Việt Nam ở đâu khi thị trường dịch vụ hàng không châu Á – Thái Bình Dương hướng mốc 140 tỷ USD?

Ảnh minh họa.

Quy mô thị trường dịch vụ hàng không tại khu vực này được dự báo đạt 138,7 tỷ USD vào năm 2044, với tốc độ tăng trưởng kép bình quân 5,2% mỗi năm – cao hơn đáng kể so với nhiều khu vực khác trên thế giới.

Sự tăng trưởng bền vững này được hỗ trợ bởi sự gia tăng lưu lượng hành khách và mở rộng đội bay. Trong 20 năm tới, khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ cần 19.560 máy bay chở khách mới, chiếm 46% tổng nhu cầu toàn cầu trong giai đoạn dự báo. Khu vực này cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục là thị trường du lịch hàng không phát triển nhanh nhất thế giới, với lưu lượng hành khách tăng 4,4% mỗi năm, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 3,6%.

Báo cáo GSF chỉ ra 5 phân khúc dịch vụ cốt lõi sẽ dẫn dắt tăng trưởng. Trong đó, bảo dưỡng ngoài cánh (off-wing) là phân khúc lớn nhất và tăng trưởng nhanh nhất, với quy mô thị trường dự kiến tăng từ 37,1 tỷ USD năm 2025 lên khoảng 100 tỷ USD vào năm 2044.

Tuy nhiên, Airbus cũng cảnh báo phân khúc này đang đối mặt với những “nút thắt” lớn về chuỗi cung ứng linh kiện và thiếu hụt lao động kỹ thuật chất lượng cao.

Song song đó, bảo dưỡng trên cánh (on-wing) cũng được dự báo tăng mạnh, từ 6 tỷ USD lên 14 tỷ USD trong giai đoạn 2025–2044, nhờ làn sóng đầu tư vào hạ tầng bảo dưỡng, sửa chữa máy bay (MRO) tại các thị trường đang lên như Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Philippines. Việc mở rộng các nhà chứa máy bay, trung tâm bảo dưỡng quy mô lớn đang giúp khu vực từng bước giảm phụ thuộc vào các trung tâm MRO truyền thống tại châu Âu và Bắc Mỹ.

Ở phân khúc tùy chỉnh và nâng cấp máy bay, Airbus cho biết các hãng hàng không ngày càng đầu tư mạnh cho hiện đại hóa khoang hành khách, từ ghế ngồi, hệ thống giải trí đến kết nối internet trên máy bay (IFC), nhằm đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của hành khách. Giá trị thị trường phân khúc này được dự báo tăng từ 3,8 tỷ USD năm 2025 lên 6,2 tỷ USD vào năm 2044.

Đáng chú ý, dịch vụ kỹ thuật số và kết nối được xem là “trụ cột mới” của ngành, với quy mô thị trường dự kiến tăng gần 4 lần, từ 2,9 tỷ USD lên 11,2 tỷ USD trong vòng hai thập kỷ. Việc ứng dụng AI, dữ liệu lớn và bảo trì dự đoán không chỉ giúp nâng cao hiệu quả khai thác mà còn góp phần giải bài toán thiếu hụt nhân lực thông qua tự động hóa.

Về đào tạo, Airbus dự báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ cần hơn 1,06 triệu nhân lực mới đến năm 2044, bao gồm 282.000 phi công, 302.000 kỹ thuật viên và 473.000 tiếp viên hàng không. Xu hướng chuyển dịch sang mô hình đào tạo và đánh giá dựa trên năng lực (CBTA) đang diễn ra nhanh chóng, đòi hỏi các hãng hàng không và cơ sở đào tạo phải đầu tư mạnh cho hạ tầng mô phỏng và chuẩn hóa chương trình huấn luyện.

Ngoài các phân khúc cốt lõi, hai mảng dịch vụ khác cũng nổi lên ngày càng rõ nét là hỗ trợ hoạt động bảo trì – dự kiến đạt 46,4 tỷ USD vào năm 2044 – và dịch vụ mặt đất, với quy mô thị trường khoảng 31 tỷ USD, được thúc đẩy bởi số hóa và tự động hóa nhằm rút ngắn thời gian quay vòng máy bay.

Đặt trong bức tranh khu vực, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng tăng trưởng này.

Năm 2025, theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), khách quốc tế đến Việt Nam đạt gần 21,2 triệu lượt người, tăng 20,4% so với năm trước; số lượt người Việt Nam xuất cảnh là 6,7 triệu lượt người, tăng 26,4%. Dự báo lượng khách quốc tế sẽ còn tăng cao trong năm 2026 trước những kế hoạch mở rộng sân bay trong nước.

Về vận tải hàng hoá, theo dự báo của Công ty Chứng khoán VNDIRECT, sản lượng hàng hóa được kỳ vọng tăng khoảng 15% trong năm 2026, nhờ sự phát triển mạnh của thương mại điện tử, tăng trưởng xuất khẩu các nhóm hàng công nghệ, điện tử và việc cải thiện công suất hạ tầng tại các sân bay lớn.

Để không bỏ lỡ cơ hội này, ngay trong những ngày đầu năm 2026, thị trường hàng không nội địa đã chứng kiến những biến động mạnh mẽ về quy mô đội tàu bay. Vietjet Air đã tiếp nhận hơn 20 tàu bay mới, "tân binh" Sun PhuQuoc Airways (SPA) cũng tiếp nhận chiếc Airbus A321 thứ 6. Dù mới cất cánh từ tháng 11/2025, SPA đã lộ rõ tham vọng khi đặt mục tiêu nâng đội bay lên 20 chiếc trong năm 2026 và 35 chiếc vào năm 2027. Bamboo Airways cũng lên kế hoạch bổ sung 8-10 tàu bay mỗi năm, trong khi Vietravel Airlines ráo riết hiện thực hóa mục tiêu đội tàu 30 chiếc dưới sự hậu thuẫn dòng vốn từ T&T Group.

Trong năm 2025, Vietnam Airlines cũng đã xúc tiến dự án đầu tư 50 máy bay thân hẹp nhằm mở rộng quy mô giai đoạn tới, và dự kiến mua/thuê bổ sung thêm 30 tàu bay thân rộng của Airbus hoặc Boeing với lịch giao dự kiến trong giai đoạn 2028-2032.

Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán MB (MBS), áp lực cạnh tranh trong năm 2026 sẽ gia tăng mạnh mẽ do tốc độ mở rộng đội tàu bay nhanh hơn đà tăng trưởng hành khách. Dự báo đội tàu bay toàn ngành sẽ tăng mạnh 18%, tạo sức ép lớn lên thị phần nội địa.

Theo Airbus, dù các thị trường trưởng thành vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng chính châu Á – Thái Bình Dương, với trọng tâm là Nam Á, Trung Quốc và các nền kinh tế đang lên như Việt Nam, sẽ định hình giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của dịch vụ hàng không toàn cầu, đồng thời tái cấu trúc bản đồ đầu tư, năng lực và ưu tiên chiến lược của toàn ngành trong 20 năm tới.