Lâm Đồng: Gần 90.000 hộ nông dân có cơ hội tham gia kinh tế xanh

Tổng vốn đầu tư trên 24.600 tỷ đồng

Nói về Đề án hết sức quy mô này bà Nguyễn Thị Mới, Chủ tịch Hội đồng quản trị Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam cho biết, trong bối cảnh yêu cầu về tăng trưởng xanh, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát rủi ro không gây mất rừng, huy động tín dụng xanh và phát triển kinh tế tập thể ngày càng cao, tỉnh Lâm Đồng cần có một Đề án cấp tỉnh làm khung tổng thể để tổ chức thực hiện thống nhất.

Dâu tằm đang được các thành viên của Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam triển khai thành công ở nhiều địa phương. Ảnh: Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam cung cấp

Tuy nhiên, thực tế các dự án trên địa bàn còn rời rạc theo từng xã, từng hợp phần hoặc từng mô hình nhỏ lẻ dễ phát sinh thiếu đồng bộ dữ liệu, thiếu thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật, khó kiểm soát rủi ro, khó huy động nguồn lực tài chính xanh và khó tổ chức chuỗi cung ứng theo vùng. Do đó, cần tổ chức theo một Đề án tổng thể cấp tỉnh, tích hợp đa hợp phần, thống nhất điều hành, thống nhất dữ liệu và thống nhất cơ chế phối hợp liên thông.

“Đối với tỉnh Lâm Đồng, việc xây dựng Đề án cấp tỉnh trong giai đoạn 2026 - 2035 là cần thiết để tạo khung hành động thống nhất, tích hợp giữa tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo, kinh tế tập thể, tín dụng xanh và quản trị dữ liệu vùng là hết sức cần thiết”, bà Mới cho biết.

Theo bà Mới, sở dĩ Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam chọn tỉnh Lâm Đồng triển khai dự án, là bởi địa phương này có quy mô đất quy hoạch lâm nghiệp lớn, tỷ lệ che phủ rừng cao, có tiềm năng phát triển vùng rừng kinh tế, vùng tre sinh thái, vùng dâu tằm tơ carbon thấp, vùng Cà phê đạt chứng nhận bền vững, vùng dược liệu dưới tán và du lịch sinh thái. Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức một Đề án mang tính tích hợp, có khả năng kết nối giữa mục tiêu kinh tế, sinh kế, môi trường và quản trị dữ liệu cấp tỉnh.

Theo bà Mới, Đề án không chỉ dừng ở mở rộng diện tích sản xuất, mà hướng tới đổi mới phương thức quản trị theo dữ liệu Points/Polygon, mã vùng, mã lô và nhật ký theo lô; ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong giống, an toàn sinh học, phòng hộ sinh học, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, quản trị chuỗi, chế biến sâu và giám sát carbon.

Đây là yêu cầu cần thiết để tỉnh Lâm Đồng nâng cao chất lượng tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, tăng khả năng tiếp cận tín dụng xanh, thị trường xanh và từng bước hình thành nền kinh tế sinh thái có giá trị gia tăng cao hơn. Qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tạo sinh kế bền vững cho người dân, củng cố kinh tế tập thể, tăng hấp thụ carbon, giảm phát thải.

Theo đó, Đề án có quy mô đến năm 2035 với diện 100.000ha rừng và tre, cần sự tham gia của 70.000 hộ dân, tổng vốn đầu 20.975 tỷ đồng; Dâu tằm tơ, diện tích 10.000ha, 10.000 hộ dân tham gia, với số vốn 3.671 tỷ đồng.

Đối với hợp phần cà phê đạt chứng nhận bền vững và hợp phần dược liệu dưới tán, du lịch sinh thái có diện tích 10.000ha, cần sự tham gia của 8.000 hộ dân, tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn và hiệu quả tài chính sẽ được xác định trong hồ sơ dự án thành phần sau khi chốt vùng ưu tiên, hạng mục đầu tư và thị trường theo từng giai đoạn.

