Cắt giảm thủ tục hành chính - lời giải cho bài toán tăng trưởng

Cắt giảm thủ tục hành chính góp phần tăng trưởng kinh tế.

Sự quyết liệt từ Chính phủ

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường gây gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí năng lượng và vận tải tăng cao, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Kết quả những tháng đầu năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 4 tháng đầu năm 2026 tăng 3,99%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 344 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ.

Giải ngân vốn đầu tư công đạt 14,2% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, tăng 12,6 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối; thu hút vốn FDI tăng mạnh, tăng 32% so với cùng kỳ, trong đó vốn FDI đăng ký mới đạt 12,15 tỷ USD, tăng 117,2%, vốn FDI thực hiện tăng 9,8% so với cùng kỳ. Sản xuất nông nghiệp duy trì ổn định; công nghiệp tiếp tục phát triển khá, công nghệ chế biến, chế tạo tăng 9,9%; thu hút gần 8,8 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,6%.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, kinh tế vĩ mô chịu tác động bất lợi từ bên ngoài; mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức lớn; sức mua trong nước còn thấp; xuất khẩu phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI; thủ tục hành chính còn rườm rà… Trước thực tế này, Chính phủ đã đặt ra yêu cầu xuyên suốt là điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ; bảo đảm ổn định vĩ mô; tiết kiệm chi thường xuyên và huy động hiệu quả nguồn lực cho đầu tư phát triển. Đồng thời, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công; kích cầu tiêu dùng; phát triển thị trường trong nước; đa dạng hóa thị trường xuất khẩu…

Gỡ nút thắt thể chế để mở đường tăng trưởng

Việc Chính phủ ban hành đồng loạt 8 Nghị quyết về cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh đang tạo ra một đợt thay đổi đáng chú ý trong môi trường kinh doanh. Động thái này được xem như một bước đi mạnh mẽ, mở ra không gian phát triển mới cho cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, các Nghị quyết đã sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật gồm 2 Nghị quyết của Chính phủ, 155 Nghị định và 6 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Với việc ban hành các văn bản này, 4 chỉ tiêu cốt lõi theo Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã được hoàn thành. Đối với thủ tục hành chính, 184 thủ tục bị bãi bỏ, 134 thủ tục được phân cấp giải quyết xuống địa phương và 349 thủ tục được đơn giản hóa, đưa quy mô thủ tục hành chính cấp Trung ương về mức 27%. Đối với điều kiện kinh doanh, 890 điều kiện bị bãi bỏ và 4 điều kiện được đơn giản hóa.

Đáng nói, quá trình thực thi dự kiến sẽ giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho đối tượng chịu tác động so với năm 2024. Đồng thời, thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đặc biệt, để bảo đảm hiệu quả, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung nguồn lực triển khai các quy định mới, tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ và tuyệt đối không để phát sinh các rào cản hành chính mới trong quá trình thực hiện.

Liên quan đến việc Chính phủ đồng loạt ban hành 8 nghị quyết, chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng (Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, việc cắt giảm thủ tục hành chính trên diện rộng có tác động trực tiếp đến chi phí và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Nếu chi phí tuân thủ và thời gian xử lý thủ tục giảm khoảng 50%, một dự án quy mô 1.000 tỉ đồng có thể tiết kiệm hàng chục tỉ đồng chi phí cơ hội, đồng thời giúp dòng tiền quay vòng sớm hơn.

Ở quy mô toàn nền kinh tế, hiệu ứng này có thể tương đương mức tăng thêm 0,5 - 1 điểm phần trăm GDP thông qua cải thiện năng suất tổng hợp. Đơn cử, trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, trước đây một dự án điện gió có thể mất 2 - 3 năm để hoàn tất thủ tục nhưng khi quy trình được rút gọn, thời gian triển khai có thể giảm xuống còn 12 - 18 tháng, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí tài chính.

Đồng quan điểm, PGS TS Đinh Xuân Thảo, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu lập pháp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, cải cách lần này tác động trực tiếp đến “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, đó là thể chế. Thể chế không chỉ là luật mà còn bao gồm các văn bản dưới luật, thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Khi những rào cản này được tháo gỡ, môi trường kinh doanh sẽ trở nên thông thoáng hơn. Song ngay cả những chi tiết như thủ tục nhập cảnh nhanh gọn tại sân bay cũng có thể tạo ấn tượng tốt và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp nước ngoài.