Tại dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự trình Chính phủ, Bộ Công an đề xuất bổ sung hàng loạt hành vi mới bị coi là nguy hiểm cho xã hội nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong bối cảnh công nghệ và kinh tế số phát triển nhanh.
 |
| Kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số trái phép bị coi là hành vi nguy hiểm cho xã hội. Ảnh: minh họa. |
Theo tờ trình của Bộ Công an, dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn, trong đó đáng chú ý là việc bổ sung các tội danh và hành vi mới chưa được quy định trong luật hiện hành.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là đề xuất xử lý hình sự đối với các hành vi liên quan đến kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số và tài sản ảo trái phép. Ngoài ra, các hành vi như “rửa tiền” bằng tiền điện tử, lừa đảo qua sàn giao dịch ảo, thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi hay phát tán nội dung deepfake phục vụ hoạt động phạm tội cũng được đưa vào diện xem xét xử lý hình sự.
Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung quy định đối với các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân và dữ liệu quốc gia như thu thập, khai thác, chuyển nhượng hoặc xử lý dữ liệu trái phép; xâm nhập cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; lập trình hoặc sử dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện hành vi phạm tội.
Trong lĩnh vực môi trường, cơ quan soạn thảo đề xuất coi hành vi đốt chất thải, đặc biệt là chất thải nguy hại, là hành vi nguy hiểm cho xã hội. Các hành vi gây tiếng ồn, độ rung, mùi vượt quy chuẩn; sử dụng hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt động vật cũng được đề nghị bổ sung chế tài hình sự.
Ngoài ra, nhiều hành vi khác cũng được đưa vào diện xem xét như mua bán thai nhi; sản xuất, buôn bán hàng giả liên quan đến thực phẩm; vi phạm trong hoạt động định giá, kiểm toán, kiểm định; các sai phạm trong lĩnh vực ngân hàng như quản lý tài sản bảo đảm hoặc khoản vay sau giải ngân.
Theo Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an, thực tiễn cho thấy các loại tội phạm truyền thống đang ngày càng liên kết chặt chẽ với tội phạm công nghệ cao và hoạt động xuyên quốc gia. Trong khi đó, nhiều hành vi mới phát sinh trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính, môi trường hay không gian mạng chưa có quy định xử lý tương ứng trong Bộ luật Hình sự hiện hành.
Bộ Công an cho rằng một số quy định hiện nay còn thiếu cụ thể, dẫn tới cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất giữa các cơ quan tố tụng. Việc sửa đổi luật nhằm bảo đảm tính bao quát, hạn chế bỏ lọt tội phạm và tăng tính răn đe đối với các hành vi gây bức xúc trong xã hội.
