 |
| Trần Ngọc Liêm Phó Tổng Thư ký VCCI, Giám đốc VCCI - TP.HCM phát biểu tại diễn đàn. |
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Tổng Thư ký Giám đốc VCCI - Chi nhánh khu vực TP HCM, Trần Ngọc Liêm nhấn mạnh: Cả nước đang bước vào những ngày đầu của quý 2 với mục tiêu đạt được tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Muốn tạo bước tăng trưởng hai con số bền vững, nền kinh tế cần được mở rộng theo cả chiều rộng và chiều sâu, bằng việc phát triển các không gian tăng trưởng mới: kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo và các dịch vụ giá trị gia tăng cao. Đây là hướng đi quan trọng để kiến tạo thêm dư địa cho mô hình tăng trưởng mới.
Trong đó, ngành nông nghiệp kiến tạo không gian phát triển và động lực tăng trưởng mới đòi hỏi chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp đa giá trị với trọng tâm là tích hợp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và liên kết vùng để gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP toàn ngành năm 2026 đạt 3,7%, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73-74 tỷ USD, hướng tới chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, hiện đại và bền vững và quan trọng hơn cần nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này ông Trần Ngọc Liêm nhấn mạnh nâng cao giá trị nông sản, cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là công nghệ chế biến sâu và tiêu chuẩn sản xuất xanh. Đây là điều kiện tiên quyết để nông sản Việt Nam thâm nhập sâu vào các thị trường quốc tế. Ngoài ra, cần có chính sách cụ thể để hỗ trợ nông nghiệp, từ tín dụng ưu đãi đến phát triển hệ thống nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tuy nhiên, theo ông Trần Ngọc Liêm, hiện chỉ khoảng 1-2% doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp và trong số đó chỉ khoảng dưới 50 doanh nghiệp được công nhận là “doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao”, khoảng dưới 300 doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (chưa tới 3% tổng số doanh nghiệp nông nghiệp). Nguyên nhân nhiều doanh nghiệp đang gặp những “điểm nghẽn” như: Hạn chế về cơ chế thí điểm cho mô hình mới, trong đó có tín dụng xanh, thương mại các - bon trong nông nghiệp, mô hình chia sẻ giá trị giữa các chủ thể trong chuỗi; hay rào cản từ việc khó tiếp cận các nguồn lực đầu tư dài hạn trong khi các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp thông minh cần thời gian để tích lũy dữ liệu, kiểm chứng hiệu quả và đạt quy mô lớn.
Để doanh nghiệp đồng hành với nông dân, dẫn dắt và thúc đẩy hoạt động kinh tế nông nghiệp, ông Trần Ngọc Liêm cho rằng, các địa phương cần có chính sách nhất quán, hài hòa, đồng bộ về quy hoạch nông nghiệp, định hướng phát triển bền vững; cần tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi và ổn định cho doanh nghiệp đầu tư vào phát triển nông nghiệp.
Bên cạnh đó, Chính phủ cần tiếp tục duy trì và mở rộng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, đồng thời có thêm các chương trình hỗ trợ nghiên cứu và phát triển công nghệ trong nông nghiệp, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ông Trần Ngọc Liêm nhấn mạnh, điều quan trọng nhất vẫn là về nguồn vốn. Dù có tiềm năng lớn, nhưng đầu tư vào nông nghiệp hiện mới chỉ chiếm khoảng 11% tổng dư nợ tín dụng thấp hơn nhiều so với lĩnh vực bất động sản. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu tài sản đảm bảo và các rào cản trong tiếp cận vốn. Vì vậy cần tăng cường các gói tín dụng ưu đãi, giúp nông nghiệp có nguồn vốn đầu tư vào vùng nguyên liệu. Đặc biệt, khuyến khích mô hình hợp tác công tư (PPP), đây sẽ là nền tảng quan trọng để tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân.
Ông Trần Ngọc Liêm khẳng định, nhiều năm nay, nông nghiệp Việt Nam luôn đóng vai trò trụ đỡ nền kinh tế, nhất là trong những thời điểm khó khăn của kinh tế toàn cầu. Hiện với những động lực mới từ khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, nhất là một hệ thống chính sách thật sự đồng hành, nông nghiệp Việt Nam sẽ được kiến tạo như một ngành kinh tế hiện đại, có khả năng cạnh tranh, vươn tới những cột mốc tăng trưởng mới, đóng góp cao hơn vào tăng trưởng toàn ngành kinh tế.
Với 30 năm làm nông nghiệp và đồng hành với người nông dân, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng Giám đốc Tập đoàn Nafoods Group cho rằng, cơ hội cho nông sản Việt Nam vẫn rất lớn. Vấn đề là chúng ta có đáp ứng tốt hơn được ba yêu cầu cốt lõi hay không đó là: Truy xuất minh bạch hơn; Chế biến “sâu” hơn và tuân thủ tốt hơn. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, việc xây dựng cơ sở dữ liệu vùng nguyên liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ cảm biến, truy xuất nguồn gốc và quản trị chuỗi cung ứng đang là đòi hỏi cấp thiết với các danh nghiệp. Từ những hành động thiết thực này, các doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường mà con nâng cao chuỗi giá trị, tạo động lực mới để phát triển.
Tại diên đàn, các đại biểu cũng đã dành nhiều thời gian trao đổi về việc xây dựng “hộ chiếu” cho nông sản Việt Nam. Theo đó, ngoài chất lượng sản phẩm, nông sản muốn chinh phục các thị trường cao cấp cần đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, giảm phát thải và minh bạch thông tin trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
