aa

Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam

10:53 | 18/11/2026
Bài viết làm rõ cơ sở lý luận về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân, đồng thời phân tích thực trạng phát triển tại Việt Nam. Kết quả cho thấy, bên cạnh những cải thiện về quy mô doanh nghiệp, năng lực đổi mới quốc gia và thể chế, hệ sinh thái vẫn tồn tại những hạn chế về năng lực hấp thụ công nghệ, liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp, tài chính đổi mới và kết nối với khu vực FDI. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất mô hình hệ sinh thái gồm 5 chủ thể, lấy doanh nghiệp tư nhân làm trung tâm, cùng 6 nhóm giải pháp nhằm góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.

TS.Lê Duy Dũng

Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng

Email: [email protected]

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, doanh nghiệp tư nhân vừa tạo của cải, việc làm và cạnh tranh, vừa chuyển hóa tri thức thành năng suất xã hội. Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất; Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí đột phá. Tuy nhiên, hỗ trợ đổi mới còn phân tán, trong khi doanh nghiệp nhỏ thiếu năng lực hấp thụ, tài sản bảo đảm và đối tác công nghệ. Vấn đề không chỉ là tăng số quỹ hay vườn ươm, mà là thiết kế quan hệ phối hợp để tri thức, vốn, nhân lực, dữ liệu và thị trường hội tụ quanh nhu cầu doanh nghiệp. Bài viết sửdụng phân tích tài liệu, thống kê mô tả và so sánh thể chế nhằm làm rõ lý luận, thực trạng và đề xuất mô hình chính sách cho Việt Nam.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CHO DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

Khái niệm, cấu trúc và logic vận hành

Đổi mới sáng tạo được hiểu là việc đưa sản phẩm hoặc quy trình mới hay được cải tiến đáng kể vào thị trường hoặc sửdụng trong thực tiễn (OECD/Eurostat, 2018). Theo Adner (2017), hệ sinh thái là cấu trúc liên kết giữa các chủ thể có sự phụ thuộc lẫn nhau trong quá trình hiện thực hóa một đề xuất giá trị. Vận dụng cách tiếp cận này, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân được hiểu là mạng lưới gồm doanh nghiệp, Nhà nước, viện nghiên cứu - trường đại học, tổ chức tài chính và tổ chức trung gian, cùng tương tác để tạo lập, chuyển giao và khai thác tri thức. Hiệu quả của hệ sinh thái phụ thuộc vào mức độ phối hợp và bổ trợ giữa các chủ thể, thay vì hoạt động riêng lẻ.

Lý thuyết hệ thống đổi mới quốc gia nhấn mạnh vai trò của thể chế và tương tác giữa các chủ thể trong quá trình tạo lập, lưu chuyển và ứng dụng tri thức (Lundvall, 1992; OECD, 1999). Trong khi đó, mô hình ba vòng xoắn của Etzkowitz và Leydesdorff (2000) làm rõ mối quan hệ giữa nhà nước, đại học và doanh nghiệp trong hoạt động đổi mới sáng tạo.

Từ góc độ kinh tế chính trị, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo còn là cơ chế phân bổ quyền tiếp cận các nguồn lực đổi mới. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế về vốn, công nghệ, nhân lực và thông tin có thể cản trở khả năng tham gia các mạng lưới đổi mới (OECD, 2021).

Cơ chế tác động

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tác động đến năng suất doanh nghiệp thông qua bốn cơ chế chủ yếu. Thứ nhất, giảm chi phí tìm kiếm thông tin và kết nối đối tác thông qua các tổ chức trung gian (Howells, 2006). Thứ hai, chia sẻ rủi ro tài chính đối với hoạt động đổi mới thông qua tài trợ đối ứng, bảo lãnh và đầu tư mạo hiểm, góp phần khắc phục những hạn chế trong tiếp cận vốn của doanh nghiệp (Hall và Lerner, 2010). Thứ ba, nâng cao năng lực hấp thụ, tức khả năng nhận biết, tiếp nhận và ứng dụng tri thức bên ngoài vào hoạt động kinh doanh (Cohen và Levinthal, 1990). Thứ tư, mở rộng thị trường cho sản phẩm và công nghệ mới thông qua mua sắm công, liên kết nhà cung ứng và tiêu chuẩn kỹ thuật. Các cơ chế này cần được triển khai đồng bộ nhằm chuyển hóa tri thức, vốn và công nghệ thành năng lực đổi mới, năng suất và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

