ESG và bài toán đầu tư cho người lao động

Theo các chuyên gia, đầu tư vào người lao động đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược ESG. Ảnh: BTC

Đầu tư bắt đầu từ nhu cầu thực tế

Chia sẻ tại diễn đàn “ESG trong thực tiễn: Từ 'S' đến giá trị cho doanh nghiệp” do Hiệp hội Doanh nghiệp xanh TP. Hồ Chí Minh (HGBA) tổ chức mới đây, bà Nguyễn Minh Giang, Giám đốc Phát triển bền vững Công ty TNHH Sản xuất Hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti's) cho biết, doanh nghiệp đã thay đổi cách quản trị nhằm tăng gắn kết và thích ứng với lực lượng lao động ngày càng trẻ, cởi mở.

Thành lập năm 1982, Biti's từng có khoảng 10.000 lao động vào năm 2019. Sau đại dịch COVID-19, quy mô nhân sự giảm còn khoảng 6.500 người, một phần do người lao động trở về quê. Mô hình quản trị dựa nhiều vào kỷ luật cũng bộc lộ hạn chế khi tâm lý sợ sai, ngại nhận trách nhiệm ảnh hưởng đến phối hợp nội bộ. Từ năm 2018, doanh nghiệp triển khai chương trình Happy Biti's, hướng đến môi trường làm việc hạnh phúc, hiệu quả với các giá trị cốt lõi gồm hạnh phúc, phụng sự, chính trực và cải tiến.

Một ví dụ là lớp mầm non trong khuôn viên nhà máy được Biti's phối hợp với ME Green triển khai nhằm hỗ trợ người lao động, nhất là lao động nữ gặp khó khăn trong việc đưa đón con trước giờ làm. Doanh nghiệp còn tổ chức hoạt động về kỹ năng làm cha mẹ, thực hành chú tâm trước cuộc họp và sinh hoạt nhóm hằng tuần để tăng khả năng lắng nghe, chia sẻ giữa đồng nghiệp.

Theo bà Giang, Biti's đưa việc chăm sóc con người vào định hướng quản trị và theo dõi hiệu quả qua các chỉ số cụ thể. Số liệu doanh nghiệp chia sẻ tại diễn đàn cho thấy tỷ lệ giữ chân nhân sự đạt từ 95% trở lên; 83% vị trí chủ chốt do nhân sự có thâm niên trên sáu năm đảm nhiệm và 90% người lao động cho biết cảm thấy hạnh phúc khi làm việc tại doanh nghiệp. Năng suất lao động tăng 12% so với năm 2014. Đây là những chỉ số theo dõi kết quả, dù chưa thể tách riêng mức đóng góp của từng chương trình vào hiệu quả chung.

Bà Nguyễn Minh Giang, Giám đốc Phát triển bền vững tại Biti's chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: BTC

Nếu Biti's tập trung vào văn hóa nội bộ, Phúc Sinh cho thấy đầu tư cho yếu tố xã hội cần phù hợp với đặc thù từng nhóm, từ nhân viên văn phòng, công nhân nhà máy đến nông dân trong chuỗi cung ứng.

Ông Nguyễn Duy Tâm, Giám đốc ESG Công ty cổ phần Phúc Sinh cho biết, doanh nghiệp đã trải qua nhiều khó khăn khi phối hợp với gần 10.000 nông dân đáp ứng các quy định khắt khe của thị trường quốc tế về chống phá rừng. Năm 2022, Phúc Sinh mua điện thoại và đưa ra phần thưởng bằng tiền hoặc phân bón để khuyến khích nông dân sử dụng ứng dụng công nghệ ghi nhận dữ liệu. Tuy nhiên, khi cuộc thi kết thúc, việc sử dụng ứng dụng cũng nhanh chóng dừng lại.

Từ thực tế này, doanh nghiệp chuyển hướng, phối hợp với cán bộ và hội nông dân địa phương, đồng thời cử nhân viên kỹ thuật xuống làm việc trực tiếp với nông dân hằng tháng. Phúc Sinh cũng chấp nhận mua cà phê với giá cao hơn thị trường nhằm khuyến khích người dân duy trì hợp tác và đáp ứng yêu cầu của chuỗi cung ứng.

Theo ông Nguyễn Duy Tâm, để duy trì những khoản đầu tư này, doanh nghiệp cần xác định rõ tầm nhìn và vị thế trên thị trường, từ đó chủ động bố trí nguồn lực, lựa chọn phân khúc sản phẩm tương xứng để có thể bù đắp chi phí.

Ông Nguyễn Duy Tâm, Giám đốc ESG Công ty cổ phần Phúc Sinh chia sẻ về câu chuyện đầu tư cho chữ “S” trong bài toán ESG.

Phúc lợi phải đi cùng hiệu quả thực chất

Thực tiễn từ Biti's và Phúc Sinh cho thấy không có mô hình phúc lợi phù hợp với mọi doanh nghiệp hay nhóm lao động. Điều quan trọng không chỉ là tăng ngân sách, mà còn xác định đúng nhu cầu, chọn giải pháp phù hợp và theo dõi kết quả.

Ông Nguyễn Võ Trường An, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Sàn giao dịch tín chỉ carbon ASEAN, thành viên Tập đoàn CT Group Hi-tech, cho rằng doanh nghiệp khó cam kết khoản chi phúc lợi sẽ lập tức làm tăng doanh thu. Chính sách cần được cá nhân hóa bởi một hình thức phúc lợi có thể phù hợp với người này nhưng chưa chắc đáp ứng mong đợi của người khác.

Kinh nghiệm tại Tập đoàn Thủy sản Việt Úc cũng cho thấy vai trò của việc theo dõi thay đổi trong văn hóa doanh nghiệp. Bà Đại Thị Thùy Linh, Phó Tổng Giám đốc Khối Nguồn nhân lực và Pháp chế cho biết, sau 9 tháng tái cấu trúc văn hóa, tỷ lệ đồng thuận của nhân viên tăng từ 78% lên 87%, mức độ tự hào tăng từ 62% lên 73%. Các chỉ số này giúp doanh nghiệp nhận diện chuyển biến trong cảm nhận của người lao động.

Ở góc độ dài hạn, ông Vũ Linh Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HGBA cho rằng, đầu tư vào con người là khoản đầu tư cho tương lai, không phải chi phí bề nổi. Tuân thủ quy định lao động là nền tảng, còn hiệu quả phụ thuộc vào chiến lược và cách doanh nghiệp triển khai chính sách trong thực tế.

Trong ESG, yếu tố xã hội vì vậy không chỉ thể hiện qua hoạt động từ thiện hay cam kết trên báo cáo. Từ môi trường làm việc thân thiện với gia đình tại Biti's đến cách Phúc Sinh lắng nghe nhân viên và hỗ trợ nông dân, giá trị đầu tư nằm ở khả năng giải quyết nhu cầu thực tế, duy trì gắn kết và tạo ra những thay đổi có thể theo dõi, đánh giá.