Thông tư 22/2026/TT-BTC thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong xây dựng hệ thống thông tin quy hoạch quốc gia

Thông tư số 22/2026/TT-BTC tạo bước đột phá thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong xây dựng hệ thống thông tin quy hoạch quốc gia.

Nhìn nhận trên góc độ quản lý nhà nước, Vụ Quản lý Quy hoạch (Bộ Tài chính) nhận định Thông tư số 22/2026/TT-BTC (Thông tư 22) đã tạo lập hành lang pháp lý và tạo bước đột phá đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong việc xây dựng Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch, một cấu phần không thể tách rời của hạ tầng số quốc gia theo Nghị quyết số 03/NQ-CP của Chính phủ.

Nhiều điểm mới bổ sung chỉnh lý tạo nền tảng pháp lý xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch quốc gia

Trên cơ sở kế thừa các quy định đã được ban hành tại Thông tư số 04/2023/TT-BKHĐT ngày 26/6/2023 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính), Thông tư 22/2026/TT-BTC đã đưa ra những sửa đổi quan trọng bao gồm:

Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung phạm vi điều chỉnh, theo đó bổ sung các quy định về nội dung chủ yếu và yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu quy hoạch và sơ đồ quy hoạch ngành quốc gia. Sửa đổi, bổ sung thành phần của cơ sở dữ liệu về quy hoạch, theo hướng bổ sung thêm sơ đồ quy hoạch trong thành phần cơ sở dữ liệu quy hoạch, đồng thời bổ sung thành phần của Văn bản pháp lý của hồ sơ quy hoạch nhằm bảo đảm thống nhất với thành phần hồ sơ quy hoạch được quy định tại Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung các quy định về mức độ chi tiết của việc thể hiện nội dung trên sơ đồ quy hoạch, cơ sở dữ liệu quy hoạch liên quan đến đơn vị hành chính cấp huyện để bảo đảm phù hợp với Luật tổ chức chính quyền địa phương, phù hợp với phạm vi quản lý chuyên ngành.

Thứ ba, sửa đổi, bổ sung quy định các nội dung chủ yếu thể hiện trên sơ đồ của quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh nhằm bảo đảm thống nhất đồng bộ với các quy định về nội dung quy hoạch được quy định tại Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15, theo đó bổ sung quy định nội dung chủ yếu thể hiện trên sơ đồ của quy hoạch ngành, bổ sung nguyên tắc bảo đảm tính thứ bậc, mối quan hệ không gian của các đối tượng quy hoạch khi thể hiện trên sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh.

Thứ tư, chỉnh lý, bổ sung các quy định về yêu cầu kỹ thuật trình bày nội dung trên sơ đồ quy hoạch theo hướng các nội dung quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh chỉ thể hiện trên sơ đồ quy hoạch để bảo đảm thống nhất với quy định tại Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Đồng thời quy định việc thể hiện đối tượng địa lý trên sơ đồ hiện trạng phải bảo đảm tính chính xác theo quy định của bản đồ cùng tỷ lệ, các đối tượng địa lý trên sơ đồ quy hoạch phải bảo đảm mối quan hệ về mặt không gian gồm vị trí, phạm vi, hướng tuyến giữa các đối tượng địa lý quy hoạch. Điều này, nhằm bảo đảm việc trình bày nội dung trên sơ đồ quy hoạch được linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm được sự đồng bộ, thống nhất, hạn chế mâu thuẫn, chồng chéo về không gian của các quy hoạch.

Thứ năm, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến định dạng văn bản điện tử của hồ sơ quy hoạch, định dạng kết quả trình bày sơ đồ quy hoạch, định dạng cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch theo hướng bảo đảm thống nhất trong cách hiểu, đồng thời tăng tính linh hoạt khi được phép lựa chọn một trong nhiều định dạng dữ liệu khi thực hiện.

Thứ sáu, hiệu chỉnh, bổ sung các quy định về tổ chức dữ liệu của cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh nhằm bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy hiện nay của các Bộ. Sửa đổi bổ sung quy định về hệ quy chiếu tọa độ, hệ quy chiếu thời gian, siêu dữ liệu của cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch nhằm bảo đảm tính linh hoạt, đầy đủ và nhất quán của thông tin, dữ liệu.