THỰC TRẠNG HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CHO DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN VIỆT NAM

Tiềm năng và kết quả đạt được

Việt Nam đang có những điều kiện thuận lợi ban đầu để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân, thể hiện ở sự mở rộng của khu vực doanh nghiệp, những cải thiện về năng lực đổi mới quốc gia và định hướng chính sách ngày càng rõ nét. Cụ thể, năm 2025, cả nước có 195,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và 102,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, đưa tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên 297,5 nghìn doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm 2024 (Cục Thống kê, 2026a). Trong 9 tháng đầu năm năm 2026, doanh nghiệp thành lập mới tập trung chủ yếu ở khu vực dịch vụ (74,3%), trong khi công nghiệp và xây dựng có 36,9 nghìn doanh nghiệp mới (Cục Thống kê, 2026b). Quy mô và cơ cấu này cho thấy khu vực doanh nghiệp có khả năng tạo lập nhu cầu đa dạng đối với công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực đổi mới, nhất là trong lĩnh vực sản xuất.

Ở cấp độ quốc gia, năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực. Theo WIPO (2026), Việt Nam xếp thứ 43 trong Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), với lợi thế về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo, nhập khẩu và xuất khẩu công nghệ cao. Đáng chú ý, tỷ trọng chi R&D do khu vực doanh nghiệp thực hiện trong tổng chi R&D của Việt Nam đã tăng từ 26% năm 2011 lên 73% năm 2021 (OECD, 2025). Điều này cho thấy khu vực doanh nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng trong đầu tư cho nghiên cứu và phát triển. Cùng với đó, hạ tầng số, thương mại điện tửvà mạng lưới khởi nghiệp tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, thửnghiệm sản phẩm và mở rộng hợp tác.

Về thể chế, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá quan trọng; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 đặt mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 55-58% GDP, 35-40% tổng thu ngân sách và tạo việc làm cho 84-85% lực lượng lao động. Tiếp đó, Nghị quyết số 198/2025/QH15 bổ sung các cơ chế hỗ trợ về đất đai, tài chính, công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và đào tạo. Đây là cơ sở quan trọng để kết nối chính sách phát triển kinh tế tư nhân với chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái đồng bộ, lấy nhu cầu và năng lực đổi mới của doanh nghiệp làm trung tâm.

Một số điểm nghẽn

Thứ nhất, năng lực hấp thụ và quy mô doanh nghiệp còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa có bộ phận R&D, hệ thống dữ liệu, quy trình quản trị chất lượng và nhân sự đủ năng lực xác định nhu cầu công nghệ. Chính sách đổi mới sáng tạo của Việt Nam còn thiên về hỗ trợ R&D và thúc đẩy công nghệ, trong khi nâng cao năng lực đổi mới ở cấp doanh nghiệp chưa được quan tâm tương xứng (OECD, 2021).

Thứ hai, liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học còn yếu. Theo OECD (2025), tỷ trọng chi R&D của khu vực doanh nghiệp trong tổng chi R&D của Việt Nam tăng từ 26% năm 2011 lên 73% năm 2021. Tuy nhiên, 84% lực lượng lao động R&D vẫn thuộc khu vực doanh nghiệp nhà nước. Sự khác biệt trong phân bố hoạt động chi tiêu và nhân lực R&D cho thấy nguồn lực nghiên cứu chưa gắn kết chặt chẽ với khu vực doanh nghiệp nói chung, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân. Bên cạnh đó, cơ chế định giá tài sản công, phân chia lợi ích từ sở hữu trí tuệ và đặt hàng nghiên cứu còn phức tạp, gây trở ngại cho hợp tác, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các tổ chức trung gian cũng còn thiếu chuyên gia về chuyển giao công nghệ, môi giới sở hữu trí tuệ và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất.

