Tinh gọn bộ máy, tăng hiệu quả quản lý ngành Tài chính

Bà Trần Thị Tuyết Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Tài chính) phát biểu tại Hội nghị.

Giảm 37% đầu mối so với trước khi hợp nhất

Phát biểu tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Bộ Tài chính diễn ra ngày 17/7, bà Trần Thị Tuyết Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ cho biết, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy của Trung ương, Bộ Tài chính đã hoàn thành việc hợp nhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đồng thời tiếp nhận một số chức năng, nhiệm vụ từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia.

Sau khi kiện toàn, bộ máy của Bộ Tài chính được tổ chức theo hướng tinh gọn, giảm mạnh các tầng nấc trung gian, khắc phục tình trạng phân tán và chồng chéo chức năng, nhiệm vụ.

Theo đó, đã tổ chức lại 6 tổng cục gồm Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê, Tổng cục Dự trữ Nhà nước, Kho bạc Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước theo mô hình cục và tương đương.

Đồng thời, hệ thống ngành dọc từ Trung ương đến địa phương cũng được kiện toàn theo hướng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, Cục Thuế, Cục Hải quan, Cục Thống kê và Bảo hiểm xã hội Việt Nam được tổ chức theo mô hình 3 cấp gồm Trung ương, tỉnh và cơ sở; Cục Dự trữ Nhà nước và Kho bạc Nhà nước hoạt động theo mô hình 2 cấp gồm Trung ương và tỉnh. Cùng với đó, hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập trong các lĩnh vực báo chí, giáo dục và các lĩnh vực khác cũng được sắp xếp, tinh gọn; tổ chức bên trong các đơn vị tiếp tục được rà soát, kiện toàn để đáp ứng yêu cầu quản lý.

Theo thống kê, sau sắp xếp, toàn ngành Tài chính đã giảm khoảng 3.600 đầu mối, tương đương khoảng 37% so với trước khi hợp nhất. Trong đó, toàn bộ cấp tổng cục được xóa bỏ; hơn 100 đầu mối cấp vụ, cục được cắt giảm cùng hàng nghìn đầu mối cấp phòng, chi cục và tương đương. Số lượng đơn vị sự nghiệp công lập giảm tới 62%. Việc tinh gọn tổ chức cũng gắn với giảm số lượng cấp phó, lãnh đạo quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành.

“Việc hợp nhất và sắp xếp tổ chức không chỉ mang ý nghĩa tinh giản bộ máy mà còn tạo điều kiện gắn kết chặt chẽ hơn giữa công tác hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội với quản lý ngân sách nhà nước, đầu tư công và huy động, phân bổ nguồn lực tài chính quốc gia”, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ nhận định.

Sau khi mở rộng phạm vi quản lý, Bộ Tài chính không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính - ngân sách mà còn đảm nhiệm các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, quản lý các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Qua đó góp phần nâng cao tính thống nhất trong quản lý các nguồn lực tài chính quốc gia, bảo đảm an toàn tài chính và an sinh xã hội.

Song song với kiện toàn tổ chức bộ máy, Bộ Tài chính cũng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Hệ thống cơ sở dữ liệu về thuế, hải quan, kho bạc, tài chính, bảo hiểm xã hội, đầu tư và doanh nghiệp đang được kết nối, chia sẻ để hình thành nền tảng dữ liệu tài chính thống nhất, phục vụ công tác quản lý, điều hành cũng như cung cấp dịch vụ công. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình tiếp tục được nâng cao, góp phần cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bà Trần Thị Tuyết Lan cũng cho biết, trong suốt quá trình sắp xếp tổ chức, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức toàn ngành đã phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động thích ứng với mô hình mới. Bộ máy sau kiện toàn vận hành ổn định, thông suốt, không làm gián đoạn việc thực hiện nhiệm vụ, qua đó thể hiện năng lực thích ứng và tinh thần đổi mới của đội ngũ cán bộ ngành Tài chính.

Tiếp tục kiện toàn mô hình tổ chức

Theo bà Trần Thị Tuyết Lan, trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tập trung hoàn thiện khung pháp lý về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức. Theo đó, Bộ sẽ xây dựng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 166/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29/2025/NĐ-CP ngày 24/2/2025, quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính theo nguyên tắc “một việc chỉ giao cho một đơn vị chủ trì”, bảo đảm không bỏ sót nhiệm vụ, không chồng chéo chức năng giữa các đơn vị trong Bộ cũng như với các bộ, ngành khác.

Cùng với đó, Bộ sẽ tiếp tục kiện toàn mô hình tổ chức của các đơn vị ngành dọc tại địa phương theo hướng phù hợp hơn với mô hình chính quyền địa phương hiện nay; triển khai lộ trình tinh giản biên chế theo chỉ tiêu được giao.

Song song với tinh giản biên chế, Bộ Tài chính sẽ tập trung phát triển nguồn nhân lực thông qua rà soát, tiếp nhận, tuyển dụng bổ sung nhân sự, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao và người có tài năng, đáp ứng nhiệm vụ được giao,

Theo bà Trần Thị Tuyết Lan, việc tiếp tục xây dựng và kiện toàn bộ máy ngành Tài chính theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu tất yếu trong tiến trình đổi mới quản trị quốc gia. Với quyết tâm chính trị cao, sự sát sao trong chỉ đạo của các cấp lãnh đạo cùng sự đồng lòng của toàn thể đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, ngành Tài chính sẽ tiếp tục xây dựng bộ máy hiện đại, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.