 |
| Nhà ở cho thuê trở thành phân khúc chiến lược. Ảnh: Thu Hiền |
Phát triển nhà ở cho thuê đang được đặt ra như một định hướng quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, đồng thời từng bước điều chỉnh cơ cấu sản phẩm trên thị trường bất động sản theo hướng tăng tỷ trọng nhà ở phục vụ nhu cầu thuê.
Theo Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026 - 2030, mặc dù công tác phát triển nhà ở xã hội đã đạt được những kết quả tích cực, nguồn cung vẫn còn thiếu, cơ cấu sản phẩm nhà ở còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu thuê nhà với giá hợp lý của người lao động rất lớn.
Trên cơ sở đó, Chính phủ xác định, bên cạnh nhà ở để bán, cần coi nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, an ninh trật tự, nâng cao năng suất lao động và ổn định thị trường bất động sản.
Định hướng được Chính phủ đưa ra là ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê có hạ tầng đồng bộ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), các vùng động lực và hành lang kinh tế quan trọng.
Về nguồn lực, Nghị quyết yêu cầu ưu tiên bố trí quỹ đất sạch, nguồn vốn ngân sách nhà nước thông qua Quỹ nhà ở của địa phương để phát triển nhà ở cho thuê. Đồng thời, huy động nguồn lực xã hội, nhất là các doanh nghiệp bất động sản lớn có năng lực, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội tham gia đầu tư.
Đáng chú ý, Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển 191.023 căn nhà ở cho thuê trong giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh được giao 52.000 căn, Hải Phòng 15.000 căn và Hà Nội 10.240 căn.
Để thực hiện mục tiêu, các địa phương được yêu cầu nghiên cứu, chỉ đạo chủ đầu tư tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua và giảm tỷ lệ nhà ở xã hội để bán; bố trí đủ quỹ đất tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Cùng với đó, các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được đưa vào nhóm thủ tục hành chính ưu tiên, thực hiện song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường nhằm rút ngắn tối đa thời gian triển khai.
Liên quan đến việc triển khai định hướng phát triển nhà ở cho thuê, tại họp báo quý III/2026 của Bộ Xây dựng, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết, một trong những yêu cầu đặt ra là chuyển đổi tư duy từ chỗ chủ yếu tập trung phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê.
Theo ông Hưng, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược nhằm đáp ứng nhu cầu của đông đảo người dân, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao năng suất lao động và góp phần phát triển thị trường bất động sản lành mạnh.
Để hiện thực hóa định hướng này, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu thể chế hóa các cơ chế, chính sách trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở, tập trung vào ba nhóm giải pháp chủ yếu.
Trước hết là ưu tiên bố trí quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê. Theo đề xuất, các địa phương phải bố trí quỹ đất dành cho loại hình nhà ở này ngay trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị, nông thôn.
Quỹ đất được ưu tiên tại các đô thị lớn, khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng, gần khu công nghiệp, khu chế xuất, trường đại học, cao đẳng và những nơi tập trung đông dân cư, người lao động. Đây là những khu vực được Bộ Xây dựng đề xuất ưu tiên nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho thuê.
Nhóm giải pháp tiếp theo là đơn giản hóa thủ tục đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư. Bộ Xây dựng đề xuất tiếp tục kế thừa các cơ chế đặc thù đã áp dụng đối với nhà ở xã hội, trong đó có việc cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo điều kiện để các dự án nhà ở cho thuê sớm được triển khai và đưa sản phẩm ra thị trường.
Đối với chính sách ưu đãi, các dự án nhà ở cho thuê dự kiến tiếp tục được kế thừa những cơ chế hỗ trợ dành cho nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang, như miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và vay vốn với lãi suất ưu đãi.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư có thể được sử dụng một phần diện tích đất hoặc diện tích sàn để phát triển nhà ở thương mại, kinh doanh dịch vụ, thương mại và hưởng lợi nhuận từ phần diện tích này theo quy định. Chính quyền địa phương cũng được đề xuất hỗ trợ đấu nối hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm điều kiện đưa dự án vào sử dụng.
Về tổ chức thực hiện, ông Hưng cho biết Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá nhu cầu nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê; chuẩn bị quỹ đất sạch tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và những địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh.
Đồng thời, các địa phương cần chủ động sử dụng ngân sách để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023, khai thác hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia nhằm tạo lập nguồn cung trên địa bàn.
Theo ông Hưng, Bộ Xây dựng kỳ vọng việc hoàn thiện chính sách trong Luật Nhà ở sửa đổi, cùng với sự tham gia của chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, sẽ thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê, từng bước hiện thực hóa định hướng đưa phân khúc này trở thành một trụ cột trong chính sách phát triển nhà ở thời gian tới.