Cùng với các nội dung sửa đổi, đáng chú ý, theo Vụ Quản lý Quy hoạch, Thông tư 22 đã bổ sung nhiều quy định mới phù hợp với bối cảnh đẩy mạnh ứng dụng đột phá khoa học công nghệ trong xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch hiện nay. Theo đó, nhóm nội dung quy định mới được bổ sung tại Thông tư bao gồm:

Khái niệm về siêu dữ liệu để bảo đảm phù hợp với nội dung tại dự thảo Thông tư và bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch; Các quy định cụ thể về cơ sở dữ liệu địa lý về quy hoạch, trong đó: (i) bổ sung thành phần mã nhận dạng của từng đối tượng địa lý trong cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch nhằm bảo đảm thể hiện được vòng đời của đối tượng địa lý theo định hướng của Luật Dữ liệu 2024; (ii) bổ sung quy định về yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch cho quy hoạch ngành nhằm bảo đảm tính đầy đủ, tập trung, thống nhất và đồng bộ trong hệ thống quy hoạch;

Cùng với đó, bổ sung quy định lưu trữ văn bản điện tử của hồ sơ quy hoạch lưu trữ văn bản điện tử, sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh nhằm bảo đảm việc lưu trữ văn bản điện tử được khoa học, thống nhất, đồng bộ, dễ tra cứu, dễ sử dụng; Bổ sung các đối tượng địa lý quy hoạch mới nhằm bảo đảm thống nhất với các với nội dung quy định tại Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15.

Tạo động lực đột phá ứng dụng, khoa học công nghệ trong công tác quy hoạch

Xét về mặt tiêu chuẩn, Vụ Quản lý Quy hoạch cho biết Thông tư số 22/2026/TT-BTC đóng vai trò là “kim chỉ nam” kỹ thuật, chuẩn hóa các yêu cầu về nội dung và công nghệ đối với cơ sở dữ liệu quy hoạch cấp quốc gia, vùng và tỉnh.

Đây là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng các thành tựu mới nhất của công nghệ thông tin và công nghệ địa không gian (Geospatial) vào quản trị nhà nước. Việc chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu không chỉ nâng cao tính chính xác, khách quan mà còn tối ưu hóa hiệu quả của công tác lập và thực hiện quy hoạch, đúng theo mục tiêu đưa khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng chính.

Chuẩn hóa dữ liệu – Nền tảng của Chuyển đổi số quốc gia

Thực hiện chủ trương tại Nghị quyết 57-NQ/TW về việc xây dựng các hệ thống dữ liệu dùng chung và kết nối liên thông, Thông tư 22 đã quy định nghiêm ngặt về các định dạng dữ liệu điện tử và địa lý như Geodatabase (.gdb), GML (.gml), GPKG (.gpkg).

Qua đó, Thông tư đã đảm bảo 3 yếu tố hết sức quan trọng theo mục tiêu đặt ra. Đó là, tính thống nhất: Đảm bảo sự đồng bộ tuyệt đối về hệ quy chiếu tọa độ, cấu trúc siêu dữ liệu trên phạm vi toàn quốc; Tính liên thông: Tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ, tích hợp dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương, xóa bỏ các “ốc đảo thông tin”; Tính linh hoạt: Cho phép các đơn vị chủ động bổ sung các đối tượng địa lý và thuộc tính đặc thù, đảm bảo hệ thống luôn thích ứng với sự vận động không ngừng của thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Đổi mới sáng tạo trong quản lý và hỗ trợ ra quyết định

Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch mới hướng tới việc số hóa toàn diện hồ sơ (văn bản, sơ đồ, bản vẽ số). Đây là nền tảng để phát triển các ứng dụng phân tích dữ liệu không gian phức hợp, trực quan hóa thông tin và xây dựng các mô hình dự báo tăng trưởng thông minh. Theo Vụ Quản lý Quy hoạch, sự chuyển đổi này giúp nâng cao năng lực quản trị thông qua việc hỗ trợ các cơ quan nhà nước ra quyết định dựa trên bằng chứng khoa học và dữ liệu thực thực tế.

Đồng thời tăng cường minh bạch hóa thông tin với việc cung cấp dịch vụ dữ liệu quy hoạch nhanh chóng, thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Thúc đẩy kinh tế số, tạo ra nguồn tài nguyên dữ liệu mở, kích thích các hoạt động đổi mới sáng tạo trong cộng đồng và doanh nghiệp dựa trên thông tin quy hoạch chính thống.

Như vậy, nhìn một cách tổng quan, việc triển khai đầy đủ và thống nhất các quy định kỹ thuật tại Thông tư số 22/2026/TT-BTC là yếu tố then chốt để xây dựng hệ thống quy hoạch đồng bộ, hiện đại và minh bạch. Đây là bước đi cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, góp phần thực hiện có hiệu quả các mục tiêu chiến lược về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo tinh thần chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.