Nghiên cứu đưa chất lượng quản trị vào tiêu chí phân bảng và rổ chỉ số

Ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch UBCKNN.

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, việc hoàn thiện khung khổ pháp lý và xây dựng các cơ chế khuyến khích sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách quản trị với thông lệ quốc tế, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của doanh nghiệp và thị trường chứng khoán Việt Nam.

Phóng viên: Thưa ông, việc nâng chuẩn quản trị và minh bạch thông tin sẽ tác động như thế nào đến niềm tin của nhà đầu tư cũng như sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam?

Ông Nguyễn Hoàng Dương: Khi lựa chọn sản phẩm đầu tư, nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tình hình tài chính của doanh nghiệp. Họ còn quan tâm đến nhiều yếu tố khác, từ chất lượng quản trị, mối quan hệ giữa Hội đồng quản trị và Ban điều hành, định hướng phát triển bền vững, cách thức đối xử với cổ đông đến việc công bố báo cáo tài chính, các cơ chế, quy chế hoạt động và mức độ minh bạch của doanh nghiệp. Đây đều là những thông tin quan trọng để nhà đầu tư cân nhắc và đưa ra quyết định đầu tư.

Vì vậy, một doanh nghiệp có quản trị tốt, minh bạch, rõ ràng, tuân thủ đúng điều lệ và các quy trình, quy chế quản trị đã ban hành sẽ có sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Giữa hai doanh nghiệp có tình hình tài chính tương đương, tôi tin rằng nhà đầu tư sẽ lựa chọn doanh nghiệp có chất lượng quản trị tốt hơn.

Hiện nay, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được nâng hạng. Tôi cho rằng yêu cầu về quản trị công ty vì thế sẽ ngày càng cao hơn để thu hút nhà đầu tư nước ngoài. Khi lựa chọn cổ phiếu Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài sẽ so sánh với cổ phiếu của các quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới.

Do đó, trình độ quản trị của doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải tiếp tục được nâng cao để thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời đáp ứng yêu cầu của quá trình nâng hạng.

Khi một doanh nghiệp làm tốt, rồi nhiều doanh nghiệp cùng làm tốt, chất lượng quản trị chung sẽ tác động đến chất lượng của thị trường chứng khoán. Nhà đầu tư đánh giá môi trường kinh doanh, môi trường quản trị của một thị trường nói chung trước khi đi vào xem xét từng doanh nghiệp để quyết định lựa chọn thị trường đầu tư.

Theo tôi, khi chất lượng quản trị được nâng cao ở từng doanh nghiệp, những chuyển biến đó sẽ góp phần nâng cao chất lượng chung của thị trường chứng khoán và rộng hơn là cả nền kinh tế.

Phóng viên: Vậy, ông đánh giá như thế nào về thực trạng quản trị công ty tại Việt Nam hiện nay và những vấn đề đặt ra đối với việc hoàn thiện khung khổ pháp lý?

Ông Nguyễn Hoàng Dương: Tại hội nghị “Nâng cao chất lượng quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin trên thị trường chứng khoán”, chúng tôi đã nhận được nhiều ý kiến từ các hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Qua đó, chúng tôi nhận thấy rằng, mặc dù chất lượng quản trị công ty của các doanh nghiệp Việt Nam đã có những bước phát triển ban đầu, nhưng so với khu vực, thế giới và các thông lệ quản trị tốt, vẫn còn một khoảng cách mà chúng ta phải suy nghĩ.

Pháp luật hiện nay đang quy định theo hướng yêu cầu bắt buộc những tiêu chuẩn tối thiểu về quản trị doanh nghiệp. Cơ quan quản lý thực hiện đào tạo, tuyên truyền để doanh nghiệp tự nguyện áp dụng các chuẩn mực tốt. Tuy nhiên, kết quả trong thời gian vừa qua chưa thực sự hiệu quả. Về cơ bản, các doanh nghiệp mới chỉ lựa chọn tuân thủ ở mức độ tối thiểu, còn việc tự nguyện áp dụng các chuẩn mực cao hơn chưa rõ nét. Điều này tác động đến sức hấp dẫn của doanh nghiệp cũng như thị trường chứng khoán.

Trước bối cảnh đó, qua các ý kiến tại hội nghị, chúng tôi bước đầu xác định sẽ rà soát, điều chỉnh khung khổ pháp luật, từ Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán đến Luật Kế toán, kiểm toán, để bổ sung thêm những tiêu chuẩn hướng tới thu hẹp khoảng cách về quản trị giữa doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp nước ngoài.

Phóng viên: Bên cạnh việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ nghiên cứu những cơ chế khuyến khích và giải pháp cụ thể nào để thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị, thưa ông?

Ông Nguyễn Hoàng Dương: Đối với những giải pháp mà cần lộ trình dài hơn và phải cân nhắc kỹ lưỡng, chúng tôi sẽ nghiên cứu các cơ chế khuyến khích. Theo đó, doanh nghiệp áp dụng và đạt được các chuẩn mực, thông lệ quản trị tốt có thể được hưởng những cơ chế ưu đãi. Ví dụ, khi xem xét phân bảng giao dịch, đánh giá doanh nghiệp để đưa vào các bảng giao dịch cao hơn hoặc bảng tiêu chuẩn, mức độ quản trị doanh nghiệp có thể là một trong những căn cứ đánh giá.

Bên cạnh đó, khi tính toán các rổ chỉ số như VN100 hoặc VN30, chúng tôi cũng sẽ nghiên cứu tính đến trọng số của việc tuân thủ các thông lệ quản trị tốt trong quá trình lựa chọn doanh nghiệp vào rổ chỉ số. Ngoài ra, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu những cơ chế khuyến khích, ưu đãi khác đối với doanh nghiệp.

Một giải pháp nữa là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp với các hiệp hội để đào tạo, tuyên truyền, phổ biến kiến thức về các thông lệ quản trị tốt, giúp doanh nghiệp cân nhắc áp dụng và nâng chuẩn quản trị của mình lên một bước nữa.

Đồng thời, chúng tôi sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ việc tuân thủ của doanh nghiệp và có cơ chế xử phạt đối với những trường hợp không tuân thủ các quy định tối thiểu.

Chúng tôi hy vọng rằng, với những giải pháp trong thời gian tới, cùng với việc rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý về quản trị công ty, trình độ quản trị của doanh nghiệp Việt Nam sẽ được nâng lên, qua đó thu hẹp khoảng cách với các doanh nghiệp trong khu vực. Từ đó, chất lượng thị trường chứng khoán và đánh giá của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường Việt Nam cũng sẽ được cải thiện.

Những giải pháp này cũng phù hợp với quá trình thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng và định hướng tiếp tục hướng tới các hạng cao hơn trong thời gian tới.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!