Đảng ủy Chính phủ thúc đẩy thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Thùy Linh

Chuyển từ “làm theo” sang “thực hành”

Tại Hội nghị của Đảng ủy Chính phủ, PGS. TS. Lý Việt Quang, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, trao đổi những nội dung cơ bản và điểm mới trong Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”.

Theo PGS. TS. Lý Việt Quang, việc ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW xuất phát từ yêu cầu tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, trong đó bên cạnh những thành tựu đạt được vẫn còn một số hạn chế nhất định. Trong bối cảnh phát triển mới, việc ban hành một văn kiện thay thế là cần thiết, đồng thời đặt ra yêu cầu mới về “thực hành” và bổ sung thành tố “phương pháp Hồ Chí Minh” vào nội dung cốt lõi.

Một trong những điểm mới quan trọng của Chỉ thị số 07-CT/TW là bổ sung “phương pháp Hồ Chí Minh” vào nội dung học tập và thực hành. Theo đó, di sản Hồ Chí Minh được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất biện chứng, vừa có ý nghĩa về nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam, chuẩn mực đạo đức, vừa là phương pháp nhận thức, giải quyết thực tiễn cách mạng và phong cách hành động.

Phương pháp Hồ Chí Minh được xác định là sự vận dụng, phát triển sáng tạo phương pháp luận duy vật biện chứng Mác - Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, cùng với đường lối cách mạng và “tư cách cách mạng”, người cán bộ cách mạng cần có “phương pháp cách mạng”. Sự thống nhất về nhận thức và ý chí chỉ có thể chuyển thành thắng lợi khi được hiện thực hóa bằng một phương pháp đúng đắn.

Trong giai đoạn phát triển mới, việc quán triệt phương pháp Hồ Chí Minh được đặt ra nhằm góp phần nâng cao năng lực tư duy, năng lực quản trị quốc gia hiện đại; phát hiện và tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông mọi nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.

Cùng với đó, Chỉ thị số 07-CT/TW nhấn mạnh mối quan hệ thống nhất, hữu cơ giữa tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh. Trong đó, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò nền tảng định hướng; đạo đức là hệ thống chuẩn mực giá trị điều chỉnh hành vi và là cái “gốc” của người cách mạng; phương pháp là hệ thống biện pháp, cách thức lãnh đạo, quản lý và vận động quần chúng; còn phong cách là sự biểu hiện ổn định, nhất quán, sinh động của tư tưởng, đạo đức và phương pháp Hồ Chí Minh trong tư duy, lề lối làm việc, ứng xử và sinh hoạt hằng ngày.

Các thành tố này có mối quan hệ thống nhất và tác động qua lại. Tư tưởng định hướng cho đạo đức, phương pháp và phong cách; đạo đức là nền tảng để giữ vững tư tưởng; phương pháp là phương thức khoa học hiện thực hóa tư tưởng, đạo đức vào đời sống; phong cách là sự biểu hiện sinh động, ổn định, kết tinh toàn bộ tư tưởng, đạo đức, phương pháp của người cán bộ, đảng viên trong thực tiễn.

Từ đó, yêu cầu đặt ra là phải triển khai đồng bộ, toàn diện, có hệ thống, khắc phục khuynh hướng phiến diện, xem nhẹ một thành tố hoặc tách rời giữa lý luận với thực tiễn.

Đáng chú ý, Chỉ thị số 07-CT/TW đặt ra bước chuyển mạnh từ tư duy “làm theo” sang hành động “thực hành”. Đây được xác định là bước chuyển nhằm đưa việc học tập và làm theo Bác đi vào chiều sâu, thực chất, hạn chế bệnh hình thức, giáo điều.

Theo tinh thần này, yêu cầu không chỉ dừng ở “học điều đúng” mà phải chuyển sang “học cách làm đúng”, từ “noi gương” sang vận dụng sáng tạo phương pháp luận. Nếu “làm theo” ở các giai đoạn trước nhấn mạnh việc noi theo các chuẩn mực đạo đức, thì “thực hành” trong giai đoạn mới đòi hỏi nhận thức sâu sắc bản chất vấn đề và chuyển hóa nhận thức thành sự chủ động, quyết liệt trong hành động.