Hướng đi cho nền kinh tế xanh

Đề án được chia là 4 hợp phần. Cụ thể, hợp phần 1: Rừng và Tre, chống xói mòn, sạt lở, FSC, carbon, chế biến sâu sinh khối - đầu tư nhà máy staBOO tỉnh Lâm Đồng; Hợp phần 2: Dâu tằm tơ carbon thấp, vùng đệm tre, nuôi tằm vi khí hậu; Hợp phần 3: Cà phê đạt chứng nhận bền vững, cà phê sinh thái và du lịch trải nghiệm theo dự án thành phần; Hợp phần 4: Dược liệu dưới tán và du lịch sinh thái theo sức tải môi trường.

Kết hợp trồng tre và nấm rơm, một mô hình đang giúp bà con nông dân ở nhiều địa phương khu vực Tây Nguyên, tỉnh Quảng ngãi có thu nhập cao. Ảnh: Liên hiệp HTX Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam cung cấp

Nguồn vốn được huy động gồm: Vốn chủ đầu tư 30% (7.393,8 tỷ đồng từ Liên hiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ đồng dân; Tín dụng xanh 60% (14.787,6 tỷ đồng từ Quỹ hỗ trợ của Liên minh Hợp tác xã, Ngân hàng Chính sách xã hội, Quỹ nông dân, Quỹ Phụ nữ và các nguồn tín dụng xanh hợp pháp); Hỗ trợ nhà nước và các nguồn khác 10% (2.464,6 tỷ đồng Hỗ trợ theo chính sách, lồng ghép chương trình và các nguồn hợp pháp khác).

Đánh giá về đề án này, TS. Nguyễn Công Trường, Trưởng Khoa Nông Lâm Ngư, Đại học Nghệ An cho biết, Đề án còn có ý nghĩa thúc đẩy đổi mới sáng tạo ở cấp tỉnh thông qua việc hình thành mô hình phát triển xanh dựa vào thiên nhiên nhưng được tổ chức trên nền tảng quản trị hiện đại, dữ liệu số, tiêu chuẩn kỹ thuật dùng chung, công nghệ chế biến sâu và cơ chế liên kết chuỗi minh bạch.

Đây là điểm khác biệt quan trọng, giúp Đề án không chỉ tạo thêm diện tích sản xuất mà còn tạo ra phương thức phát triển mới, nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng khả năng cạnh tranh và tăng khả năng thu hút các nguồn lực xanh trong trung hạn và dài hạn.

Đề án hình thành động lực dòng tiền chủ lực từ chuỗi Rừng - Tre và Dâu tằm tơ; Nâng hiệu quả sử dụng đất; Mở rộng giá trị gia tăng từ chế biến, dịch vụ hệ sinh thái và thị trường carbon theo lộ trình; Tạo việc làm xanh tại chỗ và tăng thu nhập cho người dân.

Ngoài ra Đề án góp phần tăng độ che phủ sinh học, phục hồi hệ sinh thái, giảm xói mòn - sạt lở, tăng hấp thụ CO2, nâng cao năng lực quản trị dữ liệu Points/Polygon, kiểm soát biến động theo lô và bảo đảm nguyên tắc không gây mất rừng.

Được biết đề án này đã triển khai thành công tại một số địa phương như Gia Lai, Quảng Ngãi…với sự tham gia của rất nhiều đơn vị phụ trách các khâu hỗ trợ bà con nông dân như: Công ty Sorimachi Nhật Bản tại Việt Nam; Tập đoàn staBOO Thuỵ Sĩ, đại diện tại Việt Nam là Công ty Cổ phần StaBOO Thanh Hóa; Khoa Nông Lâm Ngư - Trường Đại học Nghệ An; Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng; Công ty Cổ phần Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình; Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xe tơ - Dệt lụa Hà Bảo; Hợp tác xã Du lịch sinh thái Mê Linh; Công ty cổ phần sáng tạo và Tích hợp công nghệ cao I&I; Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xe tơ - Dệt lụa Hà Bảo; Hợp tác xã Du lịch sinh thái Mê Linh…