 |
| Nhiều công trình hạ tầng quan trọng quy mô lớn được đầu tư, nâng cấp, góp phần làm thay đổi rõ rệt diện mạo đất nước. Ảnh: internet |
Khơi thông nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội; ưu tiên phát triển một số công trình trọng điểm quốc gia về giao thông, hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng phát triển hạ tầng thông tin, viễn thông, tạo nền tảng cho chuyển đổi số quốc gia, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số là một trong ba đột phá chiến lược.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động tại Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 20/5/2021, trong đó đề ra các mục tiêu cụ thể: đến năm 2023 cả nước có 3.000 km đường cao tốc, 1.700 km đường ven biển; nối thông tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Lạng Sơn đến Cà Mau; ưu tiên đầu tư cao tốc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Nam Trung Bộ - Tây Nguyên; hoàn thành giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Long Thành...
Để phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Luật Đường sắt, Luật Hàng không và 6 nghị quyết về các cơ chế đặc thù cho nhiều dự án trọng điểm; đồng thời ban hành 9 nghị định quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thẩm quyền, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động cho địa phương. Cơ sở chính trị, pháp lý tiếp tục được hoàn thiện, tập trung chuẩn bị đầu tư, bảo đảm điều kiện để triển khai ngay từ năm 2026 các dự án hạ tầng chiến lược quốc gia, có ý nghĩa động lực cho giai đoạn tới như: Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm, các Tổ công tác của Chính phủ tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động trong kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia. Nhiều nghị quyết quan trọng được ban hành, định hướng chiến lược đầu tư các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như: đường Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh; nghiên cứu mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP; triển khai các nghị quyết của Quốc hội về Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; từng bước triển khai các công trình đường sắt trọng điểm quốc gia.
Tạo nền tảng bước vào giai đoạn phát triển mới
Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ, giai đoạn 2021-2025, hệ thống kết cấu hạ tầng quốc gia phát triển đột phá với nhiều công trình quy mô lớn, hiện đại, có tính kết nối, lan tỏa và định hình cho tương lai. Điển hình là việc khởi công, khánh thành đồng loạt 80 dự án, với tổng vốn đầu tư khoảng 445 nghìn tỷ đồng nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; 250 công trình tiêu biểu với tổng mức đầu tư khoảng 1,28 triệu tỷ đồng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9.
Nguồn vốn tư nhân ngày càng tham gia tích cực vào phát triển hạ tầng. Sau ba đợt khởi công, khánh thành đồng loạt các công trình, dự án lớn, cả nước đã có 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư trên 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm khoảng 74,6%; gần 140 công trình lớn đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả.
Đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành 3.345 km đường bộ cao tốc (tính cả đường dẫn và nút giao đạt 3.803 km, vượt 803 km so với mục tiêu); trên 1.711 km đường ven biển; nhiều tuyến vành đai, đường sắt đô thị được đưa vào hoạt động. Hạ tầng văn hóa, xã hội được đầu tư mạnh mẽ; mô hình hợp tác công – tư trong xây dựng Trung tâm Triển lãm quốc gia (VEC) thuộc nhóm 10 trung tâm lớn nhất thế giới được triển khai hiệu quả.
Trong lĩnh vực hàng không, Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 tiêu chuẩn 4F đầu tiên tại Việt Nam cơ bản hoàn thành; các sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Điện Biên, Phú Bài được nâng cấp; hoàn thành nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, mở rộng nhà ga T2 Nội Bài, xây dựng nhà ga T2 Cát Bi, khởi công Cảng hàng không quốc tế Gia Bình...
Lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa ghi nhận nhiều bước tiến với việc hoàn thành các bến cảng tại Lạch Huyện; nâng cấp các cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, Cái Mép - Thị Vải; khởi công cảng Hòn Khoai, Bãi Giốc; ký hiệp định vay vốn Dự án phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam, dự kiến khởi công năm 2026.
Về đường sắt, nhiều dự án quan trọng được khởi công như cầu đường sắt Cẩm Lý; Dự án thành phần 1 tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; đồng thời đẩy nhanh thủ tục triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam; tổ chức khởi công các khu tái định cư tại nhiều địa phương vào tháng 8/2025.
Trong lĩnh vực năng lượng, việc triển khai Quy hoạch điện VIII và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII được thực hiện quyết liệt; nhiều dự án nguồn điện, lưới điện trọng điểm được triển khai đúng tiến độ; hoàn thành các tuyến đường dây 500 kV liên vùng, liên miền trong thời gian ngắn kỷ lục, tăng cường truyền tải Bắc - Nam, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Hạ tầng viễn thông, hạ tầng số phát triển mạnh mẽ, với 100% xã, phường có cáp quang; tốc độ Internet di động thuộc nhóm 20 nước đứng đầu thế giới; mạng 4G phủ 99,8% dân số, 5G phủ trên 91% dân số; hình thành hệ thống trung tâm dữ liệu, tuyến cáp quang biển và cáp quang quốc tế do Việt Nam chủ động đầu tư. Hạ tầng đô thị, nông thôn tiếp tục được hoàn thiện theo hướng xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu; tỷ lệ đô thị hóa đạt 44,9%; chương trình xây dựng nông thôn mới đạt và vượt nhiều mục tiêu đề ra giai đoạn 2021-2025.
Trong quá trình đó, Bộ Tài chính đã phát huy vai trò nòng cốt trong bảo đảm nguồn lực đầu tư; chủ động hoàn thiện thể chế về ngân sách nhà nước, đầu tư công, đầu tư theo phương thức PPP; cân đối, bố trí, điều chỉnh vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm; tham gia tích cực các Ban Chỉ đạo, Tổ công tác của Chính phủ và hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ được giao.
Đánh giá kết quả thực hiện đột phá chiến lược về phát triển kết cấu hạ tầng, dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV nhấn mạnh, nhiều công trình hạ tầng quan trọng quy mô lớn được đầu tư, nâng cấp, góp
phần làm thay đổi rõ rệt diện mạo đất nước và mở ra không gian phát triển mới. Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, mà còn tạo nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
Dự thảo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV tiếp tục khẳng định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược. Với quyết tâm cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tin tưởng rằng Việt Nam sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng nhanh, bền vững và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
