Phân cấp thực hiện dự án quy mô nhỏ, hỗ trợ sản xuất trong Chương trình Mục tiêu quốc gia

Nghị định số 358/2025/NĐ-CP quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các Chương trình Mục tiêu quốc gia được Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành. Ảnh: Internet

Tăng cường phân cấp thực hiện dự án đầu tư quy mô nhỏ

Nghị định số 358/2025/NĐ-CP quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các Chương trình Mục tiêu quốc gia (CTMTQG) được Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành đã bổ sung, hoàn thiện các quy định về tổ chức thực hiện dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, có sự tham gia của người dân và cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất.

Theo Bộ Tài chính, cơ chế tổ chức thực hiện dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, có tính chất kỹ thuật đơn giản và có sự tham gia của người dân được quy định tại Nghị định là giải pháp chính sách nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ Quốc hội giao tại điểm c khoản 7 Nghị quyết 257/2025/QH15. Đồng thời, kế thừa quy định tại Nghị định 27/2022/NĐ-CP và điều chỉnh thẩm quyền từ cấp huyện về cấp xã theo quy định tại Nghị định 125/2025/NĐ-CP.

Theo đó, tiêu chí lựa chọn dự án đặc thù được hoàn thiện theo hướng tăng cường phân cấp. Việc xác định dự án đầu tư xây dựng có tính chất kỹ thuật đơn giản thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng; đối với dự án thuộc lĩnh vực chuyên ngành khác thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành liên quan. Tiêu chí về thiết kế mẫu, thiết kế điển hình, thiết kế sẵn có do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cũng quy định tiêu chí tổng mức đầu tư tối đa của từng loại dự án đặc thù nhưng không vượt quá tổng mức đầu tư của dự án lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Nghị định thống nhất sử dụng thuật ngữ “Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đơn giản”, đồng thời điều chỉnh, bổ sung quy định về trình tự lập báo cáo, thẩm định báo cáo, lựa chọn nhà thầu, quản lý thi công xây dựng, thanh toán, quyết toán, quản lý vận hành và bảo trì công trình. Các quy định này được điều chỉnh phù hợp với tổ chức cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đáp ứng đề xuất, kiến nghị của các địa phương trong quá trình triển khai.

Cụ thể hóa cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất

Về cơ chế thực hiện hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc CTMTQG, Nghị định bổ sung các quy định chung về quản lý, tổ chức thực hiện hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất; quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước trong mua sắm hàng hóa, dịch vụ và quản lý tài sản hình thành từ hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất.

Bộ Tài chính cho biết, các quy định trên nhằm tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến thời hạn hỗ trợ thực hiện dự án, tỷ lệ đối tượng tham gia và mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các đối tượng không thuộc phạm vi CTMTQG, đồng thời cụ thể hóa nhiệm vụ Quốc hội giao.

Nghị định cũng bổ sung và hoàn thiện cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị trên cơ sở sửa đổi, bổ sung quy định tại Nghị định 38/2023/NĐ-CP. Theo đó, phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định nội dung hỗ trợ từ ngân sách nhà nước; đồng thời, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định mức hỗ trợ tối đa cho 1 dự án và định mức hỗ trợ cho từng đối tượng tham gia dự án phù hợp với khả năng huy động nguồn lực của địa phương.

Bên cạnh đó, Nghị định bổ sung mẫu hồ sơ đề xuất dự án thống nhất trên phạm vi cả nước, tiếp tục phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định quy trình thực hiện và đầu mối tiếp nhận hồ sơ tại địa phương. Các quy định về mẫu hồ sơ, trình tự thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất tại các bộ, cơ quan trung ương được bãi bỏ, bảo đảm thống nhất nguyên tắc cơ quan trung ương chỉ ban hành cơ chế, chính sách và thực hiện kiểm tra, hướng dẫn.

Đáng chú ý, Nghị định bãi bỏ cơ chế quay vòng một phần vốn hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật để luân chuyển trong cộng đồng, qua đó giảm thủ tục, khắc phục những quy trình không mang lại hiệu quả cao trong tổ chức thực hiện các CTMTQG. Đồng thời, Nghị định bổ sung quy định làm rõ điều kiện, cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất trong trường hợp không lựa chọn được dự án liên kết theo chuỗi giá trị hoặc dự án phát triển sản xuất cộng đồng, cũng như hoàn thiện cơ chế thực hiện các dự án phát triển sản xuất theo cơ chế đặc thù.

Việc hoàn thiện các cơ chế về dự án đầu tư quy mô nhỏ, hỗ trợ phát triển sản xuất tại Nghị định số 358/2025/NĐ-CP giúp tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức thực hiện hiệu quả các CTMTQG, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.