Mở kênh “Lắng nghe để Kiến tạo”, đưa tiếng nói doanh nghiệp vào chính sách

Đại diện VCCI, Tập đoàn TH và đại diện lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị tham dự Lễ ký kết. Ảnh: H.Dịu

Ngày 24/9/2026, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chính thức khởi động Đề án “Lắng nghe để Kiến tạo”, đồng thời ký thỏa thuận hợp tác với Tập đoàn TH để triển khai Đề án.

Đề án được xây dựng nhằm thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao tại Thông báo số 394/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng”; và Nghị quyết số 216/NQ-CP của Chính phủ về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026.

Theo thông tin từ VCCI, điểm cốt lõi của Đề án là thực hiện hai bước chuyển mà Thủ tướng và Chính phủ đã đặt ra, là chuyển từ tư duy “tháo gỡ khó khăn” đơn thuần sang “kiến tạo phát triển” và từ “đối thoại” sang “hành động quyết liệt”.

Theo đó, Đề án được triển khai trên 2 trụ cột.

Thứ nhất là tháo gỡ vướng mắc, thông qua việc đồng hành, theo dõi và đôn đốc các cơ quan chức năng giải quyết những khó khăn, rào cản pháp lý của doanh nghiệp.

Thứ hai là kiến tạo phát triển, chủ động tiếp nhận ý tưởng, hiến kế từ cộng đồng doanh nghiệp để chuyển hóa thành các đề xuất, sáng kiến thể chế trình Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan hoạch định chính sách.

Cách làm này hướng tới việc thiết lập một kênh tương tác chuyên nghiệp, hiệu quả giữa cộng đồng doanh nghiệp và Chính phủ, phản ánh trung thực tiếng nói từ thực tiễn sản xuất kinh doanh.

Ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI.

Phát biểu tại Chương trình, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho biết, từ thực tiễn hoạt động của thị trường, quá trình thực thi chính sách ở một số nơi, một số thời điểm vẫn còn những vướng mắc. Rào cản pháp lý, sự chồng chéo giữa các quy định hay thủ tục hành chính phức tạp có thể làm tiêu hao chi phí, thời gian và khiến doanh nghiệp lỡ cơ hội đầu tư, kinh doanh.

Vì thế, theo ông Hồ Sỹ Hùng, điểm khác biệt của Đề án nằm ở việc chuyển từ xử lý từng khó khăn riêng lẻ sang kiến tạo một môi trường thuận lợi hơn cho sự phát triển của doanh nghiệp.

“Tháo gỡ khó khăn là chữa bệnh, là giải quyết các vướng mắc vụ việc mang tính đơn lẻ. Nhưng ”kiến tạo phát triển“ là phòng bệnh, là xây dựng một hệ sinh thái thể chế lành mạnh, nơi chính sách được sinh ra từ hơi thở của thực tiễn, phục vụ cho sự phát triển dài hạn của thị trường”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Cùng với đó là yêu cầu chuyển từ đối thoại sang hành động. Theo ông Hồ Sỹ Hùng, việc lắng nghe không chỉ nhằm ghi nhận phản ánh của doanh nghiệp. Tổ công tác của Đề án sẽ phân tích các vấn đề để hình thành những đề xuất cụ thể, đồng thời tổng hợp và báo cáo tới các cơ quan có thẩm quyền làm cơ sở xử lý vướng mắc.

Bên cạnh luồng công việc này, Đề án còn dành không gian để tiếp nhận các ý tưởng, sáng kiến thể chế từ cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia. Đây là điểm giúp Đề án mở rộng từ vai trò tháo gỡ khó khăn sang chủ động khai thác kinh nghiệm từ thị trường cho quá trình xây dựng chính sách.

Để thực hiện, VCCI sẽ vận hành Tổ công tác thường trực kết hợp với mạng lưới chuyên gia. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI cho biết, khi việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trở thành nhiệm vụ thường xuyên, VCCI cũng cần một cách thức tổ chức bài bản và chuyên nghiệp hơn.

Theo đó, Ban Pháp chế VCCI đóng vai trò hạt nhân, đồng thời huy động nguồn lực từ các đơn vị của VCCI, các hiệp hội và chuyên gia bên ngoài. Các phản ánh cần được phân tích để xác định vướng mắc nằm ở quy định nào, nguyên nhân từ cơ chế hay thực thi và giải pháp phù hợp là gì.

Ông Bùi Anh Tuấn Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính).

Cơ chế này cũng được kết nối với quá trình tổng hợp, xử lý kiến nghị tại các cơ quan quản lý nhà nước. Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, thời gian qua Bộ Tài chính, VCCI và các đơn vị liên quan đã phối hợp trong việc tập hợp, theo dõi phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp.

Vì thế, Đề án có thể trở thành một công cụ để việc xử lý phản ánh, kiến nghị không chỉ mang tính thời điểm mà trở thành hoạt động thường xuyên, được theo dõi và hướng tới kết quả thực chất.

Một điểm đáng chú ý khác trong mô hình của Đề án là sự tham gia trực tiếp của khu vực tư nhân vào việc đóng góp nguồn lực cho hoạt động hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Theo thỏa thuận được ký kết, Tập đoàn TH là đối tác sáng lập, đồng hành cùng VCCI hỗ trợ vận hành Tổ công tác thường trực và kết nối mạng lưới chuyên gia.

Theo ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn TH, việc tham gia Đề án không đơn thuần là một chương trình hợp tác mà hướng tới hình thành một cơ chế trong đó tiếng nói từ thực tiễn doanh nghiệp được tiếp nhận có hệ thống, phân tích bằng tri thức chuyên gia và chuyển thành đề xuất, hành động cụ thể.

Theo đại diện TH, doanh nghiệp là nơi trực tiếp đưa chính sách vào cuộc sống nên cũng thường là chủ thể cảm nhận sớm những bất cập của quy định, thủ tục hay những cơ chế chưa thực sự khơi thông nguồn lực. Vì thế, cần một cơ chế thường xuyên để tiếp nhận và phân tích các vấn đề phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nguồn lực dành cho Đề án chính là việc huy động tri thức chuyên gia, dữ liệu thực tiễn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị từ khu vực tư nhân để hỗ trợ VCCI xây dựng một đầu mối có khả năng lắng nghe, sàng lọc, phân tích, phản biện, kiến nghị và theo dõi kết quả xử lý. Đối với cơ quan quản lý, những dữ liệu này cũng có thể giúp nhận diện chính sách đang vận hành ra sao trong thực tế, khoảng cách giữa chủ trương và thực thi cũng như những vấn đề cần xử lý sớm.