Việc triển khai các thành tố trong di sản Hồ Chí Minh cần được cụ thể hóa theo Chuyên đề toàn khóa.

Đối với tư tưởng Hồ Chí Minh, cách triển khai tập trung vào tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam, gồm mục tiêu, nhiệm vụ, lực lượng lãnh đạo và lực lượng thực hiện.

Đối với đạo đức Hồ Chí Minh, việc cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức trong giai đoạn phát triển mới phải quán triệt quan điểm của Đại hội XIV, Chỉ thị số 07-CT/TW và các quy định của Đảng về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.

Đối với phương pháp Hồ Chí Minh, các nội dung cốt lõi gồm phương pháp lý luận gắn liền với thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan; xác định mục tiêu chiến lược và nhiệm vụ trọng tâm; vận dụng phương pháp “Dĩ bất biến ứng vạn biến” để giải quyết biện chứng mối quan hệ giữa chiến lược và sách lược; tạo lực, lập thế và nắm bắt thời cơ; giành thắng lợi từng bước; nêu gương kết hợp với tự phê bình và phê bình; bồi dưỡng, sử dụng và phát huy vai trò của cán bộ.

Đối với phong cách Hồ Chí Minh, các nội dung được nhấn mạnh gồm phong cách tư duy độc lập, tự chủ, đổi mới sáng tạo; phong cách diễn đạt súc tích, trong sáng, giản dị, dễ hiểu và truyền cảm hứng; phong cách làm việc khoa học, sâu sát thực tiễn, gần dân, đặt hiệu quả công tác làm thước đo; phong cách ứng xử chân thành, nhân văn, khiêm tốn, độ lượng, tinh tế; phong cách sinh hoạt giản dị, thanh cao, ngăn nắp và quyết liệt chống lãng phí.

Văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cho tăng trưởng

Cũng tại Hội nghị, PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trao đổi chuyên đề “Vai trò của văn hóa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”.

Theo chuyên đề, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030 theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIV đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình phát triển. Việt Nam cần chuyển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng, dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ, sang mô hình dựa vào năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng thể chế và năng lực con người.

Các chỉ tiêu được đặt ra gồm đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt trên 55% và tốc độ tăng năng suất lao động bình quân khoảng 8,5%/năm.

Trong quá trình đó, văn hóa được nhìn nhận trên nhiều phương diện. Văn hóa là “hạ tầng tinh thần”, góp phần tạo dựng khát vọng phát triển, niềm tin, sự đồng thuận xã hội và xác lập các giá trị chuẩn mực của con người Việt Nam. Đồng thời, văn hóa tạo ra nguồn lực nội sinh thông qua việc chuyển hóa di sản, tri thức bản địa và bản sắc thành tài sản vô hình có khả năng tái tạo, gia tăng giá trị thông qua sáng tạo và số hóa.

Tại Việt Nam, giai đoạn 2023-2025, tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng của công nghiệp văn hóa đạt 9,02%/năm, đóng góp khoảng 5,1% GDP vào năm 2025. Trong đó, du lịch văn hóa đóng góp lớn nhất, chiếm 25,9% giá trị gia tăng toàn ngành.

Tuy nhiên, PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Phương cũng chỉ ra những hạn chế như chuỗi giá trị chưa hoàn chỉnh, thiếu doanh nghiệp đầu tàu; tăng trưởng vẫn phụ thuộc nhiều vào vốn đầu tư và lao động thô. Đóng góp của TFP được nêu ở mức 23,1%, trong khi năng suất lao động ngành tăng chậm, khoảng 2,84%/năm.

Một số định hướng được đề xuất gồm đột phá về thể chế và sở hữu trí tuệ, đưa chỉ tiêu văn hóa vào quy hoạch phát triển, áp dụng cơ chế thử nghiệm (Sandbox), thúc đẩy định giá và thế chấp quyền sở hữu trí tuệ; chuẩn hóa dữ liệu văn hóa thành hạ tầng chiến lược và triển khai Hệ thống tài khoản vệ tinh văn hóa để đo lường chính xác hơn đóng góp của văn hóa vào GDP.

