Thị trường vốn Việt Nam trước bài toán huy động hàng triệu tỷ đồng cho tăng trưởng
Để thu hút dòng vốn quốc tế, Việt Nam cần nâng cao chất lượng, hoàn thiện cơ chế vận hành và phát triển các định chế tài chính đáp ứng yêu cầu nhà đầu tư.
Thanh khoản trên thị trường vẫn tiếp tục sụt giảm. Cụ thể, từ đầu năm 2025 đến nay giá trị giao dịch trung bình đạt 11.730 tỷ đồng, thấp hơn 29,2% so với cả năm 2024. Điều này phần nào phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những diễn biến khó lường.
Kịch bản cho VN-Index tháng 2
Theo giới phân tích, rủi ro bất định ngày càng lớn, khi thương chiến đang là nỗi lo lớn nhất mà các nhà đầu tư phải đối mặt hiện nay.
Những biện pháp trả đũa lẫn nhau về thuế quan giữa các nước hoặc trừng phạt các doanh nghiệp của nhau có thể dẫn đến một cuộc chiến thương mại và kinh tế toàn diện hơn, điều không chỉ kéo tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại mà còn dẫn đến rủi ro lạm phát khi giá các mặt hàng sẽ leo thang vì ảnh hưởng bởi các hàng rào thuế quan.
Trong báo cáo mới đây, Chứng khoán Tiên Phong (TPS) cho biết, tính tới ngày 5/2, PE của thị trường là 12,58 rất gần với mức -1 độ lệch chuẩn 3 năm là 11,96 ; đối với PB thị trường đã giảm về 1,63 sát với mức -1 độ lệch chuẩn 3 năm là 1,56. Đội ngũ phân tích nhận định điều này phản ánh việc thị trường đang trở lên rẻ hơn đáng kể và chỉ còn thiếu các nền tảng về tâm lý của nhà đầu tư trong nước và nước ngoài để thúc đẩy thị trường trở về mức trung bình.
Nhóm phân tích cũng đưa ra dự báo xu hướng của VN-Index cho tháng 2 với 3 kịch bản thị trường:
Ở kịch bản tích cực (xác suất 50%), VN-Index có thể chạm tới vùng 1.370 – 1.380 điểm. Nếu thị trường phá vỡ kháng cự tại vùng 1.275 – 1.280, NĐT có thể kỳ vọng thị trường thoát khỏi vùng sideway để hình thành xu hướng tăng trung hạn với mục tiêu ở vùng 1.370 – 1.380 điểm. Trong quá trình tăng điểm sau khi phá vỡ kháng cự, NĐT có thể tìm kiếm cơ hội giải ngân trong các nhịp điều chỉnh kỹ thuật nếu có, tỷ trọng tiền mặt trong danh mục được khuyến nghị ở mức 20%.
Ở kịch bản trung bình (xác suất 30%), động lực từ phe mua không đủ mạnh để giúp chỉ số thoát khỏi vùng kháng cự 1.275 – 1.280 điểm, chỉ số có thể tiếp tục sideway biên độ hẹp trong phạm vi 1.232 – 1.275 điểm. Quá trình này hàm ý cả phe mua và phe bán đều không có đủ sức mạnh để đẩy thị trường theo một xu hướng nhất định nào. Nhà đầu tư nên giữ tỷ trọng danh mục ở mức cân bằng, tương đương 40-50% tiền mặt.
Ở kịch bản tiêu cực (xác suất 20%), TPS cho rằng nếu đón nhận thông tin bất lợi kèm sự hành động quyết liệt từ phe bán dẫn tới thị trường đánh mất ngưỡng hỗ trợ gần là 1.230 điểm, thị trường có thể chuẩn bị bước vào giai đoạn giảm giá – sự xác nhận cho nhịp giảm chính thức khi chỉ số đánh mất thêm ngưỡng 1.220 điểm. Lúc này thị trường phần lớn sẽ đánh mất kỳ vọng về xu hướng tăng giá, nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro cho danh mục với tỷ lệ tiền mặt cao (50-70%).
Kịch bản tích cực vẫn bao trùm
Tuy nhiên, dưới góc nhìn tích cực, ông Trương Đắc Nguyên, Trưởng Bộ phận Phân tích Chiến lược Thị trường, TPS cho rằng, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung nếu tiếp tục leo thang cũng không phải điều quá xa lạ.
Thị trường đã từng chứng kiến những diễn biến tương tự trong năm 2018. Khi đó, nhiều người vội kết luận rằng thị trường giảm điểm chủ yếu do chiến tranh thương mại. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tác động tiêu cực từ căng thẳng này đến doanh nghiệp Việt Nam không quá lớn. Nguyên nhân chính khiến thị trường lao dốc là do định giá cổ phiếu khi đó đã lên mức quá cao.