Thứ ba, tài chính đổi mới chưa phù hợp với đặc điểm và vòng đời dự án. Tín dụng ngân hàng chủ yếu dựa vào dòng tiền và tài sản bảo đảm hữu hình, trong khi các dự án đổi mới thường có tài sản chủ yếu là tri thức, thời gian hoàn vốn dài và mức độ rủi ro cao. Thị trường vốn đầu tư mạo hiểm còn thiếu nguồn vốn cho các dự án ở giai đoạn rất sớm, đặc biệt là doanh nghiệp dựa trên sở hữu trí tuệ và công nghệ phần cứng, vốn đòi hỏi thời gian và nguồn lực lớn để phát triển sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP). World Bank (2023) cũng chỉ ra sự khan hiếm của nhà đầu tư thiên thần và những hạn chế trong hoạt động đầu tư vốn rủi ro của các chủ thể trong nước. Trong khi đó, hỗ trợ tài chính công dành cho doanh nghiệp tư nhân đổi mới sáng tạo còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn ở giai đoạn đầu và thương mại hóa sản phẩm.

Thứ tư, liên kết với khu vực FDI và chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Việt Nam có khoảng 5.000 doanh nghiệp thực sự tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khoảng 2.000 doanh nghiệp sản xuất phụ tùng, linh kiện, chỉ khoảng 300 doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng; trong số 5.000 doanh nghiệp nói trên, chỉ khoảng 100 doanh nghiệp là nhà cung ứng cấp một (Mai Trang, 2024). Thực trạng này phản ánh mức độ tham gia còn hạn chế của doanh nghiệp trong nước vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Đáng chú ý, theo OECD (2026), chi tiêu R&D chỉ chiếm 1,9% tổng chi đầu tư vốn của các dự án FDI mới theo hình thức đầu tư mới tại Việt Nam giai đoạn 2020–2024, thấp hơn mức 3,7% của OECD và 2,4% của ASEAN. Điều này cho thấy hoạt động R&D trong dòng vốn FDI chưa được quan tâm mạnh mẽ

MỘT SỐ ĐỀ XUẤT

Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất hàm ý chính sách nhằm phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam trong thời gian tới:

Một là, thiết kế mô hình hệ sinh thái năm chủ thể

Tiếp cận từ lý thuyết hệ thống đổi mới quốc gia và mô hình Ba vòng xoắn, tác giả đề xuất mô hình hệ sinh thái gồm năm chủ thể, trong đó: (1) doanh nghiệp tư nhân xác định bài toán và đồng tài trợ; (2) Nhà nước kiến tạo thể chế, dữ liệu và thị trường; (3) viện nghiên cứu, trường đại học cung cấp tri thức, cơ sở nghiên cứu và nhân lực; (4) tổ chức tài chính cung cấp vốn theo từng giai đoạn; (5) tổ chức trung gian và doanh nghiệp dẫn dắt kết nối các bên về tiêu chuẩn, thị trường và sở hữu trí tuệ.

Mô hình vận hành theo chu trình 6 bước gồm: (1) chẩn đoán năng lực; (2) công bố bài toán; (3) kết nối đối tác; (4) đồng tài trợ thửnghiệm; (5) chứng nhận và triển khai đơn hàng đầu tiên; (6) đánh giá tác động và nhân rộng. Ở mỗi bước, cần xác định rõ chủ thể quản lý dữ liệu, quyền sở hữu trí tuệ, tỷ lệ góp vốn, mốc giải ngân và tiêu chí dừng. Nhà nước tài trợ cho các hoạt động tạo ra ngoại ứng tích cực và có rủi ro khám phá cao; doanh nghiệp chịu phần chi phí tương ứng với lợi ích trực tiếp; viện nghiên cứu, trường đại học nhận thù lao gắn với các mốc công nghệ và doanh thu cấp phép. Thiết kế này vừa bảo đảm kỷ luật thị trường, vừa khuyến khích hợp tác dài hạn.

