Quy mô thị trường hydrogen của Việt Nam có thể đạt khoảng 100 tỷ USD

Toàn cảnh Hội thảo tham vấn Báo cáo “Thị trường hydrogen sạch tại Việt Nam”.

Việt Nam có nhiều lợi thế phát triển năng lượng hydrogen

Năng lượng hydrogen (hay năng lượng hydro) là nguồn năng lượng quan trọng của tương lai, với ưu điểm lớn nhất là chỉ phát thải ra nước và nhiệt, hoàn toàn không phát thải khí nhà kính như carbon dioxide (CO2). Loại năng lượng này được định hướng ứng dụng mạnh mẽ cho các ngành công nghiệp nặng, khó điện hóa bằng pin mặt trời/pin lithium truyền thống, chẳng hạn như: vận tải đường dài (xe tải, tàu biển, máy bay), sản xuất thép, và làm nguồn lưu trữ năng lượng quy mô lớn cho lưới điện quốc gia.

Điều đặc biệt là nhu cầu hydrogen sạch sẽ ngày càng lớn vì các tập đoàn công nghiệp nặng buộc phải cắt giảm ô nhiễm để tránh bị phạt thuế carbon, tiêu biểu như ngành sản xuất thép, lọc dầu, hóa chất, phân bón, và vận tải đường dài (tàu biển, máy bay)

Tại Hội thảo tham vấn Báo cáo “Thị trường hydrogen sạch tại Việt Nam”, nhóm chuyên gia xây dựng báo cáo cho biết, sản lượng hydrogen của Việt Nam hiện đạt khoảng 500 nghìn tấn mỗi năm, đáp ứng khoảng 36% nhu cầu lọc hóa dầu và 64% nhu cầu sản xuất phân bón, song vẫn hoàn toàn là hydrogen từ than và khí tự nhiên; chưa có dự án hydrogen xanh lá hay xanh lam quy mô thương mại đi vào vận hành.

Việt Nam có lợi thế về tài nguyên điện gió, điện mặt trời và vị trí thuận lợi cho thương mại với Đông Bắc Á. Tiềm năng kỹ thuật điện gió ngoài khơi trong toàn vùng đặc quyền kinh tế được ước tính khoảng 1.068 GW, lớn nhất trong khu vực ASEAN. Với bốn nhóm lĩnh vực sử dụng trọng điểm là công nghiệp, giao thông vận tải, sản xuất điện và xuất khẩu, ước tính quy mô thị trường hydrogen của Việt Nam có thể đạt khoảng 100 tỷ USD vào năm 2035. Hệ sinh thái hydrogen tại Việt Nam đang từng bước hình thành với sự tham gia của các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, các đối tác quốc tế và các đơn vị hỗ trợ trong nước.

Xác định vị thế trong nền kinh tế hydrogen

Nhóm chuyên gia dự thảo Báo cáo “Thị trường hydrogen sạch tại Việt Nam”, đề xuất 8 nhóm hành động ưu tiên, gồm hoàn thiện khung pháp lý với định nghĩa hydrogen sạch dựa trên cường độ carbon và cơ chế cấp phép một cửa; nâng cao thẩm quyền điều phối liên ngành; bổ sung các công cụ tạo cầu; thiết lập các công cụ tài chính nền tảng và hệ thống chứng nhận xuất xứ; triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; tập trung hỗ trợ cho các dự án ưu tiên; đầu tư hạ tầng dùng chung đi trước một bước; và đẩy mạnh hợp tác quốc tế có chọn lọc. Đây là những nội dung được đưa ra để các bên tham vấn tại Hội thảo.

Ông Juhern Kim, Trưởng Đại diện quốc gia Viện Tăng Trưởng Xanh toàn cầu (GGGI) tại Việt Nam nhấn mạnh: Việt Nam cần xác định những lĩnh vực trọng tâm, thị trường mà hydrogen sạch có thể tạo ra giá trị kinh tế.

Ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia chia sẻ: “Từ định hướng chiến lược đến một thị trường vận hành thực chất là chặng đường đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên. Với vai trò hạt nhân kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, NIC mong muốn tạo không gian để cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư, viện nghiên cứu và trường đại học cùng đối thoại, cùng hành động, qua đó góp phần hình thành thị trường hydrogen sạch của Việt Nam. Những đóng góp thẳng thắn, sát thực tiễn của các đại biểu sẽ giúp Báo cáo trở thành tài liệu tham khảo có giá trị.”

Ông Juhern Kim, Trưởng Đại diện quốc gia Viện Tăng Trưởng Xanh toàn cầu (GGGI) tại Việt Nam cũng nhấn mạnh “Việt Nam đã có định hướng rõ ràng cho phát triển hydrogen sạch. Bước tiếp theo là xác định những cơ hội thực sự khả thi, đồng thời có tầm nhìn dài hạn về vị thế của Việt Nam trong nền kinh tế hydrogen đang hình thành trên toàn cầu. Trong đó bao gồm xác định những lĩnh vực trọng tâm, thị trường mà hydrogen sạch có thể tạo ra giá trị kinh tế, và những điều kiện cần thiết để các dự án có thể thu hút đầu tư ngay từ hôm nay, đồng thời xây dựng quan hệ đối tác cho tương lai.”

Ông Kim cũng cho biết với sự hỗ trợ của Quỹ Tín thác Thỏa thuận Xanh Hàn Quốc (KGNDTF), GGGI và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đang kết nối các bên liên quan về chính sách, tài chính, công nghệ và công nghiệp để đánh giá các cơ hội phát triển hydrogen tại Việt Nam từ nhiều góc độ, qua đó xác định những cơ hội có tính khả thi cao và những thách thức cần được tháo gỡ.