Dự án CSAT và IFIA: Tạo sinh kế cho bà con nông dân

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn giới thiệu không gian phân vùng chức năng triển khai Dự án CSAT và IFIA của tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Dự án CSAT Bến Tre

Ông Nguyễn Trúc Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND tỉnh Vĩnh Long đã và đang triển khai khá hiệu quả dự án “Cơ chế tài chính sáng tạo hỗ trợ thích ứng trong sinh kế vùng đất ngập nước” (IFIA), từ đó hướng đến tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Với tổng vốn 5 triệu USD, IFIA là sáng kiến mới nhằm thử nghiệm và thể chế hóa các mô hình tài chính khí hậu sáng tạo, giúp nông dân quy mô nhỏ, phụ nữ, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng ven biển Việt Nam chủ động ứng phó với tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Dự án tập trung vào phát triển các hoạt động nuôi trồng thủy sản sinh thái, du lịch sinh thái và quản lý rừng ngập mặn bền vững. Thông qua dự án, người dân có cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ thích ứng và tham gia vào chuỗi giá trị nông nghiệp thân thiện môi trường.

Bà Enika Basu, Giám đốc Quốc gia IFAD tại Việt Nam cho biết, đây không chỉ là một dự án, mà là bản thiết kế cho tài chính khí hậu toàn diện. IFIA được thiết kế để có thể mở rộng, nhân rộng và tạo chuyển đổi thực sự.

IFIA được triển khai song song với Dự án phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh thích ứng khí hậu (CSAT) do IFAD tài trợ, nhằm tăng cường hợp tác công - tư và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng các mô hình kinh tế nông thôn vừa bền vững vừa linh hoạt trước biến động khí hậu.

Ông Nguyễn Trúc Sơn nhấn mạnh: “Dự án giúp cộng đồng địa phương chủ động hơn trong thích ứng khí hậu. Đây là cơ hội để vừa phát triển kinh tế, vừa bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.”.

Dự án là bước đi tiếp theo trong hành trình hơn ba thập kỷ đồng hành của IFAD với Việt Nam trong công cuộc giảm nghèo và phát triển nông thôn bền vững. Từ năm 1993, IFAD đã đầu tư hơn 670 triệu USD cho 16 dự án, hỗ trợ hơn nửa triệu hộ nông dân nhỏ trên cả nước. Các chương trình của tổ chức tập trung vào thúc đẩy tài chính xanh, phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp và trao quyền cho các nhóm dễ bị tổn thương, góp phần xây dựng nền nông nghiệp thích ứng và bao trùm.

Sau thời gian khảo sát, bà Enika Basu, Giám đốc Quốc gia IFAD tại Việt Nam cho biết, từ đầu tháng 9 đến nay Đoàn công tác IFAD đã làm việc với các cơ quan, đơn vị liên quan và khảo sát thực địa tại nhiều công trình hạ tầng phục vụ các chuỗi giá trị nông nghiệp chủ lực như dừa, bưởi da xanh, cây ăn trái và thủy sản. Đánh giá chung cho thấy các công trình hoàn thành đều đạt chất lượng tốt, phát huy hiệu quả hỗ trợ sản xuất và giao thương của người dân.

Hộ dân ở Vĩnh Long giới thiệu mô hình nông trại du lịch nông nghiệp tuần hoàn từ Dự án CSAT. Ảnh: Dự án CSAT Bến Tre

Tỷ lệ giải ngân chung của dự án CSAT đã có sự bứt phá từ khoảng 53% ở kỳ đánh giá trước lên khoảng 73% ở thời điểm hiện tại; trong đó lũy kế giải ngân dự án CSAT tại Bến Tre đạt 80% và tại Trà Vinh đạt 66% kế hoạch vốn.

Nhận định dự án CSAT đã bước vào giai đoạn chín muồi, đại diện IFAD khuyến nghị tỉnh Vĩnh Long cần chuyển trọng tâm từ theo dõi sản phẩm đầu ra sang bảo đảm kết quả đầu ra thực chất và tính bền vững lâu dài; tăng cường công tác theo dõi - đánh giá (M&E); khẩn trương hoàn thiện các quy trình, sổ tay hướng dẫn cơ chế tín dụng xanh để sớm giải ngân nguồn vốn của dự án IFIA phục vụ người dân vùng dự án.

Để đảm bảo các dự án hoàn thành đúng tiến độ và phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu về thủ tục gia hạn, hai Ban Quản lý dự án phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh Vĩnh Long hoàn thiện các văn bản gửi Bộ Tài chính để thông báo chính thức tới IFAD về quyết định gia hạn của Chủ tịch nước tại Quyết định số 1534/QĐ-CTN, làm cơ sở hoàn tất thủ tục điều chỉnh Hiệp định vay.

Yêu cầu hai Ban Quản lý khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ, chi tiết cho từng hạng mục công việc gắn với mốc thời gian hoàn thành cụ thể cho từng năm, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trì hoãn tiến độ. Tập trung dứt điểm các gói thầu hạ tầng còn lại của CSAT Bến Tre trong quý I/2027 và hoàn thành dứt điểm toàn bộ dự án CSAT Trà Vinh theo thời gian quy định.

Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long tiếp tục là đầu mối chỉ đạo thống nhất, trực tiếp; đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp, tận dụng tối đa năng lực chuyên môn và nguồn lực hiện có của cả hai Ban Quản lý để tương trợ lẫn nhau, đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc và tinh gọn chi phí quản lý.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị chuyên môn tiếp tục giữ vai trò đầu mối rà soát, tích hợp các kế hoạch phát triển chuỗi giá trị (VCAP) vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; hoàn thiện các hướng dẫn kỹ thuật, quy trình tín dụng xanh phù hợp quy định pháp luật để tạo điều kiện cho các hội, đoàn thể đưa nguồn vốn ưu đãi đến đúng đối tượng thụ hưởng; chú trọng công tác bàn giao, hướng dẫn chính quyền cơ sở quản lý, vận hành và bảo trì tốt các công trình sau đầu tư.