Hai là, hoàn thiện thể chế và quản trị theo sứ mệnh

Cần nghiên cứu thành lập Hội đồng điều phối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo doanh nghiệp ở cấp quốc gia và các đầu mối tại vùng, nhưng không làm phát sinh thêm tầng cấp phép. Hội đồng lựa chọn một số lĩnh vực ưu tiên có tiềm năng thị trường như sản xuất thông minh, nông nghiệp phát thải thấp, y tế số, logistics xanh và công nghiệp bán dẫn; đồng thời công khai bản đồ năng lực, danh mục bài toán và ngân sách thực hiện. Cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm điều phối liên ngành, gắn trách nhiệm của các bộ, địa phương với việc chia sẻ dữ liệu và bảo đảm tiến độ. Đồng thời, thí điểm cơ chế “một hồ sơ, nhiều chương trình”, sửdụng mã doanh nghiệp để kiểm tra điều kiện và hạn chế trùng lặp hỗ trợ.

Bên cạnh đó, cần cải cách cơ chế sở hữu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu sửdụng ngân sách nhà nước theo hướng xác định rõ quyền của tổ chức chủ trì và cơ chế chia sẻ lợi ích với nhà khoa học. Hợp đồng nghiên cứu cần gắn với các mốc thực hiện, đồng thời cho phép thỏa thuận về quyền cấp phép và mua lại kết quả nghiên cứu. Việc định giá tài sản trí tuệ cần dựa trên chi phí, giá trị thị trường và khả năng tạo thu nhập. Đối với cơ chế thửnghiệm có kiểm soát (sandbox), cần quy định rõ phạm vi, thời hạn, ngưỡng rủi ro và biện pháp bảo vệ người tiêu dùng; kết quả thửnghiệm phải được sửdụng làm căn cứ hoàn thiện chính sách, tránh tạo ra các cơ chế ưu đãi kéo dài và thiếu tính cạnh tranh.

Ba là, phát triển tài chính chia sẻ rủi ro và mở rộng thị trường

Cần thiết kế các công cụ tài chính phù hợp với từng giai đoạn đổi mới. Ở giai đoạn nghiên cứu, thửnghiệm và phát triển nguyên mẫu, Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí theo cơ chế đối ứng để chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp. Khi sản phẩm đã được kiểm chứng, cần mở rộng bảo lãnh tín dụng, cho vay dựa trên dòng tiền hợp đồng và huy động vốn từ các quỹ đầu tư tư nhân. Đối với dự án công nghệ cao, có thời gian hoàn vốn dài, cần phát triển cơ chế định giá và khai thác tài sản trí tuệ để tạo thêm cơ sở tiếp cận vốn.

Bên cạnh hỗ trợ tài chính, cần tạo đầu ra thị trường cho sản phẩm đổi mới sáng tạo thông qua mua sắm công và liên kết chuỗi cung ứng. Hồ sơ mời thầu nên tập trung vào yêu cầu và hiệu quả đầu ra, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thửnghiệm giải pháp mới trước khi triển khai rộng. Đồng thời, thúc đẩy doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp dẫn dắt kết nối, hỗ trợ nhà cung ứng trong nước nâng cao năng lực công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn sản xuất. Ưu đãi đầu tư cần gắn với kết quả R&D tại Việt Nam, đào tạo nhân lực và phát triển nhà cung ứng nội địa.

Bốn là, nâng cao năng lực hấp thụ và tăng cường liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp

Đối với phần lớn doanh nghiệp tư nhân, cần ưu tiên phổ biến công nghệ và nâng cao năng lực quản trị. Có thể xây dựng mạng lưới chuyên gia tư vấn công nghệ gồm kỹ sư sản xuất, chuyên gia dữ liệu, quản lý chất lượng và sở hữu trí tuệ. Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí chẩn đoán, doanh nghiệp tăng dần mức đóng góp theo phạm vi triển khai. Mỗi doanh nghiệp cần có lộ trình nâng cấp trong 12-24 tháng, từ đo lường năng suất, số hóa dữ liệu, chuẩn hóa quy trình đến tự động hóa và phát triển sản phẩm. Hiệu quả hỗ trợ cần được đánh giá thông qua năng suất, tỷ lệ sản phẩm lỗi, mức tiêu hao năng lượng và doanh thu từ sản phẩm mới, thay vì số lượng khóa đào tạo.

