 |
| Ảnh minh hoạ. |
Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP năm 2025 của Việt Nam tăng 8,02%, chỉ thấp hơn năm 2022 trong cùng giai đoạn.
Nhận xét về tăng trưởng này, ông Suan Teck Kin – Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu của Ngân hàng UOB Singapore cho biết, tăng trưởng quý IV đã vượt dự báo của Bloomberg (7,7%) và của chính UOB (7,2%), đồng thời là mức tăng trưởng theo quý mạnh nhất kể từ năm 2009 nếu không tính giai đoạn biến động do COVID-19.
Theo UOB, tăng trưởng GDP cả năm 2025 cao hơn mức dự báo trước đó của ngân hàng này (7,7%) nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu chính thức 8,3–8,5% của Chính phủ, vốn đòi hỏi tốc độ tăng rất cao trong quý IV. Dù vậy, kết quả thực tế cho thấy nền kinh tế duy trì được đà phục hồi và mở rộng trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất ổn.
UOB nhận định động lực chính của tăng trưởng quý IV tiếp tục đến từ xuất khẩu và sản xuất. Khu vực chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột của tăng trưởng. Đặc biệt, niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vẫn được duy trì khi tổng vốn FDI đăng ký năm 2025 tăng nhẹ 0,5%, đạt 38,4 tỷ USD, trong khi vốn FDI thực hiện tăng mạnh 9%, lên mức kỷ lục 27,6 tỷ USD, vượt mốc 25,4 tỷ USD của năm 2024.
Theo UOB, việc các tập đoàn quốc tế đẩy nhanh kế hoạch đầu tư phản ánh xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục diễn ra tại Việt Nam.
Trên nền tảng kết quả năm 2025, UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam lên 7,5%. Tuy nhiên, ông Suan Teck Kin lưu ý một số rủi ro có thể ảnh hưởng tới quỹ đạo tăng trưởng, bao gồm mức nền thống kê cao, khả năng xuất khẩu chậm lại sau giai đoạn tăng tốc, và sự bất định liên quan đến chính sách thuế của Mỹ.
UOB đánh giá Việt Nam là nền kinh tế có độ mở rất cao, với xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ chiếm khoảng 83% GDP – mức cao thứ hai trong ASEAN sau Singapore. Ngân hàng này cho rằng dù thương mại hiện vẫn duy trì mạnh mẽ, nhưng một kịch bản có thể xảy ra là đơn hàng giảm khi hiệu ứng đẩy nhanh xuất khẩu suy yếu và giá hàng hóa cao hơn ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng Mỹ, đặc biệt trong năm 2026.
Trong khi đó, báo cáo của HSBC cho thấy một góc nhìn tích cực hơn về khả năng thích ứng của thương mại Việt Nam trước các cú sốc thuế quan. Theo HSBC, dù từng được dự đoán là một trong những nền kinh tế chịu rủi ro cao, thương mại của Việt Nam không bị gián đoạn mà còn tăng lên mức kỷ lục, với thặng dư thương mại duy trì ở mức đáng kể.
HSBC nhận xét, ngay cả khi phải đối mặt với mức thuế 20% từ Mỹ, Việt Nam vẫn giành thêm thị phần ở một số nhóm hàng như giày dép, dệt may và điện tử tiêu dùng. Ngân hàng này cho rằng 2025 là một năm biến động, khi từ tháng 4 Việt Nam từng bị đánh giá là nền kinh tế chịu tác động mạnh chỉ sau Trung Quốc, nhưng thực tế đã “vượt bão” thuế quan và đạt tăng trưởng GDP khoảng 8%.
Theo các chuyên gia HSBC, đây là mức tăng trưởng cao thứ hai trong vòng 15 năm, đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN và thuộc nhóm dẫn đầu châu Á trong năm 2025, trong bối cảnh thương mại toàn cầu suy yếu.
Đặc biệt, cơ cấu xuất khẩu là yếu tố then chốt giúp Việt Nam duy trì đà thương mại. Nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là điện tử, đang tăng mạnh trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung. Xuất khẩu điện tử hiện chiếm khoảng 35% tổng kim ngạch, tăng mạnh so với 5% năm 2010, trong khi dệt may và giày dép giảm xuống còn hơn 10%.
HSBC cũng ghi nhận xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 tăng gần 30% dù chịu thuế 20%, với thị phần tiếp tục mở rộng ở các nhóm hàng như điện thoại, dệt may và giày dép. Ngoài thương mại, ngân hàng này cho biết tiêu dùng cá nhân tăng khoảng 8% và đầu tư tăng gần 9%, phản ánh tác động của các chương trình thúc đẩy hạ tầng.
Sang năm 2026, HSBC dự báo GDP tăng 6,7% và lạm phát khoảng 3,5%, nhưng đồng thời cảnh báo rủi ro từ chính sách thuế quan của Mỹ, bao gồm quy định về “hàng hóa chuyển tải” và các biện pháp tiềm năng trong lĩnh vực bán dẫn. Theo nhận định của HSBC, mục tiêu hai con số trên nền tăng trưởng cao của năm 2025 đòi hỏi một cú hích toàn diện từ thương mại, đầu tư và tiêu dùng.
Ở góc độ khu vực và toàn cầu, báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu của Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng Việt Nam vẫn là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Á – Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, WB dự báo tăng trưởng năm 2026 có thể chậm lại còn 6,3% do tác động trễ của thuế quan làm giảm hoạt động kinh tế và xuất khẩu, trước khi phục hồi lên 6,7% năm 2027 nhờ thương mại toàn cầu và đầu tư cải thiện. Trong khi đó, tăng trưởng của toàn khu vực Đông Á – Thái Bình Dương được dự báo chỉ đạt 3,4% năm 2026 và 3,0% năm 2027.
Trước đó, trong báo cáo công bố hồi tháng 9/2025, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã điều chỉnh tăng trưởng GDP xuống 6,0% cho năm 2026. ADB cho rằng làn sóng xuất khẩu trước khi Mỹ áp dụng thuế quan mới cùng các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đã thúc đẩy tăng trưởng trong nửa đầu năm 2025, nhưng tác động của các mức thuế đối ứng từ tháng 8 sẽ khiến tăng trưởng chậm lại trong thời gian sau đó.
Ông Shantanu Chakraborty - Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết của phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng các cải cách pháp lý nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân, hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, hiện đại hóa thuế và chuyển đổi số.
Còn vào tháng 10/2025, Ngân hàng Standard Chartered lại nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên 7,2%. Standard Chartered nhận định Việt Nam tiếp tục củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ thương mại mạnh, hội nhập sâu qua các FTA, tăng trưởng tín dụng phục hồi và dòng vốn FDI duy trì tích cực.
Ông Tim Leelahaphan - chuyên gia kinh tế cấp cao của Standard Chartered cho rằng, khả năng thu hút FDI, tăng trưởng xuất khẩu ổn định và vai trò trong đa dạng hóa chuỗi cung ứng cho thấy triển vọng mạnh mẽ của tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.
