Doanh nghiệp trăn trở bài toán nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê

Doanh nghiệp cần thêm cơ chế về vốn, quỹ đất và thủ tục để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Ảnh: T.D

Cần cơ chế đủ hấp dẫn để doanh nghiệp tham gia

Ngày 20/6, tại chương trình Cà phê Doanh nhân HUBA lần thứ 89 với chủ đề “Nhà ở xã hội - nhà ở cho thuê: Giải pháp an cư cho người lao động”, các doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia đã cùng thảo luận về những giải pháp thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê tại TP. Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA), cho rằng để giữ chân người lao động và đội ngũ chuyên gia có trình độ, điều kiện tiên quyết là nơi ở ổn định.

Theo ông Hòa, mô hình nhà ở cho thuê mở ra thêm lựa chọn cho người lao động khi không phải chuẩn bị khoản vốn lớn để mua nhà và gánh áp lực trả nợ kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra bài toán tài chính hoàn toàn khác cho doanh nghiệp bất động sản khi nguồn vốn được thu hồi dần từ tiền thuê thay vì bán sản phẩm ngay sau khi hoàn thành dự án.

Một hướng đi được nhiều doanh nghiệp quan tâm là doanh nghiệp sử dụng lao động có thể thuê nguyên tòa nhà hoặc nhiều căn hộ để bố trí chỗ ở cho công nhân, chuyên gia như một chính sách phúc lợi, qua đó góp phần ổn định nguồn nhân lực.

Ông Lê Hữu Nghĩa, Chủ tịch Lê Thành Group cho biết, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển khoảng 181.000 căn nhà ở xã hội và 100.000 căn nhà ở cho thuê. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu này cần sự tham gia mạnh mẽ hơn từ khu vực doanh nghiệp.

Theo ông Nghĩa, khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu cơ chế ưu đãi riêng cho nhà ở cho thuê. Trong khi lợi nhuận nhà ở xã hội được khống chế ở mức 10%, chi phí vốn, vật liệu xây dựng và lãi vay liên tục tăng khiến hiệu quả đầu tư bị thu hẹp.

Đối với các dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn, doanh nghiệp phải huy động nguồn vốn hàng nghìn tỷ đồng nhưng thời gian thu hồi vốn kéo dài. Trong khi đó, nguồn thu từ hoạt động cho thuê khó đáp ứng đồng thời yêu cầu trả lãi vay và hoàn vốn đầu tư.

Từ thực tế này, doanh nghiệp kiến nghị cần có nguồn tín dụng dài hạn từ 15-20 năm với lãi suất phù hợp, đồng thời mở rộng hạn mức vay ưu đãi, giảm thuế và hỗ trợ đầu tư hạ tầng để tăng tính khả thi cho các dự án.

Ở góc độ doanh nghiệp phát triển bất động sản, ông Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bcons cho rằng nhu cầu nhà ở cho thuê hiện nay rất đa dạng, từ công nhân, sinh viên, người thu nhập thấp đến chuyên gia.

Theo ông Thạch, việc phát triển nhà ở cho thuê không nên chỉ giới hạn trong phạm vi nhà ở xã hội mà cần khuyến khích nhiều mô hình khác nhau để đáp ứng nhu cầu của từng nhóm đối tượng. Từ kinh nghiệm thực tế, Bcons hiện đang vận hành khoảng 3.000 căn hộ cho thuê và tiếp tục triển khai thêm khoảng 6.000 căn theo mô hình tích hợp trong các khu đô thị và dự án hiện hữu.

Nhu cầu nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại TP. Hồ Chí Minh khá lớn. Ảnh: Vạn Xuân

Gỡ bài toán quỹ đất cho nhà ở công nhân

Ở góc độ doanh nghiệp hạ tầng khu công nghiệp, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Khu công nghiệp Vĩnh Lộc, Phó Chủ tịch Hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết nhu cầu nhà ở của công nhân hiện nay rất lớn.

Theo ông Thân, có chỗ ở ổn định là điều kiện quan trọng để người lao động gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Thực tế nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc giữ chân lao động do điều kiện nhà ở và sinh hoạt của công nhân còn hạn chế.

Từ kinh nghiệm triển khai dự án nhà ở công nhân tại Khu công nghiệp Vĩnh Lộc, ông Thân cho rằng quỹ đất hiện là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc phát triển nhà ở cho người lao động.

Do đó, các khu công nghiệp cần tiếp tục rà soát quỹ đất thương mại dịch vụ chưa sử dụng để chuyển đổi sang phát triển nhà ở xã hội và nhà ở công nhân. Các khu đô thị nằm liền kề khu công nghiệp cũng cần bố trí quỹ đất phù hợp để phát triển loại hình nhà ở này. Đơn cử như, Vạn Xuân Group (Tập đoàn Địa ốc Vạn Xuân) giải bài toán nhà ở cho người lao động, công nhân và chuyên gia bằng việc phát triển các dự án căn hộ đáp ứng tiêu chí “Sản phẩm thực - Giá trị thực”, tập trung vào phân khúc căn hộ tầm trung và vừa túi tiền.

Cùng với quỹ đất, theo các doanh nghiệp, các chính sách tín dụng ưu đãi cũng cần được hoàn thiện theo hướng nâng hạn mức cho vay, kéo dài thời gian hỗ trợ lãi suất và đơn giản hóa thủ tục đầu tư để doanh nghiệp mạnh dạn tham gia.

Bên cạnh nhu cầu rất lớn từ người lao động, việc phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê vẫn đang đối mặt với những rào cản về vốn, quỹ đất và thủ tục đầu tư. Đây cũng là những vấn đề cần được tháo gỡ nếu TP. Hồ Chí Minh muốn đạt mục tiêu phát triển hàng trăm nghìn căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong những năm tới.