Không chờ đến đối thoại mới gỡ vướng cho doanh nghiệp

Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phát biểu tại Lễ Ký kết.

Theo dõi đến từng kiến nghị

Phát biểu tại Lễ Ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai Đề án “Lắng nghe để Kiến tạo” của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vào ngày 24/9/2026, theo ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), VCCI thực hiện tập hợp các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp để chuyển tới Bộ Tài chính và các bộ, ngành. Bộ Tài chính có trách nhiệm đôn đốc, theo dõi, tổng hợp tình hình xử lý để phục vụ công tác báo cáo Chính phủ.

Đáng chú ý, tình hình xử lý phản ánh, kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp đã trở thành một nội dung chính thức trong báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ và được thể hiện trong nghị quyết phiên họp. Dù nghị quyết dung lượng không dài nhưng luôn dành một phần không nhỏ về tình hình xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, điều này cho thấy việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đang được Chính phủ và các bộ, ngành theo dõi sát sao, cụ thể hơn. Kiến nghị sau khi được tiếp nhận không chỉ được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền mà còn tiếp tục được theo dõi trong quá trình xử lý.

Qua theo dõi từ tháng 7/2026 và tổng hợp từ VCCI, các cuộc làm việc của Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ và các bộ, ngành với cộng đồng doanh nghiệp, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể cho hay, Bộ Tài chính đã tập hợp khoảng 202 kiến nghị chi tiết. Đến thời điểm hiện tại, hơn 100 kiến nghị đã được xử lý luôn và có trả lời thỏa đáng cho doanh nghiệp. Những nội dung còn lại đã được ghi nhận và tiếp tục được nhận diện cụ thể để xử lý.

Theo đại diện Bộ Tài chính, cách thức tập hợp và yêu cầu xử lý kiến nghị của doanh nghiệp hiện nay không chỉ là có kết quả xử lý, mà còn phải quan tâm tới chất lượng giải quyết kiến nghị, phải rõ hơn, cụ thể hơn và phải có kết quả, cũng như những vấn đề liên quan đến chất lượng xử lý.

Để làm được điều này, việc theo dõi được thực hiện khá chi tiết đối với từng trường hợp. Theo ông Bùi Anh Tuấn, các cơ quan liên quan duy trì một hệ thống cập nhật hàng ngày, trong đó xác định đơn vị kiến nghị, lĩnh vực, nội dung vướng mắc, vấn đề nằm ở đâu, liên quan đến quy định hay văn bản nào và tình trạng xử lý.

Thông tin được cập nhật liên tục, đồng thời tổng hợp định kỳ để phục vụ công tác theo dõi, báo cáo, nên đây không phải là công việc mang tính thời điểm mà được thực hiện thường xuyên. Vì thế, một vấn đề được doanh nghiệp nêu tại hội nghị, diễn đàn hay thông qua văn bản đều có thể được tập hợp và ghi nhận. Cách làm này giúp quá trình xử lý có thể được theo dõi tới từng nội dung cụ thể, thay vì kết thúc sau khi kiến nghị được chuyển tới cơ quan có trách nhiệm.

Thực tế tại Bộ Tài chính, việc xử lý cũng đang được thực hiện theo hướng tăng trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp. Ông Bùi Anh Tuấn dẫn chứng, đối với những lĩnh vực thường phát sinh nhiều kiến nghị như thuế, hải quan, tài sản công, lãnh đạo Bộ yêu cầu các đơn vị chuyên môn rà soát cụ thể các phản ánh.

Ngay trong tuần trước, Bộ Tài chính đã tổ chức làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp có kiến nghị và các hiệp hội để xem xét lại cả nội dung phản ánh lẫn câu trả lời của cơ quan chức năng, có đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp. Tại cuộc họp, đại diện Cục Hải quan, Cục Thuế... đã có trao đổi với doanh nghiệp trực tiếp từng trường hợp. Với những nội dung chưa rõ, cơ quan chức năng có thể liên hệ với doanh nghiệp để xác định chính xác vướng mắc nằm ở đâu, vấn đề đã được xử lý hay doanh nghiệp vẫn còn gặp khó khăn.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, cách thức này giúp việc xử lý đi vào đúng vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải, thay vì chỉ dừng ở việc hoàn thành một văn bản phản hồi. Đây cũng là điểm cho thấy yêu cầu đối với công tác hỗ trợ doanh nghiệp đang được nâng lên. Bởi một kiến nghị đã có văn bản trả lời chưa đồng nghĩa khó khăn trong thực tế đã được giải quyết.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, Phó Tổng Thư ký VCCI phát biểu tại chương trình