Đối với viện nghiên cứu và trường đại học, cần phát triển các văn phòng chuyển giao công nghệ dùng chung theo vùng, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp thông qua đặt hàng nghiên cứu, sửdụng chung phòng thí nghiệm, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và thuê chuyên gia theo dự án. Kinh phí nghiên cứu ứng dụng cần gắn với nhu cầu thực tiễn và cam kết đồng tài trợ của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm nguồn lực dài hạn cho nghiên cứu cơ bản. Bên cạnh đó, cần huy động chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài tham gia giải quyết các bài toán công nghệ cụ thể và thúc đẩy luân chuyển nhân lực giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Năm là, phát triển hạ tầng dữ liệu và mạng lưới trung gian

Cần xây dựng cổng dữ liệu chung về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tích hợp thông tin về phòng thí nghiệm, chuyên gia, bằng sáng chế có thể cấp phép, nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp, chương trình hỗ trợ, nhà đầu tư và nhu cầu thị trường. Dữ liệu cần được phân quyền truy cập đối với thông tin nhạy cảm, đồng thời công khai ngân sách và kết quả hỗ trợ. Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa hồ sơ công nghệ và hợp đồng mẫu nhằm giảm chi phí kết nối, hợp tác và chuyển giao. Hiệu quả hoạt động của các tổ chức trung gian cần được đánh giá dựa trên số hợp đồng được triển khai, vốn huy động và doanh thu thương mại hóa, thay vì số lượng sự kiện tổ chức.

Sáu là, xây dựng lộ trình thực hiện và cơ chế giám sát

Đến năm 2030, cần tập trung theo dõi các chỉ tiêu phản ánh thực chất hiệu quả của hệ sinh thái, gồm: tỷ lệ doanh nghiệp được hỗ trợ có doanh thu từ sản phẩm mới; mức tăng năng suất lao động so với nhóm đối chứng; số lượng hợp đồng hợp tác viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cùng giá trị cấp phép; lượng vốn tư nhân huy động trên một đồng vốn nhà nước; số nhà cung ứng nội địa được nâng hạng; mức độ tham gia của doanh nghiệp do nữ làm chủ và doanh nghiệp ngoài các trung tâm đổi mới sáng tạo; thời gian từ khi công bố bài toán đến khi ký kết hợp đồng. Các chỉ tiêu cần được phân tổ theo quy mô doanh nghiệp, ngành và vùng để đánh giá đúng hiệu quả chính sách. Cơ quan điều phối chịu trách nhiệm tổng hợp và giải trình kết quả, trong khi hoạt động kiểm toán tập trung vào tính minh bạch của quy trình và hiệu quả tổng thể của danh mục hỗ trợ, tránh đồng nhất thất bại công nghệ có kiểm soát với sai phạm trong sửdụng nguồn lực.

Tài liệu tham khảo:

  1. Adner, R. (2017). Ecosystem as Structure: An Actionable Construct for Strategy, Journal of Management, 43(1), 39–58.

  2. Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

  3. Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.

  4. Cohen, W. M., & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive Capacity: A New Perspective on Learning and Innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128–152.

  5. Cục Thống kê (2026a). Thông cáo báo chí tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025.

  6. Cục Thống kê (2026b). Hoạt động doanh nghiệp quý III và 9 tháng năm 2026: Tín hiệu cải thiện từ sản xuất, đầu tư và thị trường. https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/10/hoat-dong-doanh-nghiep-quy-iii-va-9-thang-nam- 2026-tin-hieu-cai-thien-tu-san-xuat-dau-tu-va-thi-truong/.

