Khi già làng, trưởng bản đồng hành cùng giảm nghèo bền vững

Phát huy vai trò của già làng, những Người có uy tín, lực lượng làm công tác dân số địa phương để phổ biến pháp luật đến với người dân ở các bản, làng.

Cầu nối đưa chính sách đến với người dân

Tại nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), già làng, trưởng bản và người có uy tín từ lâu đã được xem là những “địa chỉ tin cậy” của cộng đồng. Không chỉ giữ vai trò gắn kết bản làng, lực lượng này còn là cầu nối quan trọng giúp chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với người dân.

Theo Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cả nước hiện có 29.626 người có uy tín trong đồng bào DTTS. Đây là lực lượng có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng, được lựa chọn từ những người gương mẫu, có uy tín, hiểu phong tục tập quán và có khả năng vận động quần chúng. Nhiều năm qua, người có uy tín đã tham gia tích cực vào công tác tuyên truyền, hòa giải ở cơ sở, vận động người dân phát triển sản xuất, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng đời sống văn hóa.

Giai đoạn 2021-2025, các địa phương đã tổ chức 1.423 hội nghị cung cấp thông tin cho gần 89.900 lượt người có uy tín; 984 lớp tập huấn với khoảng 58.500 lượt người tham gia. Tổng kinh phí thực hiện chính sách đối với người có uy tín đạt gần 500 tỷ đồng. Những con số này cho thấy sự quan tâm của Nhà nước trong việc phát huy vai trò của lực lượng nòng cốt tại cơ sở.

Tại nhiều địa phương, người có uy tín không chỉ phổ biến pháp luật mà còn trực tiếp tham gia vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, xây dựng nông thôn mới và thực hiện các chương trình giảm nghèo.

Điển hình như bà Lầu Tài Múi, người có uy tín trong đồng bào dân tộc Hoa tại tỉnh Đồng Nai. Bên cạnh việc tuyên truyền chính sách, pháp luật, bà còn tích cực tham gia hòa giải các mâu thuẫn trong cộng đồng, vận động người dân thực hiện các phong trào phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng đời sống văn hóa. Những hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức của người dân, tạo sự đồng thuận trong triển khai các chính sách phát triển tại địa phương.

Ở nhiều vùng cao Tây Bắc, Tây Nguyên hay miền Trung, tiếng nói của già làng, trưởng bản vẫn có sức thuyết phục đặc biệt. Nhiều chủ trương về bảo vệ rừng, xây dựng nông thôn mới, phát triển sản xuất hàng hóa hay đưa cây trồng mới vào canh tác đã được người dân hưởng ứng thông qua sự vận động của những người có uy tín trong cộng đồng.

Đồng hành cùng chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới

Bước sang giai đoạn mới, vai trò của người có uy tín tiếp tục được xác định là một trong những yếu tố quan trọng trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS, miền núi giai đoạn 2026-2035.

Theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội, chương trình giai đoạn 2026-2030 dự kiến huy động khoảng 423.000 tỷ đồng để thực hiện các mục tiêu phát triển vùng nông thôn, giảm nghèo và nâng cao đời sống đồng bào DTTS. Trong đó, việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, chính sách và dịch vụ công của người dân được xem là một trong những điều kiện quan trọng để phát huy hiệu quả đầu tư.

Ngày 3/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 233/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035. Đề án nhấn mạnh việc phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách và pháp luật tại cơ sở.

Theo mục tiêu của Đề án, đến năm 2030 sẽ hình thành mạng lưới hạt nhân nòng cốt làm công tác phổ biến pháp luật tại các địa bàn vùng DTTS và miền núi; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, đồng thời mở rộng việc sử dụng tiếng dân tộc trong hoạt động phổ biến thông tin.

Các chuyên gia cho rằng, hiệu quả của các chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực đầu tư mà còn phụ thuộc vào khả năng đưa chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng. Trong nhiều trường hợp, người có uy tín chính là lực lượng giúp người dân hiểu rõ các chính sách hỗ trợ sản xuất, tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề hay chuyển đổi sinh kế.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, khi người dân hiểu chính sách và tin tưởng vào chủ trương phát triển, việc triển khai các mô hình sản xuất mới, xây dựng hạ tầng nông thôn hay bảo vệ tài nguyên rừng đều thuận lợi hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào DTTS với các khu vực khác của cả nước.

Trong bối cảnh Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn mới hướng tới phát triển bao trùm và bền vững, lực lượng gần 30.000 người có uy tín tiếp tục được kỳ vọng phát huy vai trò hạt nhân ở cơ sở. Không chỉ là những người tuyên truyền chính sách, họ còn là cầu nối giữa chính quyền và người dân, góp phần tạo đồng thuận xã hội, thúc đẩy giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.