Không chỉ kiểm tra “đã trả lời hay chưa”

Về phía VCCI, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, Phó Tổng Thư ký VCCI cũng cho rằng, một thay đổi quan trọng là việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đang được đưa từ những hoạt động mang tính đơn lẻ thành cơ chế định kỳ.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, doanh nghiệp gặp khó khăn, vướng mắc là vấn đề có thể xảy ra thường xuyên trong quá trình kinh doanh. Vì thế, việc thu thập, tổng hợp và thúc đẩy xử lý cũng cần được thực hiện thường xuyên, thay vì phụ thuộc vào từng hội nghị hay cuộc đối thoại. Nội dung về khó khăn, vướng mắc và giải quyết khó khăn, vướng mắc đã trở thành một phần của họp Chính phủ thường kỳ.

Theo đại diện VCCI, đây là thay đổi lớn bởi việc tháo gỡ khó khăn không còn chỉ gắn với một vài sự kiện. Các vấn đề doanh nghiệp phản ánh được đưa vào cơ chế định kỳ để tiếp tục theo dõi việc xử lý của các cơ quan liên quan.

Một bước chuyển khác là yêu cầu đối với chất lượng câu trả lời. Ông Đậu Anh Tuấn cho biết, tinh thần hiện nay là các bộ, ngành phải trả lời những vướng mắc được doanh nghiệp phản ánh. Nhưng yêu cầu không dừng ở việc kiểm tra một kiến nghị đã được trả lời hay chưa, mà còn phải xem nội dung phản hồi có giải quyết được vấn đề doanh nghiệp đặt ra hay không.

Nếu chỉ viện dẫn các quy định chung hoặc phản hồi chưa đúng vào vướng mắc, doanh nghiệp và hiệp hội có thể tiếp tục phản ánh để VCCI tổng hợp, báo cáo. Theo ông Đậu Anh Tuấn, đây là “tinh thần mới”, bởi điều được đặt ra không chỉ là các bộ, ngành phải trả lời mà “chất lượng của trả lời và vấn đề phải được giải quyết”.

Đại diện VCCI cho hay, mới đây, VCCI đã làm việc với gần 30 hiệp hội doanh nghiệp trong và ngoài nước tại cả phía Bắc và phía Nam. Qua trao đổi, các hiệp hội đặt nhiều kỳ vọng vào việc nâng chất lượng giải quyết khó khăn, vướng mắc. Bởi muốn đánh giá một phản hồi có thỏa đáng hay không, cơ quan tập hợp kiến nghị phải nắm được bản chất vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải, quy định liên quan cũng như kết quả xử lý trên thực tế.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, thời gian qua VCCI đã thực hiện 4 báo cáo, tập hợp hơn 220 vấn đề cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp. Các phản ánh đến từ cả doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ, gồm những vấn đề tồn tại kéo dài cũng như khó khăn mới phát sinh.

Trong đó, có những trường hợp xuất phát từ xung đột, chồng chéo giữa các quy định pháp luật; văn bản cũ hết hiệu lực nhưng quy định mới chưa kịp ban hành; hoặc mô hình kinh doanh mới xuất hiện nhưng chưa có hành lang pháp lý phù hợp...

Cách tổng hợp kiến nghị cũng đang được điều chỉnh. Thay vì chủ yếu chia theo nhóm lĩnh vực, các vấn đề được gắn cụ thể hơn với cơ quan có trách nhiệm xử lý. Qua đó, không chỉ xác định doanh nghiệp đang vướng ở đâu mà còn làm rõ cơ quan nào cần giải quyết và kết quả xử lý ra sao.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, với những nhóm vấn đề xuất hiện nhiều, VCCI sẽ cần huy động hiệp hội và chuyên gia để phân tích sâu, xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Bởi phía sau một vướng mắc của một doanh nghiệp có thể là vấn đề chung đang tác động tới nhiều doanh nghiệp khác.

Trong bối cảnh đó, Đề án “Lắng nghe để Kiến tạo” được kỳ vọng sẽ tiếp nối cơ chế đang vận hành, giúp việc tiếp nhận và xử lý kiến nghị của doanh nghiệp đi sâu hơn vào chất lượng và kết quả. Quan trọng hơn, từ những vướng mắc cụ thể, các vấn đề mang tính hệ thống có thể được nhận diện để đề xuất điều chỉnh chính sách, thay vì chỉ xử lý từng trường hợp riêng lẻ.