  7. Etzkowitz, H., & Leydesdorff, L. (2000). The Dynamics of Innovation: From National Systems and ‘Mode 2’ to a Triple Helix of University–Industry–Government Relations, Research Policy, 29(2), 109–123.

  8. Hall, B. H., & Lerner, J. (2010). The Financing of R&D and Innovation, Handbook of the Economics of Innovation, 1, 609–639.

  9. Howells, J. (2006). Intermediation and the Role of Intermediaries in Innovation, Research Policy, 35(5), 715–728.

  10. Lundvall, B.-Å. (Ed.) (1992). National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning, Pinter Publishers.

  11. Mai Trang (2024). Việt Nam chỉ có 5.000 doanh nghiệp thực sự tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, https://goglobal.moit. gov.vn/vi/viet-nam-chi-co-5000-doanh-nghiep-thuc-su-tham-gia-vao-chuoi-cung-ung-toan-cau.html (truy cập ngày 14/10/2026).

  12. OECD (1999). Managing National Innovation Systems, OECD Publishing.

  13. OECD (2021). SME and Entrepreneurship Policy in Viet Nam, OECD Publishing.

  14. OECD (2025). OECD Economic Surveys: Viet Nam 2025, OECD Publishing.

  15. OECD (2026). FDI Qualities Review of Viet Nam: Powering the Next Growth Phase, OECD Publishing.

  16. OECD/Eurostat (2018). Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation, 4th Edition, OECD Publishing.

  17. WIPO (2026). Global Innovation Index 2026.

  18. World Bank (2023). Promoting Innovative Entrepreneurship in Viet Nam: An Ecosystem Diagnostic.

Bài đã đăng trên tạp chí Kinh tế - Tài chính bản in kỳ 2 tháng 11/2026

Tin tức khác

Ổn định kinh tế vĩ mô năm 2026: Một số vấn đề đặt ra cho năm 2027 và trung hạn

Ổn định kinh tế vĩ mô năm 2026: Một số vấn đề đặt ra cho năm 2027 và trung hạn

Năm 2026, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định nhưng tổng cầu đã tăng nhanh hơn năng lực sản xuất của nền kinh tế. Lạm phát tăng lên 4,6% do giá năng lượng và giá hàng nhập khẩu nhưng lạm phát cơ bản cũng tăng tương đương cho thấy sức ép từ phía cầu.
Kinh tế bạc mở ra không gian phát triển mới trong một xã hội già hóa

Kinh tế bạc mở ra không gian phát triển mới trong một xã hội già hóa

Già hóa dân số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với kinh tế - xã hội nhưng cũng đồng thời mở ra một không gian phát triển mới - kinh tế bạc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc

Chiều ngày 17/11, tại thành phố Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc.
TP. Hồ Chí Minh đón đầu thị trường kinh tế tầm thấp hàng tỷ USD

TP. Hồ Chí Minh đón đầu thị trường kinh tế tầm thấp hàng tỷ USD

Với tiềm năng thị trường kinh tế tầm thấp tại Việt Nam được dự báo đạt 2-3 tỷ USD trong ngắn hạn, TP. Hồ Chí Minh đang khẩn trương chuẩn bị đón đầu cơ hội phát triển lĩnh vực mới.
Thị trường vốn trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Không chỉ huy động, phải phân bổ hiệu quả

Thị trường vốn trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Không chỉ huy động, phải phân bổ hiệu quả

Tăng trưởng 2 con số đòi hỏi thị trường vốn vừa bổ sung vốn trung, dài hạn ngoài tín dụng ngân hàng, vừa dẫn vốn vào hạ tầng, năng lượng, sản xuất, công nghệ.
Hà Nội đón triển lãm năng lượng toàn cầu với 800 doanh nghiệp

Hà Nội đón triển lãm năng lượng toàn cầu với 800 doanh nghiệp

Sự kiện năng lượng toàn cầu đầu tiên tại Hà Nội, tháng 5/2027, dự kiến đón 800 đơn vị trưng bày, 30.000 khách và mở kênh huy động vốn cho ngành điện.
ASEAN - Liên hợp quốc là cầu nối giữa khu vực và toàn cầu