Nhìn lại năm 2018, có thể thấy nhiều doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán bị định giá cao. Ngay sau đó, các cổ phiếu này đều giảm mạnh, gây áp lực lớn lên toàn thị trường. Như vậy, chính yếu tố nội tại về mức định giá quá cao mới là nguyên nhân chính, chứ không hoàn toàn do chiến tranh thương mại. Thậm chí, Việt Nam còn là một trong những quốc gia hưởng lợi khi các dòng vốn đầu tư và thương mại có sự dịch chuyển.
Mặt khác, trong những phiên giao dịch gần đây, thanh khoản trên HoSE đã phục hồi rõ rệt, đạt mức 13.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy tín hiệu tích cực, khi dòng tiền có xu hướng quay trở lại, báo hiệu sự cải thiện của thanh khoản trong thời gian tới.
Do đó, nhiều ý kiến cho rằng khi các động thái của ông Trump dần trở nên rõ ràng hơn, nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để đưa ra quyết định, từ đó thúc đẩy thanh khoản tăng trở lại. Đối với Việt Nam, triển vọng từ căng thẳng thương mại toàn cầu cũng được đánh giá theo hướng tích cực.
Chiến tranh thương mại có thể mang lại nhiều lợi ích hơn là bất lợi cho Việt Nam, khi các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tận dụng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng. Đây cũng là yếu tố giúp thị trường chứng khoán ổn định và thu hút dòng tiền mạnh hơn.
Dự báo thanh khoản thị trường sẽ tiếp tục cải thiện trong thời gian tới. Trung bình, thị trường có thể duy trì mức thanh khoản khoảng 12.000 – 13.000 tỷ đồng, thậm chí có những phiên vượt ngưỡng 15.000 tỷ đồng vào cuối tháng 2
Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường, Chứng khoán VPBank (VPBankS), thông tin ông Donald Trump dự kiến đánh thuế với sản phẩm thép nhập khẩu khiến tâm lý nhà đầu tư thận trọng và dẫn đến áp lực chốt lời ngắn hạn.
Tuy nhiên lực cầu duy trì tích cực đã giúp thị trường nhanh chóng vượt qua những biến động này và lấy lại cân bằng vì thông tin áp thuế mới chỉ là bước đầu và tác dụng đối với ngành thép Việt Nam là không quá lớn.
Chuyên gia đánh giá 70% khả năng thị trường rung lắc xoay quanh ngưỡng 1.275 điểm và tích lũy quanh vùng này trước khi đi lên. Những biến động sau dịp Tết Nguyên đán chỉ là rung lắc, thị trường đã có ngưỡng hỗ trợ rất cứng ở vùng 1.250 – 1.260 điểm. Sau những nhịp này, khả năng VN-Index vẫn có thể kiểm nghiệm lại những vùng kháng cự cao hơn như 1.280 hay sát 1.300 điểm.
Nhìn về trung hạn, ông Sơn cho rằng trong nửa đầu năm, thị trường dễ ảnh hưởng về mặt thông tin, đặc biệt là những chính sách thuế hay yếu tố liên quan đến tỷ giá sẽ khiến VN-Index khó vượt 1.300 điểm. VN-Index vẫn có thể sẽ lặp lại kịch bản của năm 2024 khi vượt qua 1.300 điểm trong thời gian ngắn nhưng sau đó dễ điều chỉnh trở lại.
Do vậy, trong nửa đầu năm, về mặt phân tích kỹ thuật, VN-Index đã tạo ra một vùng giá, với đáy dưới là 1.250 điểm và biên trên là 1.285 – 1.305 điểm. Với biên rất cứng như vậy, chiến lược trong 6 tháng đầu năm vẫn là giao dịch (trading) trong biên. Cổ phiếu chạm nền cao thì nên chốt lời và canh mua trở lại trong vùng điều chỉnh.
Tuy nhiên, kể từ sau tháng 8-9, khả năng chỉ số chung sẽ vượt 1.300 điểm với nhiều yếu tố hỗ trợ tích cực. Sau báo cáo kết quả kinh doanh quý IV, tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết Việt Nam là 22%, con số này là nền tảng rất tốt cho cổ phiếu. Trong năm 2025, khó khăn vẫn còn nhưng tốc độ phục hồi rất nhanh sẽ là điểm tựa rất tốt, tạo nền tảng cho tăng trưởng lợi nhuận 20 – 25% năm 2025.