Cùng với đó là phát triển các cụm sáng tạo vùng dựa trên thế mạnh đặc thù, như Hà Nội về di sản, thiết kế; TP.HCM về thị trường, công nghệ; Huế về di sản, nghệ thuật; Đà Nẵng về nội dung số.

Theo định hướng được trao đổi tại Hội nghị, mục tiêu dài hạn là biến văn hóa thành năng lực nội sinh, động lực sáng tạo và hệ điều tiết xã hội, góp phần vào quá trình phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc.

Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ Lại Xuân Lâm phát biểu tại Hội nghị. Ảnh Thùy Linh

Gắn học tập, thực hành với từng nhiệm vụ cụ thể

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ Lại Xuân Lâm nhấn mạnh, yêu cầu hiện nay không chỉ là tiếp tục học tập tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh mà quan trọng hơn là đưa việc học tập vào thực hành, đưa những giá trị đó vào từng công việc, từng vị trí công tác và từng hành động cụ thể của cán bộ, đảng viên.

Theo đó, việc học tập và thực hành theo Bác phải được thể hiện trong trách nhiệm nêu gương, đạo đức công vụ, phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, gần dân, sát dân, vì dân; tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Đối với cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Chính phủ, việc học tập và thực hành theo Bác cần thể hiện ngay trong công tác tham mưu, xây dựng chính sách, tổ chức thực thi pháp luật, quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân, lấy hiệu quả công việc, chất lượng phục vụ và những chuyển biến cụ thể trong thực tiễn làm thước đo.

Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ Lại Xuân Lâm đề nghị các cấp ủy, tổ chức Đảng, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên dư luận xã hội và lực lượng làm công tác tuyên giáo, dân vận trong Đảng bộ Chính phủ tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục quán triệt, tuyên truyền sâu rộng, kịp thời những nội dung cốt lõi, điểm mới của Chỉ thị số 07-CT/TW về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị; gắn công tác tuyên truyền với nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng Đảng và nhiệm vụ chuyên môn của từng cơ quan, đơn vị.

Các cấp ủy, tổ chức Đảng cần cụ thể hóa các quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp trong Chỉ thị số 07-CT/TW, bảo đảm tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trong toàn Đảng bộ Chính phủ. Việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh cần thấm sâu vào hoạt động của cấp ủy, tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị; gắn với nhiệm vụ chính trị, xây dựng đội ngũ và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đảng ủy Chính phủ yêu cầu xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn và trụ cột, điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước. Các giá trị văn hóa cần được gắn kết, thấm sâu vào đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại, góp phần trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần tập trung làm rõ các chủ trương, quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước; kết quả trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng thời chú trọng thông tin, phân tích những nhiệm vụ trọng tâm về truyền thông chính sách, hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Đảng ủy Chính phủ cũng yêu cầu phát huy vai trò của cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp và đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên dư luận xã hội; chủ động nắm bắt, dự báo tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kịp thời định hướng thông tin, nhất là trên không gian mạng; tăng cường lan tỏa thông tin tích cực, chính thống, góp phần tạo môi trường thông tin lành mạnh.

Kết luận Hội nghị, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ đề nghị ngay sau Hội nghị, các cấp ủy trực thuộc khẩn trương tổ chức thông tin, tuyên truyền, quán triệt những nội dung cốt lõi, thiết thực đến cán bộ, đảng viên và người lao động tại cơ quan, đơn vị. Mỗi cán bộ, đảng viên được yêu cầu chủ động lan tỏa những nội dung thiết thực của hội nghị, góp phần đưa các chỉ thị, nghị quyết của Đảng được nhận thức đầy đủ, thống nhất và kịp thời đi vào cuộc sống.

Hội nghị có gần 500 đại biểu đại diện các ban, đơn vị của Đảng ủy Chính phủ và 16 Đảng bộ trực thuộc tham dự. Theo Đảng ủy Chính phủ, yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là biến các chủ trương, nghị quyết thành hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong từng cơ quan, đơn vị, qua đó góp phần thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ Chính phủ.