ASEAN - Liên hợp quốc là cầu nối giữa khu vực và toàn cầu

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên hợp quốc.
Hợp tác Mekong - Hàn Quốc cần góp phần nâng cao năng lực tự cường

Hợp tác Mekong - Hàn Quốc cần góp phần nâng cao năng lực tự cường

Chiều 16/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao Mekong - Hàn Quốc lần thứ 3.
Xem thêm
podcast huong dan nguoi nop thue tra cuu va chu dong go bo lenh tam hoan xuat canh

PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh

Thưa quý vị, theo quy định tại Nghị định số 252 và Thông tư 90, công tác quản lý nợ thuế và tạm hoãn xuất cảnh đang được các cơ quan thuế siết chặt nhằm nâng cao kỷ luật tài chính. Để tránh rơi vào tình huống bị "giữ chân" ngay tại cửa khẩu, người nộp thuế cần nắm rõ các tiêu chí áp dụng và chủ động kiểm tra tình trạng nghĩa vụ tài chính của mình. ----------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast freelancer va kol can nam ro quy dinh moi ve thue thu nhap ca nhan tu thang 7 nam 2026

PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026

Thưa quý vị, theo Nghị định số 253 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, các cá nhân hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ tự do, freelancer, affiliate hay KOL (cây âu eo) và KOC (Cây âu si) cần hết sức lưu ý những thay đổi quan trọng về chính sách thuế thu nhập cá nhân. Việc không nắm rõ quy định mới có thể đẩy thu nhập của cá nhân vào biểu thuế lũy tiến từng phần với mức thuế suất cao nhất lên tới 35%. -------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast sua luat ke toan luat kiem toan doc lap mo rong thi truong tang cuong hau kiem

PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm

Thưa quý vị, Việc sửa đổi Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập hướng tới mở rộng thị trường dịch vụ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường hậu kiểm, bảo đảm chất lượng hành nghề. Trong tuần qua, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập tiếp tục nhận được sự quan tâm tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa 16. Các ý kiến cơ bản đồng thuận với chủ trương cải cách điều kiện kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, song nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng dịch vụ và tính trung thực của thông tin tài chính. -------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
video giam 30 thue thu nhap doanh nghiep don bay tai chinh nuoi duong nguon thu ben vung

VIDEO: Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp: Đòn bẩy tài chính nuôi dưỡng nguồn thu bền vững

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh cải thiện dòng tiền, duy trì sản xuất và tái đầu tư trong bối cảnh còn nhiều thách thức, Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 398 quy định chi tiết việc thực hiện Nghị quyết số 43 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập. -------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast lam sach ma so thue go nut that no thue ton dong chuan hoa du lieu

PODCAST: Làm sạch mã số thuế: Gỡ nút thắt nợ thuế tồn đọng, chuẩn hóa dữ liệu

Làm sạch mã số thuế không chỉ là xử lý những mã số thuế không còn hoạt động, mà còn là yêu cầu cấp thiết để chuẩn hóa dữ liệu quản lý, ngăn chặn tình trạng lợi dụng doanh nghiệp đã ngừng hoạt động để trốn thuế, kinh doanh bất hợp pháp và đáp ứng các cam kết quốc tế về trao đổi thông tin thuế. -------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông Hoàng Khôn Minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông Hoàng Khôn Minh

Nhân dịp dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc tại Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp đồng chí Hoàng Khôn Minh, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông.
Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với Vùng Vịnh lớn Trung Quốc

Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với Vùng Vịnh lớn Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với Vùng Vịnh lớn Trung Quốc.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Củng cố EAS thành trụ cột của hòa bình, ổn định và tin cậy chiến lược ở khu vực

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Củng cố EAS thành trụ cột của hòa bình, ổn định và tin cậy chiến lược ở khu vực

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và 8 đối tác tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 21.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Chủ đề của AIPA - 47 phản ánh đúng nguyện vọng chung của các nước trong khu vực

