Hạ tầng - Tạo dư địa thu hút dòng vốn đầu tư lớn

Việc triển khai hàng loạt các siêu dự án hạ tầng quy mô lớn làm gia tăng mạnh mẽ nhu cầu thu hút nguồn vốn trung và dài hạn.

Bệ phóng từ các dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn

Việt Nam đang có sự chuyển mình mạnh mẽ trong tiến trình hoàn thiện mạng lưới hạ tầng chiến lược quốc gia. Việc triển khai hàng loạt các siêu dự án hạ tầng quy mô lớn không chỉ tái định hình diện mạo đất nước mà còn làm gia tăng mạnh mẽ nhu cầu thu hút nguồn vốn trung và dài hạn.

Bên cạnh nguồn lực đầu tư công và tín dụng ngân hàng đóng vai trò nền tảng, sự đồng hành của khu vực tư nhân, thị trường vốn và dòng vốn quốc tế đang mở ra những dư địa phát triển vô cùng rộng lớn, tạo bệ phóng vững chắc đưa nền kinh tế bước vào chu kỳ phát triển bứt phá tiếp theo.

Bước vào giai đoạn phát triển chiến lược 2026-2030, Việt Nam đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư vào mạng lưới giao thông huyết mạch, hạ tầng đô thị hiện đại, năng lượng tái tạo và kinh tế số.

Quy mô ngày càng lớn của các công trình trọng điểm quốc gia đòi hỏi nguồn lực vốn trung và dài hạn khổng lồ, đồng thời thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ của nhiều nguồn lực đa dạng trong toàn xã hội.

Một trong những dự án hạ tầng hàng không trọng điểm tiêu biểu nhất hiện nay là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 196.378 tỷ đồng.

Dự án này đang được triển khai bài bản theo từng giai đoạn, trong đó mục tiêu của giai đoạn đầu tiên là khẩn trương hoàn thành các hạng mục cần thiết nhằm phục vụ kịp thời cho sự kiện quốc tế APEC 2027. Tầm nhìn đến năm 2030, cảng hàng không này dự kiến đạt công suất thiết kế ấn tượng khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Nhằm tối ưu hóa nguồn vốn xã hội, một số công trình phụ trợ bảo đảm hoạt động bay liên quan cũng đang được nghiên cứu triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), thể hiện sự đa dạng và linh hoạt trong mô hình đầu tư của toàn bộ dự án.

Song song với hạ tầng hàng không, dư địa dành cho dòng vốn quốc tế tiếp tục được mở rộng mạnh mẽ sang mạng lưới đường sắt quốc gia. Vào tháng 8 năm 2026, Bộ Xây dựng đã chính thức đề xuất đưa bốn dự án đường sắt quy mô lớn vào dự thảo Danh mục quốc gia các dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài giai đoạn 2026–2030.

Danh mục đề xuất này bao gồm tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu, tuyến TP.Hồ Chí Minh - Cần Thơ - Cà Mau, tuyến Mụ Giạ - Vũng Áng và tuyến khôi phục Tháp Chàm - Đà Lạt.

Với tổng vốn đầu tư dự kiến vô cùng lớn, lên tới khoảng 445.100 tỷ đồng (tương đương khoảng 17 tỷ USD), cả bốn dự án đường sắt chiến lược này đều được đề xuất triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Danh mục dự án hạ tầng không ngừng mở rộng này là minh chứng cho thấy giai đoạn phát triển tiếp theo của đất nước không chỉ đòi hỏi sự gia tăng bứt phá về quy mô tài chính, mà còn yêu cầu việc thiết lập các cấu trúc đầu tư bài bản, tạo điều kiện thuận lợi nhất để cả khu vực tư nhân lẫn các đối tác quốc tế cùng tham gia một cách hiệu quả.

Trong bối cảnh đầu tư công và tín dụng ngân hàng vẫn giữ vai trò nòng cốt, thị trường vốn và các hình thức hợp tác đầu tư đa dạng sẽ là nguồn bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn bền vững cho quốc gia.

Dòng vốn quốc tế dồi dào tiếp tục tìm kiếm cơ hội bứt phá

Sự gia tăng nhu cầu huy động vốn cho hạ tầng diễn ra trong bối cảnh dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đổ vào Việt Nam liên tục ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng vượt bậc, khẳng định niềm tin vững chắc của các nhà đầu tư toàn cầu đối với triển vọng kinh tế của đất nước.

Theo số liệu thống kê chính thức từ Trang thông tin điện tử Đầu tư Nước ngoài, chỉ tính riêng trong bảy tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần tại Việt Nam đã đạt con số vô cùng ấn tượng là 38,06 tỷ USD, tăng trưởng tới 58% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bức tranh tổng thể đó, nguồn vốn đăng ký mới đạt 21,05 tỷ USD, vốn điều chỉnh của các dự án đang hoạt động đạt 10,43 tỷ USD, và giá trị vốn thông qua hình thức góp vốn, mua cổ phần đạt 6,58 tỷ USD. Đồng thời, dòng vốn thực hiện giải ngân thực tế cũng đạt 15,2 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng vững chắc 11,8% so với cùng kỳ.

