kiến kết nối với tuyến LRT/Tramway theo quy hoạch. Đến ga C19 tại ngã ba Bạch Đằng - Xô Viết Nghệ Tĩnh, tuyến kết nối với Metro số 5.

Sau ga C19, tuyến đi qua khu vực Ngã tư Hàng Xanh, với ga C20 bố trí tại khu vực ngã ba Xô Viết Nghệ Tĩnh - Nguyễn Cửu Vân. Tuyến tiếp tục theo đường Nguyễn Thị Minh Khai, vượt kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè ở phía hạ lưu cầu Thị Nghè. Ga C21 được bố trí tại khu vực Trung tâm Thể thao Hoa Lư.

Từ ga C21, tuyến đi ngầm về phía công viên Tao Đàn. Ga C22 tại khu vực Nhà văn hóa Thanh niên kết nối với Metro số 4. Điểm cuối là ga C23 tại khu vực công viên Tao Đàn, kết nối với Metro số 2 và Metro số 3.

Như vậy, tuyến không chỉ đảm nhiệm vai trò kết nối Thủ Dầu Một với khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh mà còn được thiết kế để hình thành mạng lưới trung chuyển với nhiều tuyến đường sắt đô thị khác. Việc liên thông giữa các tuyến được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn di chuyển bằng đường sắt đô thị cho người dân từ khu vực Bình Dương vào trung tâm Thành phố.

Theo kế hoạch, Metro Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh dự kiến khởi công vào tháng 12/2026 và hoàn thành vào năm 2030. Để thực hiện dự án, TP. Hồ Chí Minh dự kiến thu hồi khoảng 81,2 ha đất, ảnh hưởng khoảng 2.681 trường hợp, trong đó khoảng 398 trường hợp phải giải tỏa toàn bộ.

Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến khoảng 34.374 tỷ đồng, sử dụng ngân sách TP. Hồ Chí Minh. Chủ đầu tư dự án là Ban Quản lý đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh (MAUR).

Kéo dài Metro số 2 đến ranh Tây Ninh

Ở hướng Tây Bắc, TP. Hồ Chí Minh đang thúc đẩy phương án kéo dài Metro số 2 dọc Quốc lộ 22 đến ranh tỉnh Tây Ninh. Thành phố phấn đấu khởi công dự án trong quý IV/2026 và hoàn thành trước năm 2030.

Chủ trương này được Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được thống nhất sau buổi làm việc về phương án đầu tư tuyến mới đây. Công ty TNHH Viet Him Lam hiện là nhà đầu tư đề xuất tham gia dự án.

Theo quy hoạch trước đây, các đoạn tuyến này thuộc Metro số 2 và 2S, theo trục Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc, nay thuộc khu vực Củ Chi. Đây là hướng kéo dài của tuyến Metro xuyên tâm từ khu vực phía Đông Thành phố, qua trung tâm Bến Thành và phát triển về phía Tây Bắc.

Khu vực Quốc lộ 22 gần ngã tư An Sương (nay là đường Lê Quang Đạo) nơi Metro số 2 chạy dọc tuyến đến ranh tỉnh Tây Ninh đang giải phóng mặt bằng. Ảnh: Phạm Thọ

Để tăng khả năng kết nối vùng, TP. Hồ Chí Minh thống nhất nghiên cứu kéo dài tuyến từ Khu đô thị Tây Bắc dọc Quốc lộ 22 đến ranh Tây Ninh, với chiều dài ước tính khoảng 10 km.

Trên đoạn tuyến này, Metro được định hướng bố trí ở giữa, trong khi đường bộ chạy song song hai bên. Cách tổ chức này nhằm tạo không gian giao thông đồng bộ dọc Quốc lộ 22, đồng thời hạn chế tình trạng các dự án đường sắt, đường bộ và hạ tầng kỹ thuật phải điều chỉnh, xung đột trong quá trình triển khai.

TP. Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành, nhà đầu tư tính toán phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Các nội dung liên quan đến khai thác mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), phương án tài chính và quỹ đất dự kiến thanh toán theo hợp đồng BT cũng cần phải rõ.

Theo yêu cầu của UBND TP. Hồ Chí Minh, hồ sơ dự án phải được hoàn thiện trong tháng 10/2026. Sau đó, các cơ quan chức năng tổ chức thẩm định, hoàn thiện thủ tục để trình UBND Thành phố trong tháng 11/2026.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh yêu cầu nhà đầu tư, các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, triển khai song song các nhiệm vụ nhằm bảo đảm mục tiêu khởi công trong quý IV/2026 và phấn đấu hoàn thành trước năm 2030.

Hiện 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương và Bến Thành - Thủ Thiêm thuộc Metro số 2 đã được khởi công, với tổng chiều dài hơn 17 km, dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Việc tiếp tục nghiên cứu kéo dài tuyến về phía Tây Bắc sẽ tạo thêm một hướng phát triển cho mạng lưới đường sắt đô thị của TP. Hồ Chí Minh.

Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Ban Quản lý đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh cho biết, MAUR đã trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời trình thẩm định, phê duyệt hướng tuyến và vị trí công trình... TP. Hồ Chí Minh cũng đã gửi Bộ Xây dựng lấy ý kiến thống nhất danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn chủ yếu áp dụng cho các dự án. Theo kế hoạch, cả 2 tuyến sẽ phấn đấu khởi công cuối năm nay.

Nếu được triển khai theo kế hoạch, 2 dự án Metro Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh và kéo dài Metro số 2 đến ranh Tây Ninh sẽ mở rộng không gian kết nối đường sắt đô thị theo 2 hướng Đông Bắc và Tây Bắc. Cùng với hệ thống tuyến đang được đầu tư, các dự án này hướng tới hình thành mạng lưới giao thông công cộng có khả năng kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị, khu dân cư và các địa bàn giáp ranh; đồng thời tạo tiền đề tăng cường liên kết giao thông giữa TP. Hồ Chí Minh với các địa phương trong vùng.