Chủ đề của AIPA - 47 phản ánh đúng nguyện vọng chung của các nước trong khu vực

Trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện các nước ASEAN lần thứ 47 (AIPA - 47), trưa ngày 17/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Phiên họp Ủy ban Chấp hành AIPA.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Nâng tầm hợp tác biển thành ưu tiên chiến lược của ASEAN - Ấn Độ

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Nâng tầm hợp tác biển thành ưu tiên chiến lược của ASEAN - Ấn Độ

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng các nhà Lãnh đạo ASEAN và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Ấn Độ lần thứ 23.
Việt Nam - Chile: Đối tác chiến lược nối hai bờ Thái Bình Dương

Việt Nam - Chile: Đối tác chiến lược nối hai bờ Thái Bình Dương

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Chile ghi dấu mốc quan trọng: hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược.
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản

Trưa ngày 17/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: ASEAN+3 đã trở thành một trong những động lực chính của hợp tác Đông Á

Thủ tướng Lê Minh Hưng: ASEAN+3 đã trở thành một trong những động lực chính của hợp tác Đông Á

Ngày 17/11, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng Lãnh đạo các nước ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 lần thứ 29.
Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam

Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam

Bài viết làm rõ cơ sở lý luận về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân, đồng thời phân tích thực trạng phát triển tại Việt Nam.
Ổn định kinh tế vĩ mô năm 2026: Một số vấn đề đặt ra cho năm 2027 và trung hạn

Ổn định kinh tế vĩ mô năm 2026: Một số vấn đề đặt ra cho năm 2027 và trung hạn

Năm 2026, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định nhưng tổng cầu đã tăng nhanh hơn năng lực sản xuất của nền kinh tế. Lạm phát tăng lên 4,6% do giá năng lượng và giá hàng nhập khẩu nhưng lạm phát cơ bản cũng tăng tương đương cho thấy sức ép từ phía cầu.
Kinh tế bạc mở ra không gian phát triển mới trong một xã hội già hóa

Kinh tế bạc mở ra không gian phát triển mới trong một xã hội già hóa

Già hóa dân số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với kinh tế - xã hội nhưng cũng đồng thời mở ra một không gian phát triển mới - kinh tế bạc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc

Chiều ngày 17/11, tại thành phố Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc.
TP. Hồ Chí Minh đón đầu thị trường kinh tế tầm thấp hàng tỷ USD

TP. Hồ Chí Minh đón đầu thị trường kinh tế tầm thấp hàng tỷ USD

Với tiềm năng thị trường kinh tế tầm thấp tại Việt Nam được dự báo đạt 2-3 tỷ USD trong ngắn hạn, TP. Hồ Chí Minh đang khẩn trương chuẩn bị đón đầu cơ hội phát triển lĩnh vực mới.
Thị trường vốn trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Không chỉ huy động, phải phân bổ hiệu quả

Thị trường vốn trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Không chỉ huy động, phải phân bổ hiệu quả

Tăng trưởng 2 con số đòi hỏi thị trường vốn vừa bổ sung vốn trung, dài hạn ngoài tín dụng ngân hàng, vừa dẫn vốn vào hạ tầng, năng lượng, sản xuất, công nghệ.
Hà Nội đón triển lãm năng lượng toàn cầu với 800 doanh nghiệp

Hà Nội đón triển lãm năng lượng toàn cầu với 800 doanh nghiệp

Sự kiện năng lượng toàn cầu đầu tiên tại Hà Nội, tháng 5/2027, dự kiến đón 800 đơn vị trưng bày, 30.000 khách và mở kênh huy động vốn cho ngành điện.
ASEAN - Liên hợp quốc là cầu nối giữa khu vực và toàn cầu

ASEAN - Liên hợp quốc là cầu nối giữa khu vực và toàn cầu

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên hợp quốc.
Hợp tác Mekong - Hàn Quốc cần góp phần nâng cao năng lực tự cường

Hợp tác Mekong - Hàn Quốc cần góp phần nâng cao năng lực tự cường

Chiều 16/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao Mekong - Hàn Quốc lần thứ 3.