Trong các lĩnh vực kinh tế thu hút dòng vốn ngoại, thị trường bất động sản tiếp tục khẳng định sức hút mạnh mẽ khi giữ vững vị trí thứ hai toàn ngành, chỉ xếp sau lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.

Cụ thể, ngành bất động sản đã thu hút tới 5,65 tỷ USD vốn đăng ký đầu tư nước ngoài, chiếm tỷ trọng 14,9% trong tổng nguồn vốn đầu tư đăng ký vào Việt Nam.

Đánh giá về xu hướng tích cực này, ông Neil MacGregor, Tổng Giám đốc Savills Việt Nam nhận định rằng những con số tăng trưởng ấn tượng kể trên là minh chứng rõ nét cho thấy Việt Nam tiếp tục duy trì sức hấp dẫn đặc biệt đối với dòng vốn quốc tế.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng khi quy mô và phạm vi của các cơ hội đầu tư ngày càng mở rộng, các nhà đầu tư nước ngoài cũng đang dịch chuyển tiêu chuẩn lựa chọn, ngày càng chú trọng sâu sắc đến chất lượng dự án, năng lực triển khai thực tế của doanh nghiệp và tính rõ ràng, minh bạch của cấu trúc đầu tư.

Tổng Giám đốc Savills Việt Nam nhấn mạnh thêm rằng Việt Nam hoàn toàn không thiếu cơ hội đầu tư, song thách thức lớn nhất trong giai đoạn tiếp theo là phải chuyển hóa thành công những cơ hội này thành các dự án cụ thể có khả năng hấp thụ và sử dụng dòng vốn một cách hiệu quả nhất.

Khi đưa ra quyết định, nhà đầu tư sẽ không chỉ xem xét tiềm năng tăng trưởng đơn thuần, mà còn thực hiện đánh giá vô cùng khắt khe về tính rõ ràng của pháp lý, cấu trúc sở hữu, tính khả thi của kế hoạch phát triển cũng như năng lực triển khai dự án trong dài hạn.

Chất lượng dự án: chìa khóa quyết định khả năng tiếp cận vốn

Bên cạnh phương thức đầu tư trực tiếp vào các dự án hoàn toàn mới, các nhà đầu tư nước ngoài hiện nay đang linh hoạt tham gia vào thị trường Việt Nam thông qua các hình thức gián tiếp vô cùng sôi động như góp vốn, mua cổ phần, thực hiện M&A (mua bán và sáp nhập), liên doanh hoặc hợp tác cùng phát triển.

Đối với những dự án đã xây dựng được một nền tảng nhất định, các phương thức hợp tác này được xem là con đường ngắn nhất giúp nhà đầu tư ngoại nhanh chóng tiếp cận thị trường, đồng thời bổ sung nguồn lực tài chính dồi dào giúp dự án triển khai đúng tiến độ đề ra.

Xu hướng này đang gia tăng mạnh mẽ trên thực tế khi trong bảy tháng đầu năm 2026, Cục Đầu tư nước ngoài đã ghi nhận tới 1.815 giao dịch góp vốn, mua cổ phần với tổng giá trị tăng trưởng 61,6% so với cùng kỳ năm trước.

Rất nhiều nhà đầu tư quốc tế ưu tiên lựa chọn hình thức này nhằm nhanh chóng tiếp cận mạng lưới khách hàng, hệ thống phân phối sẵn có và nền tảng pháp lý đã được hoàn thiện trước đó thay vì phải mất thời gian xây dựng lại từ đầu.

Tuy nhiên, việc dòng vốn ngoại đổ về dồi dào hơn không đồng nghĩa với việc mọi dự án đều có thể dễ dàng tiếp cận nguồn lực tài chính như nhau. Sự phân hóa trên thị trường đang diễn ra ngày càng sâu sắc, đặc biệt là đối với các dự án quy mô lớn, nơi quy trình thẩm định đầu tư của các quỹ ngoại diễn ra vô cùng nghiêm ngặt.

Để vượt qua các rào cản này, dự án bắt buộc phải đáp ứng toàn diện các tiêu chí cốt lõi bao gồm tình trạng pháp lý rõ ràng, quyền sử dụng đất hợp pháp, cấu trúc sở hữu minh bạch, hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước, tính khả thi cao của kế hoạch phát triển lâu dài và khả năng kiến tạo dòng tiền ổn định, bền vững trong tương lai.

Khi quy mô đầu tư của cả nước không ngừng mở rộng, việc đa dạng hóa các nguồn vốn - bao gồm cả đầu tư công, tín dụng, dòng vốn tư nhân và quốc tế - sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Khả năng chuyển hóa thành công nguồn lực tài chính khổng lồ này thành các công trình, dự án khả thi trên thực tế sẽ phụ thuộc trực tiếp vào chính chất lượng dự án, sự chuyên nghiệp của cấu trúc đầu tư và năng lực triển khai của doanh nghiệp.

Đây không chỉ là yếu tố quyết định nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn, mà còn là nền tảng thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát triển phồn vinh và bền vững trong tương lai.